“ΟΙΔΙΠΟΔΑΣ” ΑΠΟ ΤΗ ΣΑΟΥΜΠΙΝΕ: ΤΟ ΑΠΟΓΕΙΟ ΤΗΣ ΥΠΟΚΡΙΤΙΚΗΣ

Share on facebook
Share on twitter
Share on email

κείμενο: Ελένη Γαλάνη  4/9/21

Σ΄ ένα μικτό κοινό, ελλήνων και γερμανών, στην πλειοψηφία του, που απλώθηκε, κυρίως, στο κάτω διάζωμα της Επιδαύρου, δόθηκε, χτες, στην Επίδαυρο, η πρεμιέρα της αναμενόμενης παράστασης του Οιδίποδα –συμπαραγωγή του Φεστιβάλ Αθηνών-Επιδαύρου και του βερολινέζικου θεάτρου Σάουμπινε. Η απουσία πολιτικών “διασημοτήτων” από τις πρώτες σειρές υπήρξε ανακουφιστική για τους «ψαγμένους» θεατές που με σεβασμό ανταποκρίθηκαν, πριν από την έναρξη, στο κάλεσμα της καλλιτεχνικής διευθύντριας του Φεστιβάλ για τήρηση ενός λεπτού σιγής στη μνήμη του συνθέτη Μίκη Θεοδωράκη.

Από τα πρώτα τρία λεπτά της παράστασης είχε γίνει φανερό ότι βρισκόμασταν μπροστά σ’ ένα αληθινά σύγχρονο, τωρινό, πρωτότυπο νέο έργο. Κίνηση και λόγος στα χέρια έμπειρων καλλιτεχνών και τεχνικών του θεάτρου, κάπου σ΄ένα ελληνικό νησί στη διάρκεια διακοπών προμηνύαν το διαφορετικό και μας παρέσυρε στο μύθο του δράματος.

Άφωνοι όλοι – ούτε «κιχ» – στις 2.30 ώρες διάρκειας του εκσυγχρονισμένου μύθου του Οιδίποδα παρακολουθήσαμε «τη χάρη» των ηθοποιών και του σκηνοθέτη τους, να μιλά κανείς απλά, καθημερινά, οικεία και να προκαλεί, άλλοτε χαμόγελα, γέλιο αλλά και οργή και σπαραγμό ψυχής. Μας έδινε τη αίσθηση ότι βλέπαμε απέναντι από το μπαλκόνι μας, τη έγκυο γειτόνισα (Κριστίνα), στη δεύτερη νιότη της, με τον αδελφό της (Ρόμπερτ) να συζητούν θέματα της δουλειάς τους και τον κατά πολύ νεότερο, σε δεύτερο γάμο σύζυγο της (Μίχαελ), να διαφωνεί και να διαπληκτίζεται με τον κουνιάδο του. Το πρόβλημα της μόλυνσης του περιβάλλοντος και τα πρώτα δυσάρεστα αποτελέσματα των εξετάσεων των παιδιών των κατοίκων πέριξ του εργοστασίου -το οποίο διευθύνει η σύζυγος- φέρνουν την κουβέντα στο παρελθόν και ανασύρουν μνήμες για την καταστροφή και τις ευθύνες των προσώπων. Τότε είναι που ο Μίχαελ αποκαλύπτει ότι ήταν αυτός στο τιμόνι του αυτοκινήτου που προκάλεσε την ανατροπή του φορτηγού με τα επικίνδυνα λύματα και κατ΄επέκταση τον θάνατο του οδηγού που δεν ήταν άλλος από τον σύζυγο της μετέπειτα γυναίκας του. Η παρουσία του τέταρτου προσώπου, η φίλη της Κριστίνα, ισχνά μας παρεπέμπει στη Τειρεσία, και στις δούλες του παλατιού της Θήβας, έχει καταλυτικό ρόλο στις επικείμενες αποκαλύψεις. Οι αφηγήσεις, ακολουθούν η μία την άλλη, τα πράγματα περιπλέκονται και, σταδιακά ξετυλίγεται το νήμα και μαθαίνουμε ότι νεαρός σύζυγος που περιμένει να γίνει πατέρας είναι ο γιός που έδωσε για υιοθεσία η γυναίκα του που εγκυμονεί την αδελφή του, μετά το βιασμό της από τον πρώην σύζυγό της! Με τη αλήθεια επί σκηνής οι ερμηνείες εκτοξεύονται ως φυσικός απόηχος της οδυνηρής αποκάλυψης. Συγκλονιστική η ερμηνεία της σύγχρονης Ιοκάστης με την αλήθεια κατάματα, απερίγραπτη όμως εκείνη του Μίχαελ: μια ασύλληπτη απογείωση της υποκριτικής τέχνης αδύνατη να προσδιοριστεί με λέξεις. Πόσο χρόνο, άραγε χρειάστηκε ο ηθοποιός, πόσο κόπο για να φτάσει σ΄αυτό το αποτέλεσμα που επιτάχυνε τους καρδιακούς παλμούς όλων μας;

Σ’ αυτό το έργο ο Οιδίποδας δεν τυφλώνεται. Τα μάτια των θεατών είναι εκείνα που δέχονται την πίεση από το σταδιακά εντεινόμενο φωτισμό του λεπτού περιβλήματος της εξοχικής οικίας του τραγικού ζεύγους. Αναζητώντας τον συντετριμμένο Μίχαελ, μετά την εγκατάληψη της σκηνής, μαθαίνουμε ότι πήδηξε από το παράθυρο της κρεβατοκάμαρας, στα βράχια…

Ο Οιδίποδας της Μάγια Τσάντε (Maja Zade) είναι ένα έργο δωματίου. Πώς αυτό το έργο έγινε αποδεκτό από το αρχαίο θέατρο της Επιδαύρου και πώς ο χώρος, αντί να το απορρίψει, το αγκάλιασε κι ανέδειξε σκηνικό, ήχο, λόγο, φωτισμό και κατά περιόδους την θεαματική προβολή σε μεγάλη οθόνη με τις των προσώπων, αυτό μόνο ο έμπειρος σκηνοθέτης το κατέχει. Ο Τόμας Όστερμαϊερ κατέκτησε χτες την Επίδαυρο και την εισήγαγε στον 21ο αιώνα. Ο γερμανός σκηνοθέτης, διευθυντής της βερολινέζικης Σάουμπινε, μας έδειξε το σύγχρονο πρόσωπο της «μίμησης πράξεως σπουδαίας και τελείας» μέσα από μια τέχνη και τεχνική που μας έκανε πλουσιότερους και άγγιξε την ψυχή μας.

Στην παράσταση της πρεμιέρας στην Επίδαυρο έπαιξαν οι ηθοποιοί:  Caroline Peters (Κριστίνα), Christian Tschirner (Ρόμπερτ), Renato Schuch (Μίχαελ), Isabelle Redfern (Τερέζα).