ΟΙ ΠΕΡΣΕΣ ΤΟΥ ΚΟΥΝ, ΤΟΥ ΧΡΗΣΤΟΥ, ΤΟΥ ΤΣΑΡΟΥΧΗ

Share on facebook
Share on twitter
Share on email

κείμενο: anyteart, 25/6/20

Με αφορμή την παράσταση των “Περσών” του Αισχύλου (472 π.Χ) που ανεβάζει το καλοκαίρι του Covid-19 το Εθνικό Θέατρο, στην Επίδαυρο (24-26 Ιουλίου), ανατρέχουμε στην παράσταση-σταθμό, στα πρώτα χρόνια του φεστιβάλ:

Ήταν εκείνη του 1965 από το Θέατρο Τέχνης σε σκημοθεσία Καρόλου Κουν, μουσική Γιάννη Χρήστου και σκηνικά – κοστούμια Γιάννη Τσαρούχη. Οι «Πέρσες» είχαν ανεβεί πρώτα στο Λονδίνο, στο Θέατρο Aldwych, στο πλαίσιο του θεατρικού φεστιβάλ World Theatre Season, στις 20 Απριλίου 1965 και στη συνέχεια στο Ωδείο Ηρώδου του Αττικού, στο Φεστιβάλ Αθηνών, στις 21, 24 και 25 Αυγούστου της ίδιας χρονιάς

Είναι η μόνη σωζόμενη τραγωδία με ιστορικό θέμα που θίγει τη νίκη στη Σαλαμίνα κατά των Περσών με έμμεσο τρόπο: ο συγγραφέας, πολεμιστής ο ίδιος στο Μαραθώνα και τη Σαλαμίνα τοποθετεί τη δράση, αντί για την Αθήνα, στα Σούσα, τη χρυσή πρωτεύουσα της Περσίας κι εμφανίζει τους Πέρσες να θρηνούν για τη συμφορά τους. Πέρα όμως από τον πατριωτικό χαρακτήρα του έργου, η τραγωδία, αν και διδακτική στη μορφή της, υποδεκνύει το μέτρο και προειδοποιεί ότι με την ίδια τρομερή δύναμη η Άτη μπορεί να χτυπήσει οποιονδήποτε που θα ξεπεράσει τα όρια. Διότι η υπεροβολική υπερηφάνεια είναι αμάρτημα και ‘ύβρις’ που τιμωρούν άφευκτα οι θεοί, η ‘νέμεσις’».

Σημείο αιχμής εκείνης της παράστασης υπήρξε ο χορός, τα μέλη του οποίου, “μ’ έναν τρόπο άγριο, πρωτόγονο, ανατριχιαστικό, ‘φτύνουν’ καθένα τη συγκίνησή του, σε μια συγκλονιστική πολυφωνία της συλλογικής υστερίας.(…)   Κορύφωμα της μουσικής των Περσών είναι η σκηνή του καλέσματος του φαντάσματος του Δαρείου. Η νεκρομαντική αυτή σκηνή, αποτελεί μία από τις μεγάλες στιγμές της δημιουργίας του Γιάννη Χρήστου και μια από τις μεγάλες στιγμές του παγκόσμιου θεάτρου. Ο Γιάννης Χρήστου ανάγει τη μουσική του σ’ ένα μέσον επίκλησης των χθονίων δυνάμεων. Λυτρωμένος από κάθε τι το διανοητικό, κατορθώνει μ’ αυτήν την πολυφωνία των άναρθρων κραυγών που συνοδεύεται από ανάλογη ‘χορογραφία’ κινήσεων, να παγώσει το αίμα του θεατή».(*)

 

(*)Anna-Martine Lucciano, «Γιάννης Χρήστου – Έργο και προσωπικότητα ενός Έλληνα συνθέτη της εποχής μας» [Βιβλιοσυνεργατική, Αθήνα 1987 )