ΠΑΡΟΥΣΑ ΚΑΙ Η ΕΛΛΑΔΑ ΜΕ ΤΗΝ ΟΔΟ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΟΥΣ ΣΤΗ ΜΠΙΕΝΝΑΛΕ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ

Share on facebook
Share on twitter
Share on email

κείμενο: anyteart  21/5/21

Aνοίγει αύριο, 22/5, στη Βενετία η 17η Διεθνής Έκθεση Αρχιτεκτονικής μετά από ένα χρόνο αναβολής λόγω της πανδημίας του κορωνοϊού και με θέμα «Πώς θα ζήσουμε μαζί ;» ένα εξαιρετικά επίκαιρο ερώτημα που επέλεξε ο επιμελητής Χασίμ Σάρκης μαζί με τον προηγούμενο πρόεδρο Πάολο Μπαράτα, λίγους μήνες πριν από το ξέσπασμα της πανδημίας.

Συμμετέχουν 63 χώρες, ανάμεσά τους και τέσσερις νέες : Γρενάδα, Ιράκ, Ουζμπεκιστάν και Δημοκρατία του Αζερμπαϊτζάν. Η φετεινει Μπιεννάλε αποτελεί ένα στοίχημα καθώς είναι το  πρώτο μεγάλο διεθνές γεγονός που θα ανοίξει τις πόρτες του, παρουσία κοινού(με όλα τα απαραίτητα πρωτόκολλα υγείας). Φέτος, με το ειδικό Χρυσό Λιοντάρι Αρχιτεκτονικής  θα τιμηθεί η μνήμη της Λίνα Μπο Μπαρντί (1914-1992), Ιταλίδα αρχιτέκτων, σχεδιάστρια, σκηνογράφος, καλλιτέχνης  πολιτογραφημένη στη Βραζιλία, ενώ αύριο θα απονεμηθεί στον ισπανό αρχιτέκτονα Ραφαέλ Μονέο το Χρυσό Λιοντάρι για το σύνολο του έργου του.

Στο Ελληνικό Περίπτερο η χώρα μας, απαντώντας στο ερώτημα “πώς θα ζήσουμε μαζί;” παρουσιάζει το σχέδιο ανοικοδόμησης της Θεσσαλονίκης (1918-1921) που καταρτίσθηκε από τον μεγάλο γάλλο αρχιτέκτονα-πολεοδόμο Ερνέστ Εμπράρ μετά από την καταστροφική πυρκαγιά της πόλης το 1917. και συγκεκριμένα την οδό Αριστοτέλους που ονομαζόταν «Λεωφόρος της Κοινωνίας των Εθνών» (Boulevard de la Société des Nations) για να εκφράζει το πολιτικό όραμα των Ελευθερίου Βενιζέλου και Αλεξάνδρου Παπαναστασίου. (Όπως είναι γνωστό το σχέδιο εφαρμόστηκε μερικώς μόνον, λόγω ενστάσεων και πιέσεων πολλών ιδιοκτητών αλλά σε κάθε περίπτωση βελτίωσε την όψη της πόλης). Η οδός Αριστοτέλους εξακολουθεί και σήμερα να αποτελεί ένα έκτακτο παράδειγμα μητροπολιτικού σχεδιασμού στην Ελλάδα του 20ού αιώνα, διαχρονικό και δια-κοινωνικό παλίμψηστο του συλλογικού, που αναμένει την αφήγηση της δικής της εκθεσιακής μυθολογίας.

Υπεύθυνος της ομάδας  προετοιμασίας της ελληνικής συμμετοχής είναι ο ομότιμος καθηγητης Νίκος Καλογήρου, αναγνωρισμένος ερευνητής, μεταξύ άλλων, της ιστορίας της αρχιτεκτονικής και της πόλης της Θεσσαλονίκης. Η επιλογή της πρότασης αυτής έγινε από το ΥΠΕΝ και για πρώτη φορά εμφανίζει στο προσκήνιο μια πραγματική ιδέα ενός πραγματικού ζητήματος που αφορά την πραγματική ζωή μιας ελληνικής πόλης. Άλλωστε και ο επιμελητής,της Μπιεννάλε,  καθηγητής Αρχιτεκτονικής στο ΜΙΤ Χασίμ Σαρκής έχει θέσει ως θέμα της Μπιενάλε το «Πώς θα ζήσουμε μαζί;» δίνοντας έμφαση σε ζητήματα υλικής και όχι εικονικής χωρικής ταυτότητας, «ποιητικής» της κατοικίας μέσα σ΄ ένα πολυολιτισμικό περιβάλλον όπου οι ανισότητες συνεχώς διευρύνονται και οι προκλήσεις καθημερινά αυξάνονται..

Η πρόταση του ΑΠΘ περιλαμβάνει όχι μόνο την προετοιμασία του ελληνικού περιπτέρου στη Βενετία αλλά και εκθεσιακές δράσεις στη Θεσσαλονίκη, έτσι ώστε να ενισχυθεί μια πρωτότυπη «ανταλλαγή» μεταξύ των δύο πόλεων, ικανή να εμπλέξει τους Θεσσαλονικείς σε έναν κοινό αναστοχασμό για τη χωρική και πολιτισμική ιδιοσυγκρασία τού τόπου όπου «ζουν μαζί».

Σύμφωνα με την πρόταση της ομάδας

Η περιοχή της Αριστοτέλους υλοποιήθηκε με διαφορετικό τρόπο από τις προθέσεις των δημιουργών της, αποδεικνύοντας τα όρια των αρχιτεκτονικών και πολεοδομικών χειρισμών που, εκ των
πραγμάτων, προσαρμόζονται στα γεωιστορικά και πολιτισμικά δεδομένα. Ωστόσο, σήμερα εμφανίζεται ως εμβληματικός αστικός πυκνωτής, διατρέχοντας την κοινωνική πυραμίδα από τις
περιζήτητες κατοικίες της παραλίας ως τις λαϊκές περιοχές επάνω από την Εγνατία, όπου στεγάζονται πολλοί πρόσφυγες και μετανάστες. Τρέχουσες εμπορικές και ψυχαγωγικές χρήσεις στην αφετηρία του άξονα, συμπληρώνονται από παραδοσιακές αγορές (μπαζάρ) ψηλότερα. Ξενοδοχεία, αίθουσες θεαμάτων, τράπεζες, δημόσιοι οργανισμοί, επιμελητήρια, αναπτύσσονται κατά μήκος του. Την ιδιαίτερη ενιαία νεότερη αρχιτεκτονική του φυσιογνωμία συμπληρώνει το παλίμψηστο με τα μοναδικά ελληνιστικά, ρωμαϊκά, βυζαντινά και οθωμανικά μνημεία που αποκαλύπτονται κατά μήκος του. Κυρίως όμως η διαδρομή της Αριστοτέλους ενσωματώνει μοναδικούς δημόσιους ανοιχτούς χώρους, πλατείες, διαδρομές, στοές, περιοχές πρασίνου. Εκεί ενθαρρύνονται και υλοποιούνται πολιτικές εκδηλώσεις, πολιτισμικές δράσεις, ανταλλαγές, άτυπες επαφές των πολιτών: περιπατητών, εργαζομένων, μόνιμα εγκατεστημένων και νομάδων. Είναι ένας ιδανικός βιότοπος διαντιδράσεων, ένα καθιστικό της πόλης, όπου φιλοξενούνται και συμβιώνουν πολλαπλές πολιτικές, κοινωνικές και πολιτισμικές ομάδες.

Σχετικά με το θέμα

MΠΙΕΝΝΑΛΕ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ 2021 : ΕΤΣΙ ΘΑ ΖΗΣΟΥΜΕ ΜΑΖΙ