ΜΕΓΑΛΗ ΑΝΑΔΡΟΜΙΚΗ ΤΟΥ ΑΝΣΕΛΜ ΚΙΦΕΡ ΣΤΗ ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΤΟΥ ΛΟΝΔΙΝΟΥ

Share on facebook
Share on twitter
Share on email

κείμενο:anyteart

Tην τελευταία δεκαετία, οι ατομικές εκθέσεις καλλιτεχνών διεθνούς εμβέλειας όπως οι Anish Kapoor  και David Hokney έχουν κατακλύσει τις κύριες αίθουσες της Βασιλικής Ακαδημίας του Λονδίνου, εντυπωσιάζοντας το κοινό με τους φιλόδοξους στόχους και τις εκπληκτικές εγκαταστάσεις έργων. Τώρα, αυτό το φθινόπωρο, σειρά για να δώσει το στίγμα του έχει ένας καλλιτέχνης που  χαρακτηρίζεται ως «κολοσσός της σύγχρονης τέχνης” : ο Γερμανός Άνσελμ Κίφερ.

Πρόκειται για την πιο σημαντική αναδρομική έκθεση του έργου του καλλιτέχνη που έχει γίνει ποτέ στο Ηνωμένο Βασίλειο για τη 40χρονη πορεία του και η οποία οργανώνεται με στόχο να συλλάβει τη ουσία του έργου του Κίφερ: τη διαρκή πάλη του καλλιτέχνη με την ιστορία, την επιτακτική ανάγκη που νιώθει να διατηρήσει ζωντανή τη μνήμη των ανθρώπων για τα δεινά του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου.

Από τους σημαντικότερους καλλιτέχνες της γενιάς του ο Κίφερ επανέφερε την ιδέα της ζωγραφικής ιστορίας στη σύγχρονη τέχνης. Αντλεί την έμπνευσή του στη γλυπτική και στις μνημειακές εγκαταστάσεις του, από τη μυθολογία, τη λογοτεχνία, τη φιλοσοφία και την επιστήμη, με ιδιαίτερη έμφαση στη μεταπολεμική περίοδο και τις περιπέτειες της πατρίδας του- της Γερμανίας. Είναι περισσότερο γνωστός για τα δραματικά, μνημειακά έργα ζωγραφικής, το βάρος των οποίων μερικές φορές επιβάλει ενίσχυση των τοίχων της γκαλερί  για να κρεμαστούν.

Ωστόσο, η πρώτη πλήρης αναδρομική έκθεσή του δείχνει ότι υπάρχουν πολλά περισσότερα τα οποία αποσπούν την προσοχή εκτός από το μέγεθός τους. Για παράδειγμα, οι πρώιμες υδατογραφίες του, διακρίνονται από “ένα λυρισμό και μια ελαφρότητα αφής που νομίζω ότι θα εκπλήξει πολλούς”- σύμφωνα με την Kathleen Soriano, την απερχόμενη διευθύντρια εκθέσεων στη Βασιλική Ακαδημία και επιμελήτρια της έκθεσης του Κίφερ.

Στις αίθουσες της Βασιλικής Ακαδημίας εκτίθενται έργα που καλύπτουν διάστημα 40 χρόνων δουλειάς – από τη σκανδαλώδη σειρά Heroic Symbols, στην οποία χρησιμοποίησε ο ίδιος, παράνομα τον ναζιστικό χαιρετισμό, στα ηλιοτρόπια και την εγκατάσταση με συσσωρευμένα βιβλία και τον γερμανικό αετό από πάνω, στα τεράστια έργα που του πήραν πάνω από μια δεκαετία για να τα ζωγραφίσει.Το κύριο σώμα των έργων του Kίφερ περιλαμβάνει ζωγραφική, γλυπτική και μνημειακές εγκαταστάσεις. Χωρίς συμβιβασμούς το έργο του συλλαμβάνει με δύναμη την ανθρώπινη εμπειρία καθώς βασίζεται στην ιστορία, τη μυθολογία, τη λογοτεχνία, τη φιλοσοφία και την επιστήμη. Γεμάτη από τολμηρή και προκλητική δουλειά, η έκθεση αυτή θα αποτελέσει απόδειξη της καριέρας ενός ανθρώπου της τέχνης διεθνούς βεληνεκούς που έχει ως στόχο να θέσει στον εαυτό του τον ίδιο και στο κοινό αντιμέτωπο με τα μεγάλα και περίπλοκα θέματα του παρελθόντος, του παρόντος και του μέλλοντος του κόσμου μας.

Παράλληλα, με την ευκαιρία της έκθεσης, παρουσιάζεται στην αυλή του Άλενμπεργκ μία νέα εγκατάσταση με τίτλο Velimir Khlebnikov: Fates of Nations που δημιουργήθηκε ειδικά για την έκθεση

Ο Aνσελμ Κίφερ αφιερώνει συχνά τα έργα του σε ενδιαφέρουσες προσωπικότητες του παρελθόντος, είτε πρόκειται για ποιητές είτε για φιλόσοφους. Αυτό το κομμάτι είναι ένα από τα πολλά έργα που προέκυψαν από τη συνεχή εξερεύνηση του Kίφερ στο Ρώσο ποιητή, ιδρυτή του φουτουρισμού και θεωρητικό Velimir Khlebnikov (1885-1922). Σύμφωνα, λοιπόν, με τον Κλέμπνικοφ κάθε 317 χρόνια πραγματοποιείται μια μεγάλη ναυμαχία. Ο Kίφερ σε ένδειξη τιμής στην ηρωική και αστεία αυτή άποψη κατασκεύασε ένα έργο μνημείο και αντι-μνημείο, ταυτόχρονα. Πρόκειται για μια εγκατάσταση 17 περίπου μέτρων που αποτελείται από δύο μεγάλες γυάλινες βιτρίνες, με τις οποίες ο Κίφερ δημιουργεί ένα διαφανές, ανακλαστικό θαλασσινό τοπίο σε τρεις διαστάσεις που μας φέρνει στο νου  τους ρομαντικούς πανένορφους ζωγράφους από τον JMW Turner έως τον Caspar David Friedrich. Ο Kiefer χρησιμοποιεί τα καρέ των βιτρινών για να σκηνοθετήσει ένα μυστηριώδες δράμα, στο οποίο οι θεατές, βλέποντας ο ένας τον άλλον αλλά και τις δικές τους σκέψεις, συμμετέχουν.

Ο Άνσελμ Κίφερ γεννήθηκε  στις 8 Μαρτίου 1945, στο Donaueschingen, μια μικρή πόλη στον Μέλανα Δρυμό, δύο μήνες πριν από τη συνθηκολόγηση της ναζιστικής κυβέρνησης με τις Συμμαχικές Δυνάμεις. Ήταν ένα από τα πολλά παιδιά που έζησαν όχι τη φρίκη του πολέμου αλλά τη φρίκη της φτώχειας που ακολούθησε  και την άρνηση των μεγαλυτέρων του ν’ αντικρίσουν κατάματα την αλήθεια για τα εγκλήματα του ναζιστικού καθεστώτος. Η οικογένεια του σύντομα μετακόμισε σε ένα χωριό κοντά στο Rastatt, στα γαλλο-γερμανικά σύνορα. Το 1966 ο Α. Kiefer  εγκατέλειψε τις σπουδές Νομικής, Λογοτεχνίας και Ρομανικών γλωσσών στο πανεπιστήμιου του Freiburg για να σπουδάσει τέχνες στις σχολές του Φράϊμπουργκ , της Καρλσρούης και του Ντύσσελντορφ.Freiburg, Karlsruhe και Düsseldorf. Είκοσι τεσσάρων χρόνων, το 1969, παρουσίασε μια σειρά εικόνων με τίτλο «Occupations» με στόχο να αφυπνίσει τη συνείδηση των Γερμανών: Φωτογραφήθηκε με τη στρατιωτική στολή του πατέρα του να χαιρετάει ναζιστικά κτίρια και τοπία. Στόχος του ήταν να υποχρεώσει τους συμπατριώτες του να μιλήσουν επιτέλους για το βρώμικο παρελθόν. Εκείνοι πάλι τον βάφτισαν νέο-ναζί και του γύρισαν την πλάτη.

Στις αρχές του 1970 μαθήτευσε κοντά στον γνωστό ρεαλιστή ζωγράφο Peter Dreher. Από το 1991 ζει και εργάζεται στην Γαλλία, ενώ μετά το 2008 μοιράζει τον χρόνο του ανάμεσα στο Παρίσι και το Alcácer do Sal στην Πορτογαλία.