Ο ΑΜΑΖΟΝΙΟΣ – ΛΕΥΚΩΜΑ ΤΟΥ ΔΙΑΣΗΜΟΥ ΦΩΤΟΓΡΑΦΟΥ ΣΕΜΠΑΣΤΙΑΟ ΣΑΛΓΚΑΔΟ

Share on facebook
Share on twitter
Share on email

κείμενο: Ελένη Γαλάνη 17/6/21

“Ο Αμαζόνιoς πρέπει να ζήσει.” Μ΄αυτό το σύνθημα ο βραζιλιάνος φωτογράφος Σεμπαστιάο Σαλγκάδο καταθέτει στο διεθνές κοινό σε μία πολυσέλιδη μεγάλου σχήματος έκδοση(Taschen, 528 σελίδες), τις εικόνες που τράβηξε κατά την εξάχρονη περιοδεία του, μαζί με τη γυναίκα του, στα τροπικά δάση της περιοχής του Αμαζονίου. Στόχος της έκδοσης είναι να ευαισθητοποιήσει τη διεθνή κοινή γνώμη για το φυσικό περιβάλλον του Αμαζονίου  και για τη ζωή των αυτόχθονων πληθυσμών, των οποίων η διαβίωση απειλείται όλο και περισσότερο.

Αυτό το βιβλίο είναι αφιερωμένο στους αυτόχθονες λαούς του Βραζιλιάνου Αμαζονίου“γράφει το ζευγάρι στην αρχή του “Amazônia”. “Γιορτάζει την επιβίωση των πολιτισμών τους, των εθίμων και των γλωσσών τους. Τιμά, επίσης, το ρόλο τους ως φύλακες της ομορφιάς, των φυσικών πόρων και της βιοποικιλότητας του μεγαλύτερου τροπικού δάσους στον κόσμο, το οποίο εκτίθεται επανειλημμένα σε επιθέσεις από τον έξω κόσμο.”

Υπέρμαχος της ασπρόμαυρης φωτογραφίας ο Σεμπαστιάο Σαλγκάδο παρουσιάζει στο “Amazônia” τοπία από μεγάλες περιοχές που αντικατοπτρίζουν την απίστευτη αφθονία και ομορφιά της κάθε μιας: υδάτινα ρεύματα που περιφέρονται μέσα από τεράστια δάση, γραφικά λοφώδη τοπία, θορυβώδεις καταρράκτες, συναρπαστικούς σχηματισμούς σύννεφων και ομίχλης. “Για μένα, είναι το τελευταίο σύνορο, ένα μυστηριώδες σύμπαν από μόνος του, όπου η τεράστια δύναμη της φύσης μπορεί να γίνει αισθητή ως πουθενά αλλού στη γη. Εδώ είναι ένα δάσος που εκτείνεται στο άπειρο που περιέχει ένα- δέκατο όλων των ζωντανών ειδών φυτών και ζώων, το μεγαλύτερο φυσικό εργαστήριο στον κόσμο. “- αναφέρει ο Σαλγκάδο στον  πρόλογο του βιβλίου.

Εκείνο όμως που καθιστά την έκδοση ξεχωριστή είναι οι λήψεις  με τις φωτογραφίες ανθρώπων από δώδεκα αυτόχθονες φυλές που κατοικούν σε απομακρυσμένα και απρόσιτα μέρη της περιοχής του Αμαζονίου. Οι φωτογραφίες αυτές προσφέρουν μια ολοκληρωμένη εικόνα για τη ζωή των ανθρώπων. “Θα μπορούσα να πω, χωρίς δισταγμό,” λέει ο φωτογράφος, «ότι ακόμη και μετά από μια καριέρα γεμάτη από εξαιρετικές εμπειρίες, τίποτα δεν μου έδωσε μεγαλύτερη ευχαρίστηση από το να δουλεύω με τις αυτόχθονες φυλές που απεικονίζονται σε αυτό το βιβλίο».

Ο Σαλγκάδο τεκμηρίωσε την καθημερινή ζωή των Yanomami, Ashaninka, Yawanawa, Suruwaha, Zo’e, Kuikuro, Waura, Kamayura, Korubo, Marubo, Awa και Macuxi – τους στενούς οικογενειακούς δεσμούς τους, το κυνήγι και το ψάρεμα, τον τρόπο με τον οποίο προετοιμάζουν και μοιράζονται τα γεύματά τους, το θαυμάσιο ταλέντο τους στη ζωγραφική πορτραίτων και του σώματος, τη σημασία των σαμάνων τους, τους χορούς και τα τελετουργικά τους. “Τα αρχεία καταγραφής που δημιουργήθηκαν, αποδείχτηκαν, με την πάροδο του χρόνου, πολύ διαφορετικά μεταξύ τους“, εξηγεί. Σύμφωνα με αυτά, “μερικοί αυτόχθονες ζουν σε πλήρη απομόνωση, κυνηγούν με τόξα, με βέλη και πιστόλια και ως επί το πλείστον δεν έχουν ρούχα. Άλλοι με περισσότερη κοινωνική επαφή τώρα πια φορούν ρούχα. Όλοι, όμως,  προσπαθούν να διατηρήσουν τον πολιτισμό και τις παραδόσεις τους, ακόμα και μόνο με τις τελετές.”

Ο Σαλγκάδο είναι πεπεισμένος ότι για να επιβιώσει ένας πολιτισμός, δεν αρκεί να έχουν ανθρωπολογικό ενδιαφέρον οι αυτόχθονες πληθυσμοί. Αντίθετα – επισημαίνει – η  συμβολή αυτών των ανθρώπων στην αειφόρο ανάπτυξη του Αμαζονίου είναι ζωτική και θα μπορούσε να αποδειχτεί ωφέλιμη, παγκοσμίως, η γνώση τους για τους θησαυρούς της πατρίδας τους – όπως φυτά φαρμακευτικής ή καλλυντικής αξίας. “Εύχομαι–καταλήγει – με όλη μου την καρδιά, με όλη μου την ενέργεια, με όλο το πάθος που έχω ότι αυτό το βιβλίο δεν θα μοιάζει με απογραφή ενός χαμένου κόσμου μετά από 50 χρόνια.”

Ο Βραζιλιάνος φωτογράφος και ακτιβιστής Σεμπαστιάο Σαλγκάδο έχει συμβάλει με τις φωτογραφίες του στο αίτημα για κοινωνική δικαιοσύνη, ειρήνη και έχει προωθήσει τον παγκόσμιο διάλογο για τη φύση και την προστασία του κλίματος. Ταυτόχρονα, με το Instituto Terra, δημιούργησε μια εγκατάσταση που συμβάλλει άμεσα στην αναζωογόνηση της βιοποικιλότητας και των οικοσυστημάτων.Έχει εργαστεί, μεταξύ άλλων, για τα φωτογραφικά πρακτορεία Sygma, Gamma και Magnum Photos. Το 1994 ίδρυσε το πρακτορείο Amazonas Images με τη σύζυγό του Λέλια Βάνιγκ Σαλγκάδο .

Η “Amazônia” σύντομα θα κυκλοφορήσει και σε Συλλεκτική Έκδοση με κάλυμα του βιβλίου σχεδιασμένο από τον αρχιτέκτονα Ρέντζο Πιάνο και υπογεγραμμένη εκτύπωση.