ΤΟ ΜΟΜΑ ΚΑΛΥΨΕ ΤΟ ΟΝΟΜΑ ΤΟΥ ΦΙΛΙΠ ΤΖΟΝΣΟΝ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΕΣ ΓΙΑ ΡΑΤΣΙΣΜΟ ΚΑΙ ΥΠΕΡΟΧΗ ΤΩΝ ΛΕΥΚΩΝ

Share on facebook
Share on twitter
Share on email

Εν μέσω διαμαρτυριών για ρατσιστικές απόψεις υπέρ της ανωτερότητας των λευκών που υποστήριζε ο αρχιτέκτονας Φίλιπ Τζόνσον (1906 -2005), το Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης κάλυψε προσωρινά πινακίδα με  τ’ όνομα του  στις αίθουσες αρχιτεκτονικής του ιδρύματος της Νέας Υόρκης. Ο Τζόνσον, ο οποίος πέθανε το 2005, είχε εργαστεί κατά μεγάλα χρονικά διαστήματα, στο τμήμα αρχιτεκτονικής του ΜΟΜΑ στις δεκαετίες 1930,  ’40 και του ’50 κι είχε μάλιστα σχεδιάσει τον κήπο γλυπτικής, το 1953.

Σύμφωνα με την ιστοσελίδα Hyperallergic, η οποία ανέφερε για πρώτη φορά την είδηση, η απόκρυψη μιας πινακίδας που φέρει το όνομα Johnson αποτέλεσε μέρος ενός ετιτοίχιου έργου που εμφανίζεται στην τρέχουσα έκθεση του MoMA «Reconstructions: Architecture and Blackness in America».Πρόκειται για μια έκθεση – έρευνα, η πρώτη του είδους στο μουσείο, αφιερωμένη στην αρχιτεκτονική των κοινοτήτων των Μαύρων. Στην είσοδο της αίθουσας που φιλοξενεί την έκθεση, η συγκεκριμένη πινακίδα έχει σκεπαστεί με τζιν ύφασμα με τυπωμένο το μήνυμα της Black Reconstruction Collective, μιας ομάδας δέκα ατόμων που περιλαμβάνει τους Walter Hood, V. Mitch McEwen και άλλους, το οποίο σηματοδοτεί τη θέση της έκθεσης και, μεταξύ άλλων, γράφει: «Εμείς θέτουμε το ερώτημα τί μπορεί να είναι η αρχιτεκτονική: όχι ένα εργαλείο για τον ιμπεριαλισμό και την υποταγή, όχι ένα μέσο για την υποβάθμιση του ατόμου, αλλά ένα όχημα για απελευθέρωση και χαρά».

Reconstructions: Architecture and Blackness In America

Το όνομα του Τζόνσον ήρθε στο προσκήνιο λίγους μήνες μετά την ανοιχτή επιστολή της ομάδας Johnson Study Group, η οποία, σύμφωνα με το βιογραφικό της στο Instagram, ασχολείται με τη «μελέτη της κληρονομιάς των υπέρμαχων της ανωτερότητας των λευκών του 20ου αιώνα που ίδρυσε τα πιο σημαντικά σύγχρονα αρχιτεκτονικά σύνολα στις Ηνωμένες Πολιτείες. ” Σε αυτό το γράμμα, η ομάδα ισχυρίζεται ότι ο Τζόνσον χρησιμοποίησε το MoMA «ως προκάλυψη για να συνεργαστεί με το γερμανικό ναζιστικό κόμμα» και ότι «διαχώρισε αποτελεσματικά την αρχιτεκτονική συλλογή στο MoMA», μη εντάσσοντας ποτέ σ΄αυτήν έργο έστω και ενός μαύρου αρχιτέκτονα στη διάρκεια της παραμονής του εκεί .

Από ιστορικής πλευράς ο Τζόνσον υπήρξε μια αμφιλεγόμενη μορφή στον κόσμο της τέχνης. Αν και έχει αναγνωριστεί ευρέως για τα αρχιτεκτονικά σχέδιά του, πολλοί έχουν αποκηρύξει την πολιτική του. Υποστήριξε αντισημιτικές και φασιστικές απόψεις και προσπάθησε να σχηματίσει το δικό του πολιτικό κόμμα στις ΗΠΑ με βάση τα πρότυπα του εθνοσισοαλιστικού κόμματος της Γερμανίας. Κατά τη διάρκεια του Β ‘Παγκοσμίου Πολέμου, συνεργάστηκε με τους Ναζί ηγέτες. Το FBI αν και διερεύνησε τις ναζιστικές του σχέσεις, ο ίδιος δεν διώχθηκε ποτέ.

Μετά την επιστολή της Johnson Study Group, η Σχολή Σχεδίασης του Πανεπιστημίου του Χάρβαρντ αφαίρεσε το όνομα του Τζόνσον από μια δομή στην πανεπιστημιούπολη που σχεδίαζε. «Η αναίρεση αυτής της κληρονομιάς – του γηπέδου, όχι μόνο του Τζόνσον – είναι επίπονη και απαραίτητη, και ως σχολείο και κοινότητα δεσμευόμαστε να το δούμε», δήλωσε, τον Δεκέμβριο, η κοσμήτορα της σχολής  Σάρα Γουίινγκ.

Να σημειωθεί ότι το ΜΟΜΑ, σε δηλώσεις εκπροσώπου του στα αμερικανικά ΜΜΕ, έχει δεσμευτεί να αντιμετωπίσει ριζικά το θέμα που προέκυψε και να προχωρήσει σε πλήρη διερεύνιση των ισχυρισμών εναντίον του Τζόνσον συλλέγοντας και μελετώντας όλες τις διαθέσιμες πληροφορίες. Η εργασία αυτή – σύμφωνα με τις δηλώσεις – βρίσκεται σε εξέλιξη.

Video