ΜΕΘΟΔΕΥΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΡΓΗΣΗ ΤΟΥ ΡΩΣΙΚΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ

Share on facebook
Share on twitter
Share on email

κείμενο: anyteart, 8/4/22

Επειδή το νόμισμα έχει πάντα δύο όψεις. Περί του “πολιτισμού της κατάργησης” : εκτενής τοποθέτηση της Ρωσίας όπως διατυπώθηκε από την εκπρόσωπο Τύπου Μαρία Ζαχάροβα του Υπουργείου Εξωτερικών της Ρωσικής Ομοσπονδίας κατά την ενημέρωση  Τύπου στη Μόσχα (6 Απριλίου 2022). Το κείμενο αναφέρεται στις μεθόδους που ακολουθούν σήμερα κράτη της Δύσης για την συστηματική επιχείρηση «κατάργησης του ρωσικού πολιτισμού» με προεξέχουσα τη δήλωση – ανακοίνωση του Αντιπροέδρου της Κυβέρνησης, Υπουργού Πολιτισμού και Εθνικής Κληρονομιάς της Πολωνίας Petr Gliński ότι «ο ρωσικός πολιτισμός θα πρέπει να εξαφανιστεί από τον ευρύτερο κοινωνικό χώρο».

Ανάμεσα στις μεθόδους κατάργησης του πολιτισμού του παρόντος και του ιστορικού παρελθόντος, αναφέρονται:

– Η πρόσφατη περίπτωση της Εθνικής Πινακοθήκης του Λονδίνου που μετονόμασε τον πίνακα του Γάλλου ζωγράφου ιμπρεσιονιστή Edgar Degas «Οι Ρωσίδες χορεύτριες».

– Η αφαίρεση από αφίσες συναυλιών σε μία σειρά χωρών των ρώσων συνθετών Τσαϊκόβσκι, Σοστακόβιτς, Ραχμάνινοβ.

– Η απαγόρευση ρώσων συγγραφέων Αναφέρεται η περίπτωση του Κρατικού Πανεπιστημίου Bicocca του Μιλάνου (Università degli Studi di Milano-Bicocca, UNIMIB) που ακύρωσε κύκλο τεσσάρων διαλέξεων του καθηγητή Paolo Nori για τον Ντοστογιέφσκι «για να μην εγείρει έριδες».

– Η αφαίρεση της ρωσικής σημαίας από το Μουσείο της γερμανικής πόλης Karlshorst, όπου το 1945 υπογράφτηκε η πράξη Παράδοσης της Γερμανίας και η διαγραφή της αναφοράς στη Ρωσία από την επιγραφή του Μουσείου.

– Η εκστρατεία καταστροφής της “ακατάλληλης λογοτεχνίας”, που εφάρμοσαν οι ναζιστές στη Γερμανία, τα τελευταία χρόνια και στην Ουκρανία όπου κάθε είδους βιβλίου ριχνόταν στην πυρά: ιστορικά, εθνολογικά, θρησκευτικά, παιδικά βιβλία.

– Η απαγόρευση οποιασδήποτε αναφοράς στη συμβολή Εβραίων επιστημόνων και καλλιτεχνών στην πνευματική ζωή της Γερμανίας / «πολιτιστική αρειοποίηση».

– Η ενοχοποίηση της Κίνας για τη δημιουργία του κορωνοϊού και κατ΄επέκταση η σινοφοβία που αναπτύχθηκε παντού, κατά κύριο λόγο, στις ΗΠΑ.

– Η επίθεση στις αρχές του 2000 στο γαλλικό πολιτισμό, όταν το Παρίσι δεν στήριξε την Ουάσιγκτον στην επιχείρηση εναντίον του Ιράκ. Προσπάθησαν να καταργήσουν ως και τις τηγανητές πατάτες, επειδή στα αγγλικά λέγονται franch fries και παρέπεμπε στη Γαλλία.

 

  • Φωτογραφία: Vladimir Tatlin, Costume design for Life for the Tsar, 1913-1915, © A. A. Bakhrushin State Central Theatre Museum

Aκολουθεί το πλήρες κείμενο

ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ «ΚΑΤΑΡΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΡΩΣΙΚΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ»,

ΠΟΥ ΕΦΑΡΜΟΖΟΥΝ ΜΕΡΙΚΕΣ ΔΥΤΙΚΕΣ ΧΩΡΕΣ

https://mid.ru/ru/press_service/spokesman/briefings/1808254/?lang=en

Η Δύση τρόμαξε τον ίδιο της τον εαυτό, ξεκινώντας μία ακόμη συστηματική επιχείρηση «κατάργησης του ρωσικού πολιτισμού». Και τί δεν είδαμε στο πλαίσιο της επιχείρησης αυτής. Δεν πρόκειται για μία οργή του δικαίου, αλλά υποδαύλιση μίσους στους ανθρώπους. Και το κάνουν «επαγγελματίες». Για παράδειγμα, η ανακοίνωση του Αντιπροέδρου της Κυβέρνησης, Υπουργού Πολιτισμού και Εθνικής Κληρονομιάς της Πολωνίας Petr Gliński ότι «ο ρωσικός πολιτισμός θα πρέπει να εξαφανιστεί από τον ευρύτερο κοινωνικό χώρο». Ποιός είναι ο Υπουργός Πολιτισμού της Πολωνίας, για να λέει κάτι τέτοιο; Ποιός του έδωσε αυτό το δικαίωμα; Δεν του φθάνουν ούτε ένα δισεκατομμύριο χρόνια για να μελετήσει αυτό που θέλει να καταργήσει. Ούτε τα όρια του ρωσικού πολιτισμού δεν είναι ικανός να αντιληφθεί. Πώς μπορούν παρόμοιοι άνθρωποι να ορίζονται σε υπεύθυνες θέσεις για τον πολιτισμό, αν θέλουν να ακυρώσουν τον πολιτισμό ολόκληρων εθνών και λαών; Ναι, κάτι παρόμοιο το έχουμε ξαναδεί στην ιστορία, κατά τις δεκαετίες του 1930 και 1940. Εναντίον ακριβώς αυτού αγωνιζόμαστε.

Περίπτωση του τύπου «επίτηδες κάτι τέτοιο δεν θα μπορούσες να το σκεφτείς» κι όμως έγινε στον 21ο αιώνα.

– Η Εθνική Πινακοθήκη του Λονδίνου μετονόμασε τον πίνακα του Γάλλου ζωγράφου ιμπρεσιονιστή Edgar Degas «Οι Ρωσίδες χορεύτριες». Τώρα δεν είναι πια Ρωσίδες. Συμβαίνει και αυτό. Για τη Δύση είναι κάτι φυσιολογικό. Εκεί το πρωί ξυπνάς άνδρας, ως το βράδυ είσαι κιόλας γυναίκα και την άλλη ημέρα γίνεσαι γένους ουδετέρου. Αλλάζει, λοιπόν, και η εθνικότητα. Πόσο μάλλον, που ο Degas έχει πεθάνει εδώ και πολλά χρόνια. Το πιάσανε και το αλλάξανε. Μια απλή ονομασία είναι, δεν χρειάζεται ν’ αλλάξεις διαβατήριο, ούτε να κάνεις εγχείριση αλλαγής φύλου. Απλώς το διαγράφεις. Την ιστορία άλλωστε, την έχουν διαγράψει από καιρό. Γι’ αυτό και ξήλωσαν τόσα μνημεία στην Ευρώπη, για να μην τους θυμίζουν τίποτα και να μην ρωτούν τα παιδιά τον πατέρα και τη μητέρα τους, ή σωστότερα την/τον «Γονέα Α΄» και την/τον «Γονέα Β΄» ποιός είναι αυτός στο άγαλμα με το αστέρι στο δίκωχο. Για να μην θυμίζει τίποτα την κατάργηση της ιστορίας, θα πρέπει να καταργηθεί και ο πολιτισμός.

– Από αφίσες συναυλιών σε μία σειρά χωρών αφαιρούν τώρα τον Τσαϊκόβσκι, τον Σοστακόβιτς, το Ραχμάνινοβ. Στην Ολλανδία ακύρωσαν την περιοδεία του Κρατικού Ακαδημαϊκού Συγκροτήματος Τραγουδιού και Χορού των Κοζάκων του Ντον A.N. Kvasov. Μετά από αυτό, η ζωή στην Ολλανδία θα ξαναβρεί σίγουρα τον κανονικό της ρυθμό.

– Απαγορεύουν και τους Ρώσους συγγραφείς από τα βιβλία τους. Το Κρατικό Πανεπιστήμιο Bicocca του Μιλάνου (Università degli Studi di Milano-Bicocca, UNIMIB) ακύρωσε κύκλο τεσσάρων διαλέξεων του καθηγητή Paolo Nori για τον Ντοστογιέφσκι «για να μην εγείρει έριδες». Για να μην υπάρξουν ερωτήματα. Αλλά ερωτήματα δεν μπορούν να υπάρξουν μόνο στο κράτος που περιέγραψε ο Τζώρτζ Όργουελ. Εκεί υπάρχει μία αλήθεια. Την επομένη η απόφαση αυτή διαψεύσθηκε. Αλλά το προηγούμενο είχε πλέον ήδη υπάρξει. Το Θέατρο Govi στην Γένοβα ανέστειλε το ετήσιο Φεστιβάλ Ντοστογιέφσκι. Και δεν διέψευσε τίποτα. Ξαναδιαβάστε τους «Δαιμονισμένους» του Ντοστογιέφσκι. Μοιάζει πολύ με αυτό που γίνεται σήμερα. Μοναδικό και αθάνατο έργο. Όσο και να τα ακυρώνουν έτσι ήταν, έτσι είναι και έτσι θα είναι τα πράγματα.

Με θλίψη διαπιστώνουμε ότι στη Δύση συστηματικά αυξάνεται η ρωσοφοβία και λαμβάνονται πρωτόγονα μέτρα που θίγουν όλες τις αρχές της πολιτισμένης συμπεριφοράς. Ο άγριος χαρακτηρισμός «πολιτισμός της κατάργησης» οδήγησε στην μεταλλαγή του σε «κατάργηση του πολιτισμού» και απειλεί τους μετέχοντες στην «πρόοδο» με έναν ολοκληρωτικό αποσυντονισμό εντός του σύγχρονου κόσμου. Τώρα είναι πλέον δύσκολο να καταλάβεις ποιόν έχεις απέναντί σου, «αυτός», «αυτή», «αυτό»; Ποιό φύλο προτιμάς κατά τις διάφορες ώρες του 24ώρου. Είναι δύσκολο και να καταλάβεις τί ακριβώς έργο έγραψε, αφού η ονομασία του μπορεί να αλλάξει εντός δύο ωρών. Είναι δύσκολο και να καταλάβεις τί είναι αλήθεια και τί ψέμα. Τί ακριβώς έγινε στην ιστορία. Καταστρέφονται αγάλματα, κλείνουν μουσεία, ξαναγράφεται η ιστορία σε εγχειρίδια για παιδιά. Κανείς πια δεν καταλαβαίνει ποιός επιτίθεται σε ποιόν. Όχι διότι δεν υπάρχουν γεγονότα, αλλά διότι αλλάξανε τις ημερομηνίες, τις κατευθύνσεις, τους αριθμούς, τη γεωγραφία. Όλα τα αλλάξανε. Τί θέλετε, λοιπόν, από τον άνθρωπο; Να χάσει οποιαδήποτε αίσθηση της πραγματικότητας; Δημόσιος εξοστρακισμός, αποσιώπηση και λήθη των αδιάψευστων γεγονότων και ονομάτων. Αυτό είναι αυτοκαταστροφή

Γνωρίζουμε τις προσπάθειες της Δύσης να «καταργήσει» την προσφορά του Κόκκινου Στρατού στη Νίκη κατά του ναζισμού στα χρόνια του Β΄ Παγκοσμίου πολέμου. Το συνεχώς επί δεκαετίες. Τώρα πλέον γίνεται πραγματικότητα. Από τη σημαία του Μουσείου στη γερμανική πόλη Karlshorst, όπου το 1945 υπογράφτηκε η πράξη Παράδοσης της Γερμανίας, αφαίρεσαν τη Ρωσική Σημαία και αφαίρεσαν την αναφορά στη Ρωσία από την επιγραφή του Μουσείου.Τί ακριβώς έγινε εκεί; Για πείτε μας; Ποιός απελευθέρωσε ποιόν; Οι Δυτικοί Γερμανοί τους Ανατολικούς; Ποιά είναι η νέα εκδοχή;

Αυτό το «πολιτιστικό» ή ακριβέστερα «απολίτιστο όργιο μαγισσών» όλο και περισσότερο θυμίζει το σκοταδισμό του Μεσαίωνα. Τότε, με την ταμπέλα του χριστιανισμού (και όχι της βαρβαρότητος ή κάποιων μαγικών τελετουργιών), της Καινής Διαθήκης, της αγάπης και της συμπάθειας για τον πλησίον έκαιγαν βιβλία στις πυρές της Ιεράς Εξέτασης. Ενίοτε δε και ανθρώπους για να μην ανάβουν τη φωτιά δυο φορές. Τίποτα δεν σας θυμίζει; Είχαν τις καλύτερες προθέσεις. Είχαν επιχειρηματολογία. Ο Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος επίσης ξεκίνησε με υψηλά ιδεώδη. Στους προγόνους μας εξήγησαν πώς ακριβώς όφειλαν να ζήσουν. Ποιοί ήταν «καθαροί» και ποιοί «δεν ήταν καθαροί». Ποιά ράτσα έχει το δικαίωμα να υπάρχει και ποιά όχι και τόσο… Ακόμα τραγικότερη προκύπτει η αναλογία με την εκστρατεία καταστροφής της ακατάλληλης λογοτεχνίας, που εφάρμοσαν οι ναζιστές στη Γερμανία. Η ίδια εκστρατεία εφαρμοζόταν τα τελευταία χρόνια και στην Ουκρανία. Κάθε είδους βιβλίου ριχνόταν στην πυρά: ιστορικά, εθνολογικά, θρησκευτικά, παιδικά βιβλία. Ακόμα και βιβλία μαγειρικής είχαν απαγορευθεί. Γιατί; Διότι δεν έπρεπε να γίνει κοινό κτήμα το μπορς. Οφείλει να παραμείνει κτήμα μόνο ενός λαού, μιας ενθότητας. Να μην είναι κοινό, σε κάθε πόλη και κάθε περιφέρεια και να μην μπορεί η κάθε νοικοκυρά να το μαγειρεύει όπως θέλει. Όχι. Δεν ήθελαν κανέναν συμβιβασμό. Αυτό είναι που προσπαθούμε να εξηγήσουμε: η ξενοφοβία, ο ναζισμός, ο εξτρεμισμός σε όλες τους τις μορφές.

Στο πλαίσιο αυτού του «πολιτισμού της κατάργησης» αντιμετωπίζουμε το συχνό στον ευρωπαϊκό και τον αμερικανικό πολιτισμό φαινόμενο της εκδίωξης ενός πολιτισμού από το κοινωνικό πεδίο, χάρη των άλλων. Ή απλώς για το θρίαμβο κάποιου επί ενός άλλου. Και αυτό όχι μόνο σε σχέση με τη χώρα μας. Εκεί συνηθίζεται ευρύτερα. Πριν από δύο περίπου χρόνια έπεσε στο πεδίο δραστηριότητάς τους η Κίνα. Προσπάθησαν να την ενοχοποιήσουν για τη δημιουργία του κορωνοϊού, δήθεν ότι μια δική τους νυχτερίδα κόλλησε όλο τον κόσμο. Δεν κατάφεραν τίποτα. Μιλούσαν για σινοφοβία παντού, κατά κύριο λόγο στις ΗΠΑ. Προηγουμένως είχαν επιχειρήσει να «ακυρώσουν» άλλες χώρες. Στις αρχές του 2000 τα είχαν βάλει με το γαλλικό πολιτισμό, όταν το Παρίσι δεν στήριξε την Ουάσιγκτον στην επιχείρηση εναντίον του Ιράκ. Προσπάθησαν να καταργήσουν ως και τις τηγανητές πατάτες, επειδή στα αγγλικά λέγονται franch fries και παρέπεμπε στη Γαλλία. Χωρίς ασφαλώς, να αναφερθώ στις ταινίες. Κάπως έτσι περίπου είχαν τα πράγματα. Δεν υπήρχε ούτε ένα talk show που να μην «κάρφωναν» τους Γάλλους για τη στάση τους, η οποία τελικά απεδείχθη σωστή. Τότε η ηγεσία της Γαλλίας είχε τα κότσια να κοιτάξει τα γεγονότα και να καταλάβει τί είναι αλήθεια και τί ψέμα.

Αυτός ο «πολιτισμός της κατάργησης» δεν έχει ιστορία μερικών μόνο δεκαετιών, ούτε κάν μερικών μόνο αιώνων. Παρότι η αναλογία δεν είναι άμεση, αλλά με παρόμοιο τρόπο και οι Αρχαίοι Ρωμαίοι εισήγαγαν στο Δίκαιό τους τον όρο Damnatio memoriae. Μετά το θάνατο ενός ανθρώπου η μνήμη του μπορούσε να σβήσει από την κοινωνική συνείδηση και την κοινωνική ζωή. Όφειλαν οι πάντες να τον ξεχάσουν. Και αυτό δεν γινόταν με φυσιολογικό τρόπο, αλλά έκαναν τα πάντα ώστε να σβήσει κάθε μνήμη σχετικά με τον άνθρωπο αυτό, σαν να μην είχε ποτέ υπάρξει. Μπορεί να το ερμηνεύσει κανείς όπως θέλει, αλλά το γεγονός παραμένει.

Τεράστιες αυτοκρατορίες στην Ευρώπη και την Αμερική εξαφάνιζαν οποιαδήποτε εθνική αναφορά στα προτεκτοράτα τους, καταστρέφοντας δεκάδες πολύτιμες πολιτιστικές κληρονομιές. Πολύ αργότερα, ο Michel Foucault θα το ονομάσει «πολιτιστικό ιμπεριαλισμό». Ολόκληρες κοινωνίες υπήχθησαν σε νεοαποικιακό καθεστώς «sunaltern». Σύμφωνα με τους μελετητές του αποικισμού φιλοσόφους Antonio Gramsci και Gayatri Spivak το πολιτιστικό τους ίχνος παρέμεινε αόρατο για τον ευρύτερο (mainstream) πολιτισμό και η θέση αυτή στηρίχτηκε συνειδητά από τη Δύση.

Αξεπέραστη κορυφή (μέχρι πρόσφατα αξεπέραστη, τώρα κατακτώνται νέες κορυφές ή ακριβέστερα σκάβεται βαθύτερα ο πάτος) κατέκτησε η ιδεολογία του Τρίτου Ράιχ στη δεκαετία του 1930, σαρώνοντας και εξαφανίζοντας οποιαδήποτε αναφορά στη συμβολή Εβραίων επιστημόνων και καλλιτεχνών στην πνευματική ζωή της Γερμανίας. Σαν να μην είχαν υπάρξει αυτοί οι άνθρωποι. Όλα ξεκινούσαν από την αρχή. Οι κατακτήσεις ήταν όλες κατόρθωμα ενός έθνους ή έστω μιας επίλεκτης ράτσας. Άλλες φυλές υπήρχαν ασφαλώς, αλλά αυτό ήταν κάτι ασήμαντο. Αυτό το φαινόμενο είχε λάβει αισθητική μορφή και είχε αρχίσει να εφαρμόζεται. Το ονόμαζαν «πολιτιστική αρειοποίηση». Ήταν ένα πρόγραμμα εγκαθίδρυσης μιας ιδεολογίας, που αυτοί που την εμπνεύστηκαν ανέλαβαν και να την εφαρμόσουν στην πράξη.

Όλο το δεύτερο μισό του παρελθόντος αιώνος γινόταν «κυνήγι μαγισσών» και στο πλαίσιο του αγώνα κατά του κομμουνισμού εξαίρεσαν οτιδήποτε το «κομμουνιστικό» στις ΗΠΑ (ο περίφημος «μακαθρισμός»). Η ιδεολογία παρέμεινε η ίδια. Τώρα αντιμετωπίζουμε και πάλι τον «πολιτισμό της κατάργησης» και μία νέα πολιτιστική γενοκτονία. Αυτή τη φορά σε σχέση με τη ρωσική πολιτιστική κληρονομιά. Αφορά τα πάντα. Δεν είναι κάτι το καινούργιο. Είναι η ίδια, παλιά, αρρώστια της Δύσης.

Κάτι παρόμοιο στη χώρα μας είναι εκτός των ορίων της φαντασίας. Κατά τη διάρκεια των αιώνων οι Ρώσοι μαιτρ της λογοτεχνίας, της μουσικής, των εικαστικών τεχνών χάριζαν στον κόσμο αριστουργήματα που γινόντουσαν αμέσως αξιακές και πνευματικές κατευθυντήριες δυνάμεις για ολόκληρες γενεές και μπήκαν για πάντα στο θησαυροφυλάκιο του παγκόσμιου πολιτισμού. Ταυτόχρονα, στη Ρωσία πάντα είχαν σε μεγάλη εκτίμηση και διέδιδαν τα αριστουργήματα των ξένων δημιουργών, ασχέτως του επιπέδου των σχέσεων με το κράτος καταγωγής τους. Το 1812 δεν είναι ένα τυπικό δείγμα; Διαβάστε τον «Πόλεμο και ειρήνη». Εντυπωσιάζει. Θεωρούμε ως δεδομένο ότι ο τομέας του πολιτισμού οφείλει να είναι ένα αδιάρρηκτο τείχος. Διότι είναι μια κληρονομιά – πηγάδι, από όπου μπορεί να αντλήσει κανείς πόσιμο νερό, το οποίο θα επιτρέψει στην ανθρωπότητα να επιζήσει. Αυτός ο δίαυλος επικοινωνίας μεταξύ των ανθρώπων σε όλες τις εποχές ευνοούσε την ανάπτυξη του διαλόγου, την εξεύρεση σημείων επαφής, αλληλοκατανόησης και επιβίωσης.