ΡΙΖΕΣ ΤΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΟΥ ΑΠΟ ΤΟΝ ΓΙΟΖΕΦ ΚΟΥΝΤΕΛΚΑ

Share on facebook
Share on twitter
Share on email

κείμενο: anyteart

21/4/21

ΡΩΜΗ – Με πάνω από εκατό θεαματικές πανοραμικές εικόνες, πολλές μεγάλων διαστάσεων, η έκθεση Radici (Ρίζες) στο Μουσείο Ara Pacis αφηγείται το εξαιρετικό φωτογραφικό ταξίδι του Γιόζεφ Κουντέλκα με σκοπό την ανακάλυψη των ριζών της ιστορίας της Μεσογείου. Το έργο που παρουσιάζεται είναι το αποτέλεσμα μιάς 30χρονης περιήγησης στους πιο αντιπροσωπευτικούς και σημαντικούς αρχαιολογικούς χώρους στη Μεσόγειο. Οι ασπρόμαυρες λήψεις έγιναν από τον Τσέχο φωτογράφο στη Συρία, την Ελλάδα, την Τουρκία, το Λίβανο, την Κύπρο (Βόρεια και Νότια), το Ισραήλ, την Ιορδανία, την Αίγυπτο, τη Λιβύη, την Τυνησία, την Αλγερία, το Μαρόκο, την Πορτογαλία, την Ισπανία, τη Γαλλία , Αλβανία, Κροατία και φυσικά Ιταλία.

H έκθεση στο σκηνικό του Μουσείου Ara Pacis βρίσκεται σε άμεση επαφή με τις μνημειώδεις μαρτυρίες της μεγάλης ιστορίας της Ρώμης και στόχο έχει να αποτελέσει ένα εξαιρετικό ταξίδι στο έργο ενός από τους τελευταίους μεγάλους δασκάλους της σύγχρονης φωτογραφίας που αφοσιώνεται στην αναζήτηση της χαοτικής ομορφιάς των ερειπίων και του αρχαίου τοπίου, μεταμορφωμένου από τον χρόνο, τη φύση, τον άνθρωπο. Σε στενό διάλογο με ένα από τα πιο σημαντικά μνημεία της πρώτης αυτοκρατορικής εποχής, οι φωτογραφίες, σ΄αυτή την ειδική περίσταση, αποκτούν μοναδική, ισχυρή αξία καθώς και μια έντονη σχέση με αναφορές και την ηχώ μιας μνήμης που γίνεται περισσότερο παρούσα στην Αιώνια Πόλη από οπουδήποτε αλλού.


Τα ερείπια δεν είναι το παρελθόν, είναι το μέλλον που μας καλεί να είμαστε προσεκτικοί και να απολαύσουμε το παρόν. Josef Koudelka


Τα έργα της έκθεσης συνοδεύουν τον επισκέπτη σε έναν άνευ προηγουμένου και πολύ προσωπικό προβληματισμό για το αρχαίο, το τοπίο, την ομορφιά που «ξυπνά και τρέφει τη σκέψη». Τα διαχρονικά τοπία, γεμάτα ψυχή και γοητεία, που χαρακτηρίζονται από ασταθείς, απροσδόκητες, διφορούμενες προοπτικές, αντιπροσωπεύουν καλά το οπτικό λεξικό και τον στιλιστικό κώδικα του Κουντέλκα, ο οποίος, αποφεύγοντας την απλή απεικόνιση και τεκμηρίωση των ερειπίων, επιλέγει να δώσει ανάσα σε ό,τι απομένει από τα απομεινάρια των αρχαίων πολιτισμών της Μεσογείου που τους αντιπροσωπεύουν, σε μια αιώνια ένταση ανάμεσα σε αυτό που είναι ορατό και σ’ ό,τι παραμένει κρυμμένο, ανάμεσα στο αίνιγμα και τα στοιχεία.

Έτσι, το πανόραμα των εικόνων με τα  αρχαιολογικά ερείπια δεν είναι μόνο μια τυπική ή θεματική επιλογή που επιτρέπει μια ευρεία ανασύσταση του χώρου και του χρόνου και μια ευθυγράμμιση με την πραγματικότητα. Ο φωτογράφος τοποθετεί τον θεατή σε κεντρική και κυρίαρχη θέση με την πανοραμική εικόνα να εμφανίζεται ως αντικείμενο, απρόσκοπτη και αμερόληπτη, ενώ από την άλλη πλευρά, επισημαίνει ένα υποκειμενικό και κατακερματισμένο όραμα του αρχαίου τοπίου και κατασκευάζει μια αλληγορία του κόσμου.

 

  • Ο Josef Koudelka γεννήθηκε στη Μοραβία το 1938. Η πρώτη του δουλειά ήταν αεροναυπηγός μηχανικός. Στα τέλη της δεκαετίας του ’60 έγινε επαγγελματίας φωτογράφος. Ο φακός του κατέγραψε τη σοβιετική εισβολή στην Πράγα το 1968 δημοσιεύοντας τα πλάνα του με τα αρχικά PP (Φωτογράφος της Πράγας). Το 1969, το Overseas Press Club του απένειμε, ανώνυμα, το χρυσό μετάλλιο Robert Capa για τη φωτογραφία. Το επόμενο έτος, ο Koυντέλκα έφυγε από την Τσεχοσλοβακία και ζήτησε πολιτικό άσυλο στο Ηνωμένο Βασίλειο. Το 1971 έγινε μέλος του φωτογραφικού πρακτορείου Magnum Photos. Οι τσιγγάνοι – η πρώτη έκδοση σε μια μακρά σειρά βιβλίων συμπεριλαμβανομένων των Exiles (1988), Chaos (1999), Invasion 68: Prague (2008) και Wall (2013) – δημοσιεύθηκε το 1975. Κατά τη διάρκεια της καριέρας του, ο Koυντέλκα κέρδισε βραβεία όπως το Prix Nadar (1978), το Grand Prix National de la Photographie (1989), το Grand Prix Cartier-Bresson (1991) και το διεθνές βραβείο Hasselblad Foundation στη φωτογραφία (1992). Τα έργα του έχουν παρουσιαστεί σε σημαντικές εκθέσεις στο Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης και στο Διεθνές Κέντρο Φωτογραφίας στη Νέα Υόρκη, στη γκαλερί Hayward στο Λονδίνο, στο Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης Stedelijk στο Άμστερνταμ, στο Palais de Tokyo και στο Κέντρο Πομπιντού στο Παρίσι,  στο Ινστιτούτο Τέχνης του Σικάγου και τέλος στο Μουσείο Διακοσμητικών Τεχνών και στην Εθνική Πινακοθήκη στην Πράγα. Το 2012 ο Koudelka διορίστηκε Διοικητής της de l’Ordre des Arts et des Lettres από τον Γάλλο Υπουργό Πολιτισμού και Επικοινωνιών. Ζει σήμερα μεταξύ Παρισιού και Πράγας.

 

 

 

Video