ΜΕ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΤΩΝ ΤΟΙΧΟΓΡΑΦΙΩΝ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΝΟΥ ΑΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΤΗΣ Β. ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

Share on facebook
Share on twitter
Share on email

κείμενο: anyteart

ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ – Τη συνεργασία με το Ευρωπαϊκό Κέντρο Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Μνημείων Θεσσαλονίκης (ΕΚΒΜΜ) αναζήτησε το υπουργείο Πολιτισμού της Βόρειας Μακεδονίας για τη διάσωση μνημείων της βυζαντινής κληρονομιάς που υπάρχουν στη χώρα. Στο πλαίσιο της Συμφωνίας των Πρεσπών υπεγράφη στη στις 4/6 στη Θεσσαλονίκη διμερής συμφωνία μεταξύ της υπουργού Πολιτισμού της γειτονικής χώρας Ιρίνα Στέφοσκα και της πρόεδρου του Δ.Σ. του ΕΚBMM που προβλέπει τη συντήρηση τοιχογραφιών του Ιερού Ναού Αγίου Γεωργίου στο Κουρμπίνοβο και, ταυτόχρονα, την παροχή τεχνογνωσίας και εκπαίδευσης προσωπικού σε θέματα συντήρησης.

Η μονόχωρη βασιλική του ναού Αγίου Γεωργίου (του 1191, επί Ισαακίου Β΄ Άγγελου) αντιπροσωπεύει μια από τις πιο σπάνιες και πολύτιμες μαρτυρίες της βυζαντινής τέχνης στη Βαλκανική Χερσόνησο. Eίναι ένα από τα σημαντικότερα μνημεία που διασώζει εξαιρετικές τοιχογραφίες της ύστερης εποχής της βασιλείας του Κομνηνού ο οποίος κυβέρνησε την αυτοκρατορία στο διάστημα 1981-1185. Ανήκε στην Αρχιεπισκοπή Αχριδών, μία από τις σημαντικότερες του βυζαντινού κράτους.

Βρίσκεται στη μικρή κοινότητα του Κουρμπίνοβο, στις χαμηλές πλαγιές του όρους Pelister (Εθνικό Πάρκο Pelister), με υπέροχη θέα στη λίμνη Πρέσπας η οποία συνδέει τη Βόρεια Μακεδονία, την Ελλάδα και την Αλβανία και δημιουργεί το τριεθνές συνόρων με γλυκό νερό στην Ευρώπη

Το μονόχωρο κτίριο με ημικυκλική αψίδα έχει μήκος 17 μέτρα και πλάτος 7 μέτρα. Είναι η μεγαλύτερη μονόχωρη εκκλησία στη Βόρεια Μακεδονία (RNM). Το εξωτερικό, με απλό και λιτό αρχιτεκτονικό στιλ, περιέχει έναν ανυποψίαστο εικονογραφικό πλούτο. Η διακόσμηση του ναού άρχισε στις 25 Απριλίου 1191, σύμφωνα με την αρχική επιγραφή της τοιχογραφίας «Τιμητικό τραπέζι» (Chesna trpeza) στο βόρειο τμήμα του βωμού που είναι σχεδόν πλήρως διατηρημένο.

Η τοιχογραφία στο εσωτερικό του ναού χωρίζεται σε τρεις ζώνες και απεικονίζουν σκηνές από τη ζωή του Ιησού Χριστού και της Παναγίας. Στην αψίδα του βωμού υπάρχει η σύνθεση του Ευαγγελισμού, έργο που καθιστά την εκκλησία μοναδική και αποτελεί μέρος των χρονικών των κορυφαίων επιτευγμάτων της βυζαντινής τοιχογραφίας. Ενδιαφέρουσες και σπάνιες είναι οι απεικονίσεις του Ιησού Χριστού και του προστάτη της εκκλησίας, του Αγίου Γεωργίου, από το βόρειο και το νότιο τείχος, με μνημειακό μέγεθος. Στη δυτική πρόσοψη, υπάρχουν ορατά κατάλοιπα τοιχογραφιών με απεικονίσεις του άγνωστου δωρητή της εκκλησίας, μαζί με το αυτοκρατορικό ζεύγος Ισαάκ Β ‘Άγγελος και τη σύζυγό του Μαργαρίτα, καθώς και τη μορφή του αρχιεπισκόπου Γιοχάν Καματίρ.

Τη συνέχεια της σημασίας της εκκλησίας μαρτυρούν μερικές μεταγενέστερες προσθήκες στη νότια πρόσοψη και η παρουσία μιας σκηνής του Αγίου Δημητρίου, στο βόρειο τείχος, που έγινε στα τέλη του 16ου ή στις αρχές του 17ου αιώνα.

Θεωρείται πολύ πιθανόν ότι η εκκλησία εγκαταλείφθηκε τον 17ο αιώνα. Κατά τη διάρκεια του 19ου ανακαλύφθηκε ξανά, και στις πρώτες δεκαετίες του 20ού αιώνα, η ξύλινη οροφή της εκκλησίας του Κουρμπίνοβο αντικαταστάθηκε και χτίστηκε ένας εξώστης. Οι νότιες και οι βόρειες είσοδοι έκλεισαν και μετατράπηκαν σε δύο παράθυρα χωρίς να θιγούν τοιχογραφίες.

Η εκκλησία του Αγίου Γεωργίου στο Kουρμπίνοβο αναγνωρίζεται ως εθνικό μνημείο πολιτισμού στη Δημοκρατία της Βόρειας Μακεδονίας και προστατεύεται από το νόμο. Το 2019, ο Τομέας Προστασίας Πολιτιστικής Κληρονομιάς του Υπουργείου Πολιτισμού χορήγησε το ποσό των 1.985.000,00 (38.000,00 δολάρια ΗΠΑ) για τη διατήρησή του.