ΣΥΓΧΡΟΝΟΙ ΑΦΡΙΚΑΝΟΙ ΕΚΤΟΞΕΥΟΥΝ ΤΙΣ ΤΙΜΕΣ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗ

Share on facebook
Share on twitter
Share on email

Η παρουσία σύγχρονων αφρικανών καλλιτεχνών στη διεθνή σκηνή της τέχνης προβλέπεται να είναι πλεόν καθοριστική τα επόμενα χρόνια, καθώς την τελευταία δεκαετία δημιουργήθηκαν οι συνθήκες παρουσίασης, προβολής και ζήτησης των έργων τους: νέες εκθέσεις, γκαλερί, συμμετοχές σε Μπιεννάλε, τμήματα δημοπρασιών αφιερωμένων σε καλλιτέχνες των 54 χωρών της ηπείρου και της Διασποράς τους συνθέτουν το σκηνικό.

Σύμφωνα με τη γκαλερί Mariane Ibrahim Lenhardt με έδρα το Σικάγο που εκπροσωπεί καλλιτέχνες της Αφρικής και της Διασποράς, «η άνοδος της σύγχρονης αφρικανικής τέχνης αποτελεί ανταπόκριση στις ανάγκες της παγκόσμιας αγοράς τέχνης”, λόγω της αναζήτησης των  συλλεκτών και των ιδρυμάτων για νέους καλλιτέχνες. Τα τελευταία χρόνια επιλέγουν αφρικανικούς για τη συλλογή τους λόγω της αισθητικής και πολιτικής κατάστασης.

Παρά  την αποικιοκρατία και την ισοπέδωση δεκάδων πολιτισμών της Αφρικής, τα τελευταία 10 χρόνια έχει αναπτυχθεί ένας διάλογος με τη Δύση που οδηγεί σε βαθύτερη δέσμευση με τις διαφορετικές πρακτικές καλλιτεχνών που προέρχονται από όλη την ήπειρο.

Έτσι, στο Λονδίνο το 2013, η Touria El-Glaoui ίδρυσε την 1-54 Σύγχρονη Έκθεση Αφρικανικής Τέχνης, την πιο γνωστή έκθεση τέχνης αφιερωμένη στη σύγχρονη τέχνη της Αφρικής.

Νέες εκθέσεις εμφανίστηκαν  στη Νέα Υόρκη και το Μαρακές το 2015 και το 2018, αντίστοιχα. Άλλες, όπως το  Lagos Photo και το Art X Lagos απογειώθηκαν, ενώ το υπό νέα διεύθυνση ArtJoburg γνώρισε μια «αναγέννηση». Οι οίκοι δημοπρασιών, όπως το Sotheby’s συμπεριέλαβαν  σύγχρονο τμήμα αφρικανικής τέχνης και ανταποκρίθηκαν στις απαιτήσεις μιας αγοράς “bullish” στο Λονδίνο, ενώ το Bonham (του οποίου το Τμήμα Αφρικανικής Μοντέρνας & Σύγχρονης Τέχνης χρονολογείται από το 2007) είδε τις πωλήσεις του στην κατηγορία αυτή να σημειώνουν ρεκόρ.

Στο ανωτέρω διάστημα είδαμε, επίσης,  τα πρώτα περίπτερα της Νιγηρίας και της Γκάνας να εμφανίζονται στην Μπιενάλε της Βενετίας, το 2017 και το 2019, να αποσπούν την προσοχή και να απασχολούν την κριτική, το άνοιγμα του μεγαλύτερου μουσείου σύγχρονης αφρικανικής τέχνης στον κόσμο, το Zeitz MOCAA, στο Κέιπ Τάουν, το 2017, εκθέσεις σύγχρονων Αφρικανών καλλιτεχνών στα δυτικά μουσεία. Ανάμεσά τους ξεχωρίζει  η αναδρομική έκθεση του El Anatsui στο Μουσείο Μπρούκλιν (2013) που αναγνώρισε τον καλλιτέχνη από τη Γκάνα, ως ηγέτη στη σύγχρονη τέχνη. Την ίδια χρονιά, η έκθεση στην Tate Modern με 100 έργα του Ibrahim El-Salahi προωθούσε τη συμβολή του καλλιτέχνη για τη μοντερνιστική ζωγραφική. Το 2017 έγινε η μεγαλύτερη έκθεση μέχρι σήμερα πρωτοποριακού φωτογράφου της Δυτικής Αφρικής της Malick Sidibé,  στο Fondation Cartier στο Παρίσι.

Η δεκαετία που μόλις πέρασε αποτέλεσε σταθμό για καλλιτέχνες όπως ο Ibrahim Mahama, ο Hassan Hajjaj, ο Zanele Muholi και η Yinka Shonibare  όχι μόνο συνέβαλαν στην αναμόρφωση της αφρικανικής περίπτωσης, μέσω της δουλειάς τους, αλλά προχώρησαν στη δημιουργία ανεξάρτητων χώρων όπου  διοργανώνουν εκθέσεις για να υποστηρίξουν καλλιτέχνες από τις κοινότητές τους και να παρακάμψουν τις δομές εκεί όπου ο ρατσισμός εξακολουθεί να ενδημεί.