Ο ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΟΥΚΡΑΝΙΑ: ΤΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΟΔΗΣΣΟΥ

Share on facebook
Share on twitter
Share on email

κείμενο: anyteart, 13/3/22

Η μεγαλύτερη και πιο ολοκληρωμένη συλλογή αρχαιοτήτων που σχετίζονται με την αρχαία ιστορία της περιοχής της  σημερινής Νότιας Ουκρανίας, από τη Λίθινη Εποχή έως τον Μεσαίωνα, εκτίθεται στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Οδησσού μαζί με τις συλλογές της κλασικής αρχαιότητας από την Ελλάδα, τη Ρώμη και την Κύπρο και την αρχαία Αίγυπτο.

Η συλλογή αναπτύσσεται σε δέκα τμήματα στους δύο ορόφους ενός υπέροχου κτηρίου που σχεδιάστηκε από τον αρχιτέκτονα F. Gonsiorovsky το οποίο άνοιξε για το κοινό το 1883. Στη βιβλιοθήκη του υπάρχουν πάνω από 33.000 βιβλία και περιοδικά. Στο μουσείο λειτουργεί επίσης τμήμα Συντήρησης και Αποκατάστασης.

Επίκεντρο της αρχαιολογικής συλλογής είναι τα ευρήματα για την αρχαία ιστορία της βόρειας ακτής της Μαύρης Θάλασσας με περισσότερες από 170.000 αρχαιολογικές πηγές από τη Λίθινη Εποχή έως τον Μεσαίωνα, συμπεριλαμβανομένων 55.000 νομισμάτων και τη μοναδική συλλογή έργων της αρχαίας Αιγύπτου, στην Ουκρανία. Από τα 50.000 νομίσματα που φυλάσσονται στο μουσείο, εκτίθενται τα πιο σπάνια χρυσά και αργυρά που κόπηκαν στην αρχαία Ελλάδα, τη Ρώμη, το Βυζάντιο και τη Ρωσία του Κιέβου. Ανάμεσά τους εκτίθεται το «χρυσό νόμισμα» του πρίγκιπα Βολοντιμίρ. Η συλλογή αιγυπτιακών αρχαιοτήτων είναι η τρίτη μεγαλύτερη στην πρώην ΕΣΣΔ και περιλαμβάνει ξύλινες και πέτρινες σαρκοφάγους, νεκρικά σκεύη, πέτρινες πλάκες και θραύσματα παπύρου με ιερογλυφικά.


Από την εποχή της ίδρυσης του Μουσείου στην Οδησσό το 1825 και στο Κερτς το 1826 πρώτος διευθυντής ήταν ο Ιβάν Μπλάραμπεργκ (1913-1919). Αφού γνωρίστηκε καλά με τους ερευνητές αρχαιοτήτων από την Οδησσό Στεμπόβσκι, Νικόβουλ και Ντεμπριούξ, ο Μπλάραμπεργκ ασχολήθηκε με πάθος με την έρευνα και τις ανασκαφές και πέτυχε σηματικά επιστημονικά αποτελέσματα. Υπήρξε ο πρώτος που ανακάλυψε «το κοινόν των πέντε» μεταξύ των πόλεων -λιμανιών της δυτικής όχθης της Μαύρης Θάλασσας, μελέτησε τη νομισματολογία της Ολβίας και των παραπλήσιων σε αυτή ελληνικών αποικιών, εντόπισε πρώτος την τοποθεσία του αρχαίου Τύρα – αποικίας των Μιλησίων στην περιοχή Ακκερμάν και του Νικώνιου.


Τα καλύτερα δείγματα αρχαίας γλυπτικής εκτίθενται στο ισόγειο του κτιρίου. Οι δύο πρώτες αίθουσες παρουσιάζουν υλικά από την έλευση του ανθρώπου στη γη έως τη δεύτερη χιλιετία π.Χ. ενώ ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχουν τα ευρήματα από οικισμούς και νεκροταφεία των πολιτισμών Humelnytsia, Trypillia και Usatovo, ταφικοί τύμβοι και θησαυροί της Εποχής του Χαλκού, όπως ο Θησαυρός Αντονιβίσκι. Επίσης δείγματα από πολύτιμα μέταλλα, τα παλαιότερα από τα οποία χρονολογούνται στις αρχές της 2ης χιλιετίας π.Χ, διακοσμήσεις από σκυθικά και σαρμτικά νεκροταφεία, μεσαιωνικές ταφές νομάδων και αντικείμενα σλάβων τεχνιτών αποσπούν την προσοχή του επισκέπτη.

Το μουσείο διεξάγει εκτεταμένες αρχαιολογικές έρευνες σε πολλά σημεία της Νεολιθικής και της Εποχής του Χαλκού (για παράδειγμα, ο οικισμός του ύστερου πολιτισμού της Τρυπυλίας (Usatovo, Mayaki), της πρώιμης Εποχής του Σιδήρου στον κάτω ρου του Δούναβη (Orlivka-Kartal), στις όχθες των εκβολών του Δνείστερου (η πόλη Νικόνιον), στον κόλπο της Οδησσού (Tiligula) και έρευνα στο Νησί των Φιδιών.