ΤΟΠΙΑ ΤΟΥ ΕΝΤΟΥΑΡΝΤ ΧΟΠΠΕΡ ΣΤΟ ΜΠΕΓΙΕΛΕΡ ΣΤΗΝ ΕΛΒΕΤΙΑ

Share on facebook
Share on twitter
Share on email

Με 70 έργα, η έκθεση για τον Έντουαρντ Χόπερ (1882-1967) στο  Ίδρυμα Μπέγιελερ, στη Βασιλεία, επιχειρεί να δώσει μια ολοκληρωμένη εικόνα για τις πολλές όψεις της ζωγραφικής του Αμερικανού εκπρόσωπου του αμερικανικού μοντερνισμού. Παρουσιάζονται υδατογραφίες και ελαιογραφίες που χρονολογούνται από τη δεκαετία του 1910 έως τη δεκαετία του 1960, παρέχοντας μια εκτενή και συναρπαστική, ταυτόχρονα, επισκόπηση της πολυδιάστατης φύσης του έργου του Χόππερ. Επίκεντρο είναι τα επιβλητικά τοπία και οι αγροτικές σκηνές της βόρειας Αμερικής, εκεί όπου γεννήθηκε και έζησε ο δημιουργός τους με ενδιάμεσες παραμονές σε ευρωπαϊκές πρωτεύουσες στα χρόνια της νεότητας.

Στο πλαίσιο της έκθεσης, ο σκηνοθέτης Βιμ Βέντερς δημιούργησε μια 3D ταινία που αναφέρεται τους πίνακες του Χόππερ και προβάλλεται σε ξεχωριστή αίθουσα του εκθεσιακού χώρου.

Ο Χόππερ γεννήθηκε στο Nyack της Νέας Υόρκης. Στην αρχή εκπαιδεύτηκε ως εικονογράφος και στη συνέχεια σπούδασε ζωγραφική στη Σχολή Τέχνης της Νέας Υόρκης μέχρι το 1906. Στη γερμανική, τη γαλλική και τη ρωσική λογοτεχνία, ο νεαρός καλλιτέχνης βρήκε βασικά σημεία αναφοράς σε ζωγράφους όπως οι Ντιέγκο Βελάζκεζ, Φρανκίσκο ντε Γκόγια, Γκουστάβ Κουρπμέ και Έντουαρντ Μανέ τα οποία επηρέασαν το έργο του και διαμόρφωσαν τις επιλογές του ως προς τη θεματολογία, το σχέδιο και τα χρώματα.

Για τον Χόππερ μια τραχιά ακτογραμμή ή μια αγροτική εθνική οδός θα μπορούσε να είναι συναισθηματικά φορτισμένη όπως ένα καφέ τη νύχτα ή ένας ερημικός δρόμος της πόλης. Αλλά τα τοπία του αμερικανικού καλλιτέχνη συνήθως επισκιάζονται από τους πιο διάσημους πίνακές του που προβάλουν την  αστική απομόνωση. Aυτό, ανατρέπεται, τώρα, με την έκθεση στο Ίδρυμα Μπέγιελερ καθώς επικεντρώνεται στα έργα με αγροτικά θέματα από τις καλοκαιρινές διακοπές του στο Cape God από τη δεκαετία του 1930 έως τη δεκαετία του ’50.

Ανάμεσα στα δάνεια της έκθεσης από ιδιωτικές συλλογές είναι το έργο Path Bridle Path, με τρεις αναβάτες να καλπάζουν προς μια σήραγγα στο κεντρικό πάρκο της Νέας Υόρκης με το περίφημο κτήριο Dakota στο βάθος. Το άσπρο άλογο με έναν άνδρα αναβάτη εμφανίζεται τρομαγμένο, ενώ τα άλογα των γυναικών προχωρούν μπροστά. Η ημερομηνία της ζωγραφικής -1939 –πιθανόν να εξηγεί τη δυσοίωνη ατμόσφαιρά που εκπέμπει το έργο: ο Χόπερ, έχοντας ζήσει ένα χρονικό διάστημα στο Παρίσι ως νεαρός καλλιτέχνης, να διαισθάνθηκε  την ολοένα αυξανόμενη απειλή του πολέμου στην Ευρώπη του μεσοπολέμου.

Ένα άλλο βασικό και σπάνιο έργο που εκτίθεται στο Μπέγιελερ είναι το Ακρωτήριο Ann Granit  (1928), μια αντισυμβατική θαλασσογραφία με βραχώδεις προεξοχές που ρίχνουν δυσοίωνες σκιές σε όλη τη ζωγραφιά. Ο πίνακας ανήκε κάποτε στον Ντέηβιντ Ροκφέλλερ. Ο ανώνυμος νέος ιδιοκτήτης του το αγόρασε σε δημοπρασία της συλλογής Ντάιηβιντ και Πέγκυ Ροκφέλλερ, το 2018 και στη συνέχεια το παραχώρησε, ως μακροπρόθεσμο δάνειο, στο ελβετικό ιδιωτικό μουσείο, δίνοντας έτσι το έναυσμα στους επιμελητές να εξετάσουν περαιτέρω το έργο του Χόππερ και να οργανώσουν την έκθεση στο Ίδρυμα Μπέγιελερ.

Η έκθεση στη Βασιλεία της Ελβετίας έγινε σε συνεργασία με το Μουσείο Αμερικανικής Τέχνης Whitney, το οποίο διαθέτει μια απαράμιλλη συλλογή έργων του Έντουαρντ Χόππερ. “Είναι εθνικός θησαυρός στις ΗΠΑ”, αναφέρει χαρακτηριστικά ο επιμελητής της έκθεσης Ulf Küster.

Beyeler Foundation, Basel

26 Ιανουαρίου – 17 Μαϊου 2020

Video