ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΟΙΚΙΑ ΤΟΥ ΚΕΜΑΛ ΑΤΑΤΟΥΡΚ ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ

Share on facebook
Share on twitter
Share on email

κείμενο: anyteart

Ανάμεσα στα διάφορα φαιδρά τις τελευταίες ημέρες που διαβάσαμε μετά την απόφαση των τουρκικών αρχών για μετατροπή της Αγίας Σοφίας σε τζαμί, ήταν και εκείνα σχετικά με τα «αντίποινα» στην οικία του Κεμάλ Ατατούρκ στη Θεσσαλονίκη. Επιφανές στέλεχος της κυβερνητικής παράταξης και υπουργός ο κ. Μάκης Βορίδης, δήλωσε ότι θα μπορούσε να γίνει μια αντίδραση «εξόχως συμβολική», όπως η μετατροπή της οικίας – μουσείο του Κεμάλ Ατατούρκ στη Θεσσαλονίκη σε μουσείο μνήμης Γενοκτονίας του ελληνισμού. Θεωρεί, μάλιστα, όπως χαρακτηριστικά, ανέφερε ότι  ότι μπορεί και πρέπει να γίνει άμεσα» (!) Γνωρίζει άραγε ο κ. Βορίδης και οι ομοίοι του που καθημερινά επιδίδονται σε αναρτήσεις, σχόλια και ανάλογες δηλώσεις στα social media ότι η οικία αυτή βρίσκεται εντός της εδαφικής έκτασης του Γενικού Προξενείου της Τουρκίας στη Θεσσαλονίκη και θεωρείται εδαφικό τμήμα της Δημοκρατίας της Τουρκίας;

Εάν ΔΕΝ το γνωρίζουν και ανοίγουν το στόμα τους προτρέποντας πρoς τέτοιες κατευθύνσεις, είναι επικίνδυνοι. Θα ήταν προτιμότερο να αναλύσουν τα δάκρυα των ψηφιδωτών ή να κάνουν καμία τηγανιά με ψάρια για να εκφάσουν την αντίθεσή τους στην απόφαση της μετατροπής της Αγίας Σοφίας σε τζαμί. Εάν όμως το γνωρίζουν και προχωρούν σε τέτοιες δηλώσεις με προφανή στόχο την επιρροή της κοινής γνώμης προς μια μαζική φανατική αντίδραση της βάσης, είναι επικίνδυνοι για ένα άνευ λόγου casus belli.

Η οικία Κεμάλ

Οι φανατικοί πατριώτες οφείλουν να γνωρίζουν ότι το ιστορικό κτίσμα βρίσκεται επί της σημερινής οδού Αποστόλου Παύλου, αρ. 17, εντός οικοδομικού συγκροτήματος στο οποίο συμπεριλαμβάνεται το Προξενείο της Τουρκίας στη Θεσσαλονίκη. Αν δεν το έχουν επισκεφτεί καλό θα είναι να το πράξουν και με προσοχή να διαβάσουν τα γραφόμενα επί του τοίχου για την πρώτη 20ετία του 20ού αιώνα στη Θεσσαλονίκη.

Στο σπίτι, λοιπόν, της οδού Αποστόλου Παύλου γεννήθηκε Μουσταφά Κεμάλ το 1881. Η οδός λεγόταν τότε Ισλάχανε και η συνοικία Κασίμ Πασά. Η ανέγερση της οικίας έγινε με εντολή του Ιδρύματος (βακούφι) του Ροδίτη Μιουντερίς Χατζή Μεχμέτ, το 1870. Λίγα χρόνια πριν από τη γέννηση του Κεμάλ ο πατέρας του Αλί Ριζά Εφέντης νοίκιασε αυτό το σπίτι όπου σε δωμάτιο του δευτέρου ορόφου γεννήθηκε ο Ατατούρκ. Η οικογένεια έμεινε εκεί μέχρι τον θάνατο του Αλί Ριζά ρο 1888. Στη συνέχεια η μητέρα του Κεμάλ με τα παιδιά της μετακόμισε σε παράπλευρο σπίτι, μικρότερο. Μετά την ανακήρυξη της Δεύτερης Συνταγματικής Δημοκρατίας, ο Ατατούρκ, στον οποίο εκείνη την εποχή ανατέθηκε να υπηρετήσει στη Θεσσαλονίκη, έμεινε στην αρχική οικία μαζί με τη μητέρα του και την αδελφή του οι οποίες συνέχισαν να ζουν εκεί για ένα διάστημα αφότου ο Κεμάλ εγκατέλειψε τη Θεσσαλονίκη.

Σύμφωνα με τα αναγραφόμενα σε ενημερωτικό φυλλάδιο της Οικίας Ατατούρκ που διανέμεται στους επισκέπτες και το οποίο κυκλοφορεί σε τρείς γλώσσες (τουρκικά, αγγλικά και ελληνικά):

«Το 1912, που η Θεσσαλονίκη περιήλθε στη διοίκηση της Ελλάδος, η μητέρα και η αδελφή του Ατατούρκ αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τη Θεσσαλονίκη και να έρθουν στην Ιστάνμπουλ. Στο διάστημα που ακολούθησε, αυτό το σπίτι, όπου γεννήθηκε ο Ατατούρκ, μεταβιβάστηκε στην Ελληνική Κυβέρνηση βάσει συμφωνίας μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας και αργότερα αγοράστηκε από μία ελληνική οικογένεια».

Το 1933, εις ανάμνηση  της Διάσκεψης των Βαλκανίων και ως ένδειξη της Ελληνοτουρκικής Φιλίας, ο Δήμος Θεσσαλονίκης ανήρτησε μαρμάρινη πλάκα (ελληνικά, τουρκικά, γαλλικά) στη μία πλευρά της εισόδου της οικίας όπου αναφέρεται ότι ο Κεμάλ γεννήθηκε εδώ. Στην τελετή συμμετείχαν μέλη της πρεσβείας της Τουρκίας στην Αθήνα και σημαντικοί παράγοντες της Ελλάδας. Αργότερα, το 1937, το κλειδί του σπιτιού αγοράστηκε από το Δήμο Θεσσαλονίκης και δόθηκε στο Γενικό Προξενείο της Τουρκίας, στη Θεσσαλονίκη, με σκοπό να αποτελέσει δωρεά στον Ατατούρκ.

Η τελευταία ανακαίνιση της οικίας έγινε το 2012 σύμφωνα με τη σύγχρονη μουσειολογία και αφαιρέθηκαν οικοδομικές προσθήκες της ελληνικής οικογένειας καθώς και μη αυθεντικά έπιπλα που περιείχε.

Τον Νοέμβριο του 2019 επισκεφθήκαμε την οικία Ατατούρκ. Τα μέτρα για την είσοδό μας στον προαύλιο χώρο αρκέστηκαν στην επίδειξη αστυνομικής ταυτότητας. Με άψογα ελληνικά και με κοστούμι μας υποδέχτηκε ο υπεύθυνος εισόδου. Πεντακάθαρος και ιδιαίτερα φροντισμένος ο προαύλιος χώρος, με  φυτά και καθίσματα, ερχόταν σε πλήρη αντίθεση με την αισθητική και την καθαριότητα εκτός αυτού ιδιαίτερα των πολυκατοικιών που περιβάλλουν το οικοδομικό τετράγωνο. Να σημειωθεί ότι είναι το πρώτο μέρος που επισκέπτεται κάθε Τούρκος που πηγαίνει εκδρομή στη Θεσσαλονίκη.