ΜΝΗΜΗ ΑΠΟ ΤΗ ΡΩΣΙΑ ΥΠΟΨΗΦΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΒΡΑΒΕΙΟ ΒΟΟΚER 2021

Share on facebook
Share on twitter
Share on email

κείμενο: anyteart   27/4/21

Δεν συνηθίζεται να είναι στις διεθνείς λίστες των βραβείων λογοτεχνίας τα σύγχρονα ρωσικά μυθιστορήματα.  Γι΄αυτό και προκαλεί το ενδιαφέρον όταν ένας συγγραφέας από τη Ρωσία προτείνεται υποψήφιος για το Διεθνές Βραβείο Booker όπως συμβαίνει τώρα για τρίτη φορά με το βιβλίο In Memory of Memory της Μαρίας Σταπάνοβα  που έχει ενταχθεί στη βραχεία λίστα του Διεθνούς Βραβείου Booker.

Παλαιότερα, τα τελευταία χρόνια, υπήρξαν μόνο δύο φορές ρώσοι συγγραφείς υποψήφιοι για το διάσημο Βραβείο λογοτεχνίας του Ηνωμένου Βασιλείου. Η Λουντμίλα Ουλίτσκαγια που πλέον θεωρείται κλασική εν ζωή συγγραφέας, έφτασε στη βραχεία λίστα το 2009 με τις παραδόσεις της μεγάλης ρωσικής λογοτεχνίας και το 2013, ο ρώσος συγγραφέας Βλαντιμήρ Σορόκιν συμμετείχε επίσης στον κατάλογο των φιναλίστ με το απίστευτο βιβλίο του Day of the Oprichnik.

Γεννημένη το 1972, η Μαρία Στεπάνοβα βρέθηκε από νεαρή ηλικία εν μέσω όλων των αναταραχών της μετα-σοβιετικής δεκαετίας του ’90 και των νέων προκλήσεων της γραπτής έκφρασης. Έχει, ήδη,κερδίσει σημαντικά ρωσικά και διεθνή λογοτεχνικά βραβεία, είναι αρχισυντάκτης του διαδικτυακού περιοδικού Colta.ru και τώρα δημοσιεύει για πρώτη φορά στα Αγγλικά. Στο βιβλίο της, Memory of Memory, αφηγείται την ιστορία μιας φαινομενικά συνηθισμένης εβραϊκής οικογένειας που κατάφερε να επιβιώσει από τις μυριάδες διώξεις και καταστολές του περασμένου αιώνα. Μετά το θάνατο της θείας της, η Μαρία Στέπανοβα επισκέπτεται το σπίτι της και χτίζει την ιστορία ανασκαλεύοντας τις ξεθωριασμένες φωτογραφίες, τις παλιές καρτ-ποστάλ, τα γράμματα, τα ημερολόγια και τους σωρούς των αναμνηστικών (χειρόγραφα σημειώματα, παλιές προρσελάνες0 που άφησε πίσω: ένα μαραμένο αποθετήριο ενός αιώνα ζωής στη Ρωσία.

Το In Memory of Memory  δεν είναι ούτε μυθιστόρημα, ούτε ημερολόγιο. Το βιβλίο δεν έχει αυστηρή πλοκή, είναι ουσιαστικά μια συλλογή από δοκίμια που συνδέονται μεταξύ τους και με ένα κοινό θέμα. Σε διάλογο με συγγραφείς όπως οι Roland Barthes, W. G. Sebald, Susan Sontag και Osip Mandelstam, τα κείμενα είναι γεμάτα με σπάνια πνευματική περιέργεια και μια υπέροχα απαλή, ποιητική φωνή που καθε τόσο καταφεύγουν σε διάφορες μορφές – δοκίμιο, μυθοπλασία, απομνημονεύματα, ταξίδια και ιστορικά έγγραφα  κι έτσι συγκεντρώνουν  ένα τεράστιο πανόραμα ιδεών και προσωπικοτήτων προσφέροντας μια εντελώς νέα και τολμηρή εξερεύνηση της πολιτιστικής και προσωπικής μνήμης της Ρωσίας στον 20ό αιώνα.

Οι κριτικοί αποκάλεσαν το βιβλίο φιλοσοφικό, μη φανταστικό. Πρόκειται για ένα μοναδικό έργο που καταρρίπτει τον αμφιλεγόμενο μύθο ότι το επιτυχημένο ρωσικό βιβλίο πρέπει να είναι ένα μεγάλο μυθιστόρημα τύπου Ντοστογιέφσκι. Το βιβλίο της Mαρίας Σταπάνοβα έχει κερδίσει στη Ρωσία το ενδιαφέρον των αναγνωστών και έχει διακριθεί με το Μεγάλο Βιβλίο – πιο διάσημο ρωσικό λογοτεχνικό βραβείο. Παρόμοια ήταν η υποδοχή που επιφύλαξε και η Δύση: «Ένα πολύπλευρο δοκίμιο ριζωμένο στην αμφιβολία σχετικά με τη φύση της μνήμης», «Μια λαμπρή πρόκληση των τελευταίων ετών της Σοβιετικής Ένωσης», «Ένας τολμηρός συνδυασμός οικογενειακής ιστορίας» – είναι μερικά μόνο από τα πολλά σχόλια που αποδώθηκαν στο βιβλίο από τα δυτικά Μέσα Ενημέρωσης. Η μετάφραση είναι της Sasha Dugdale και κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Fitzcarraldo.

H ανακοίνωση του νικητή του βραβείου Booker 2021 θα γίνει τον Ιούνιο. Περισσότερα για τα υποψήφια βιβλία εδώ.

Mε πληροφορίες από Russia beyond