ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΙΣ ΤΟΥ ΤΟΠΙΟΥ-ΕΚΘΕΣΗ ΖΑΝ ΝΤIΜΠΙΦΕ ΣΤΟ ΙΔΡΥΜΑ BEYELER

Share on facebook
Share on twitter
Share on email

Ο Ζαν Ντιμπιφέ (1901-1985) ανήκει στην κατηγορία των καλλιτεχνών εκείνων που με το έργο τους καθόρισαν, σε σημαντικό βαθμό, την τέχνη, στο δεύτερο μισό του 20ου αιώνα. Παρακινούμενος από την «Ωμή Τέχνη»(Art Brut), όπως ο ίδιος ονομάτισε το έργο των περιθωριακών καλλιτεχνών – εκείνων που δημιουργούν έξω από τους καλλιτεχνικούς κύκλους και κυρίως από το έργο των έγκλειστων σε ψυχιατρεία – ο Ντιμπιφέ πέτυχε την προσωπική του απομάκρυνση από τις φόρμες του παρελθόντος και επανακάλυψε την τέχνη.

Στην πρώτη ατομική έκθεσή του, το 1944, στη Galerie Druin Rene, στο Παρίσι, ο Ντιμπιφέ, έδωσε τα πρώτα δείγματα αυτής της επιρροής με έργα που προσεγγίζουν ουσιαστικά ένα αφελές γκράφιτι: σκηνές δρόμου από το Παρίσι, άνθρωποι στο μετρό, μουσικοί της τζαζ, πορτραίτα φίλων- έργα με χιούμορ και ειρωνία. Ακολούθησαν πίνακες ζωγραφικής με παχιά πάστα και θέματα από το Παρίσι και την ύπαιθρο που αναπτύχθηκαν κατά την καλιτεχνική του πορεία, ανάμεσα στο Παρίσι και τη Βενσέ, η οποία κατέληξε και σε εγκαταστάσεις με ζωγραφισμένα γλυπτά και τρισδιάστατα έργα σε πολυεστερική ρητίνη ή εποξική και σε έργα multimedia.

Στην πρώτη, αυτόν τον αιώνα, μεγάλη αναδρομική έκθεση του Ζαν Ντιμπιφέ, σε επιμέλεια Raphaël Bouvier, στο Ίδρυμα Beyeler, στη Βασιλεία της Ελβετίας, παρουσιάζεται, με 100 και πλέον έργα, το πλούσιο, πολύπλευρο και πολυεπίπεδο έργο του καλλιτέχνη που αρνήθηκε τα καθιερωμένα πρότυπα της δυτικής τέχνης. Τα έργα παραχώρησαν για την ανάπτυξη της έκθεσης, διεθνή μουσεία, ιδιωτικές συλλογές, το Ίδρυμα Ντιμπιφέ στο Παρίσι, ενώ γενναία για τη διοργάνωση υπήρξε η υποστήριξη των Dr. Christoph Μ και Μ Sibylla Müller.

Η έκθεση αρχίζει με τη φανταστική απόδοση της υπαίθρου, που στα χέρια του Ντιμπιφέ μπορεί να μεταμορφωθεί σε ένα σώμα, ένα πρόσωπο ή ένα αντικείμενο. Ο καλλιτέχνης πειραματίστηκε με νέες τεχνικές και υλικά, όπως άμμος, φτερά πεταλούδας, σφουγγάρια και σκουριά , και έτσι δημιούργησε ένα εντελώς ιδιαίτερο και μοναδικό εικαστικό σύμπαν. Παράλληλα με τα σημαντικά έργα ζωγραφικής και γλυπτικής από όλες τις μεγάλες φάσεις του έργου του καλλιτέχνη, η έκθεση φιλοξενεί και τη θεματική σύνθεση Coucou Bazar, ένα multimedia έργο τέχνης που συνδυάζει τη ζωγραφική, τη γλυπτική, θέατρο, χορό και μουσική.

Η επιλογή του χώρου στέγασης του Ιδρύματος – έργο του Ρέντσο Πιάνο που εγκαινιάστηκε το 1977- δεν είναι τυχαία. Η συλλογή του Ιδρύματος Beyeler (συνολικής αξίας, σύμφωνα με εκτιμήσεις, 1,8 δις δολλάρια ΗΠΑ) διαθέτει πολλά και σημαντικά έργα του Γάλλου ζωγράφου και γλύπτη. Ο ιδρυτής του Ιδρύματος, Ernst Beyeler (1921- 2010),  διάσημος Ελβετός έμπορος τέχνης και συλλέκτης του 20ού αιώνα, εντυπωσιάστηκε βαθύτατα  από την τέχνη του Ντιμπιφέ. Συνεργάστηκαν στενά και υπέγραψαν αποκλειστική συμφωνία με αποτέλεσμα, περισσότερα από 750 έργα του Ντιμπιφέ να πουληθούν, σε διάστημα δεκαετιών, μέσω της Galerie Beyeler.

Η επιρροή του Ντιμπιφέ είναι σήμερα αισθητή στη σύγχρονη τέχνη, ιδιαίτερα στην τέχνη του δρόμου – για παράδειγμα, στο έργο των David Hockney, Jean-Michel Basquiat και Keith Haring.