WALTER BENJAMIN ΚΕΙΜΕΝΑ 1934-1940

Share on facebook
Share on twitter
Share on email

Η έκδοση  προσφέρει (επιτέλους!) στο αναγνωστικό κοινό συγκεντρωμένα τα βασικά -και διάσημα τα περισσότερα – δοκίμια του  Βάλτερ Μπένγιαμιν(1892-1940) που γράφτηκαν την  περίοδο 1934-1940, στο Παρίσι, όπου κατέφυγε, φοβούμενος την προσωπική του επιβίωση λόγω της εθνικοσοσιαλιστής εξουσίας στη Γερμανία. Από την επιλογή έχουν αποκλειστεί οι δύο διατριβές και τα έργα του Μπένγιαμιν με μέγεθος βιβλίου.

Στις τέσσερις ενότητες  του τόμου δεσπόζει η σύγκρουση με τον εθνικοσοσιαλισμό και τα πνευματικά του παράγωγα.  Στην πρώτη ενότητα, την «Ιστορία της Λογοτεχνίας» υπάρχουν, μεταξύ άλλων, τα δοκίμια για τον Κάφκα,  τον ΝικολάΙ Λεσκόφ, για τον Μπωντλαίρ, στη δεύτερη ενότητα «Γλώσσα, τέχνη και σύγχονη οινωνία»,  δοκίμια  για τον Έντουαρντ  Φουξ και το τεχνικά αναπαραγώμενο έργο τέχνης καθώς και βιβλιοκρισίες, στην τρίτη ενότητα κείμενα για τον Μπ. Μπρέχτ και το θεατρικό του έργο  στο οποίο ο Μπένγιαμιν διέβλεπε δυνατότητες ανανέωσης της τέχνης σε συνθήκες τεχνολογικής προόδου αλλά και πολιτικής όξυνσης και, στην  τέταρτη ενότητα, περιλαμβάνονται κείμενα κοινωνικοπολιτικού ενδιαφέροντος, μεταξύ των οποίων, το σχεδίασμα «Παρίσι, η πρωτεύουσα του 19ου αιώνα» και οι περίφημες  θέσεις «Για την έννοια της Ιστορίας» όπου γίνεται εμφανής η θέση του μεσσιανισμού στον κόσμο των ιδεών του.

Γεννημένος στο Βερολίνο το 1892, ο Βάλτερ Μπένγιαμιν φοίτησε σε γυμνάσιο ανθρωπιστικής παιδείας στην πόλη Χαουμπίντα όπου είχε ως παιδαγωγό τον Gustav Wyneken, ηγετική μορφή της ριζοσπαστικής πτέρυγας του επονομαζόμενου μεταρρυθμιστικού «κινήματος της νεολαίας».  Οι πρώτες του συγγραφικές απόπειρες  ξεκινούν εκείνη την εποχή και συνεχίζονται  στο Φράϊμπουργκ, το Βερολίνο και το Μόναχο όπου έκανε σπουδές φιλοσοφίας και επηρεάστηκε από το νεοκαντικό περιβάλλον και τις σιωνιστικές ιδέες  του Ludwig Strauβ και του φίλου του Gershom Scholem. Ωστόσο, οι διδακτορικές του διατριβές (Η έννοια της κριτικής στον πρώιμο γερμανικό ρομαντισμό-πανεπιστήμιο Βέρνης- και το γερμανικό μπαρόκ δράμα-επί υφηγεσία διατριβή) και οι μεγάλες εργασίες (Εκλεκτικές συγγένειες του Γκαίτε και Μονόδρομος) δεν οδήγησαν, τελικά, στην ακαδημαϊκή σταδιοδρομία που είχε οραματιστεί. Αιτία, ένας ξαφνικός έρωτας με την κομμουνίστρια σκηνοθέτιδα  Asja Lacis που τον οδηγεί στην πολιτικοποίηση του έργου του και στην απόσυρση της διατριβής του από το πανεπιστήμιο της Φρανκφούρτης. Ο Μπένγιαμιν  αντιμετώπισε οικονομικές δυσχέρειες, εργάστηκε ως κριτικός τα πρώτα χρόνια της δεκαετίας του ’30, γνωρίστηκε με τον Μπέρλοτ Μπρεχτ  και τον Τεοντόρ Αντόρνο και , με την άνοδο του ναζιστικού κόμματος στην εξουσία μετανάστευσε στο Παρίσι όπου και εκεί διαιωνίζεται η ανέχεια και εμφανίζονται ψυχολογικά προβλήματα. Τα χρόνια εκείνα γράφει τα μετέπειτα διάσημα δοκίμια για τον Κάφκα, «το έργο τέχνης στην εποχή της τεχνικής του αναπαραγωγιμότητας», ξεκινά το βιβλίο κοινωνικής ιστορίας για τις στοές του Παρισιού, γύρω από το οποίο περιστρέφονται όλες οι υπόλοιπες εργασίες του. Με την είσοδο τω γερμανικών στρατευμάτων στη γαλλική πρωτεύουσα συλλαμβάνεται  και μετά την απελευθέρωσή του προσπαθεί να φύγει στην Αμερική, με μια ομάδα μεταναστών που επιχειρεί να διασχίσει τα Πυρηναία. Η ξαφνική απόφαση της ισπανικής κυβέρνησης να κλείσει τα σύνορα  ανατρέπει  τη φυγή και μη έχοντας άλλες αντοχές ο εξαντλημένος ψυχικά και σωματικά Μπένγιαμιν δίνει τέλος στη ζωή του στις 26 Σεπτεμβρίου 1940.

Ετικέτες