ΛΕΡΟΣ: ΣΧΕΔΙΟ ΓΙΑ ΣΥΓΧΡΟΝΟ «ΑΣΚΛΗΠΙΕΙΟ» ΚΑΙ «ΝΕΟ BAUHAUS”

Share on facebook
Share on twitter
Share on email

κείμενο: anyteart, 6/12/21

Στρατηγικό Σχέδιο για την «Ανάδειξη της αρχιτεκτονικής και πολεοδομικής φυσιογνωμίας των οικισμών Λακκί και Λέπιδα» της Λέρου παρουσίασε το υπουργείο Πολιτισμού κατά την πρόσφατη περιοδεία της υπουργού κ. Λίνας Μενδώνη στο νησί της Δωδεκανήσου.

Το σχέδιο είναι έργο του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου και  έγινε σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας.  Ανατέθηκε από το ΥΠΠΟΑ στο ΕΜΠ, στο πλαίσιο της ευρύτερης πολιτικής του για την ανάδειξη τόπων ιστορικής σημασίας που αποτέλεσαν πεδία μαχών των δύο Παγκοσμίων Πολέμων αλλά και της ιδιαίτερης φυσιογνωμίας περιοχών της Ελλάδας με στόχο την προσέλκυση τουρισμού  στο πλαίσιο μιας βιώσιμης διαχείρισης και προοπτικής.

Η Λέρος, στο σύνολό της, και ειδικότερα οι οικισμοί στο Λακκί και στα Λέπιδα αποτελούν εξαιρετικά παραδείγματα της ιταλικής οροθολογικής αρχιτεκτονικής πού ήκμασε στην Ιταλία την περίοδο της διακυβέρνησης χώρας από τον δικτάτορα Μπενίτο Μουσολίνι («Ντούτσε») (1922  – 1943)

Το 1923 ο Μουσολίνι αποφάσισε να φτιάξει μια καινούργια πόλη, στα ιταλικά πρότυπα, αλλά με νέα, προωθημένη αρχιτεκτονική που έγερε την ονομασία «Διεθνές Στυλ» και εφαρμόστηκε από τους αρχιτέκτονες Α.Bernaditti και R. Petracco στο Λακκί το οποίο τότε μετονομάστηκε σε Portolago. Οι δυο ιταλοί αρχιτέκτονες εμπνεύστηκαν από τους πίνακες του Τζόρτζιο Ντε Κίρικο, τη γεωμετρία των αρχαίων ναών και τον αισιόδοξο νεωτερισμό της Αρ Ντεκό. Τα σχέδιά τους  δίνουν μια αίσθηση παιχνιδιού και παραλογισμού, σαν να ήταν τελικά ελεύθεροι να εκφραστούν χωρίς την επίβλεψη και τις υποδείξεις του Ντούτσε.

Για την εκπόνηση του Στρατηγικού Σχεδίου μελετήθηκαν η γεωγραφική, πολιτισμική και οικονομική παράδοση του νησιού, και η ιδιαίτερη σύνδεση με τη γη και τις δραστηριότητες καλλιέργειας και αλιείας. Μελετήθηκε το πλούσιο απόθεμα σε κτιριακές εγκαταστάσεις από την εποχή της ιταλικής κατοχής -τη δεκαετία του 1930-μέρος των οποίων, στα χρόνια του Εμφυλίου, χρησιμοποιήθηκαν για να στεγάσουν τις Βασιλικές Σχολές και μια αποικία ψυχικά ασθενών, ενώ αργότερα χρησιμοποιήθηκαν και ως στρατόπεδα εξορίας, ενώ έγινε και καταγραφή του ιδιοκτησιακού καθεστώτος τους.

Αποτυπώθηκε η ιστορική, αρχιτεκτονική και λειτουργική φυσιογνωμία των οικισμών, τα χαρακτηριστικά του δημόσιου χώρου και τα σημεία πολιτιστικού ενδιαφέροντος στον ευρύτερο χώρο των οικισμών, τεκμηριώθηκε ο κτιριακός πλούτος τους με χαρτογραφική απεικόνιση των χαρακτηριστικών των οικισμών, καταγράφηκε ο προτεινόμενος βαθμός προστασίας και κατατέθηκαν προτάσεις και κατευθύνσεις οργάνωσης, προστασίας και ανάπλασης, αναδιάταξης και αναβάθμισης του δημόσιου χώρου, βελτίωσης της κινητικότητας και της προσβασιμότητας.

Το Στρατηγικό Σχέδιο μελετά τις δυνατότητες αξιοποίησης των εγκαταλελειμμένων κτηριακών συνόλων εγκαταστάσεων στα Λέπιδα, καθώς η κατάσταση τους επιτρέπει την αποκατάσταση και επαναλειτουργία τους. Ανάμεσα στις προτάσεις είναι η ανάπτυξη ενός σύγχρονου μοντέλου ειδικού τουρισμού στη βάση της ιστορικής σύνδεσης του νησιού με τις ψυχικές ασθένειες, που να περιλαμβάνει τη δημιουργία ενός σύγχρονου «Ασκληπιείου» για τη θεραπεία του σώματος και του νου και την καλλιέργεια του «ευ ζην», καθώς και του μεσογειακού τρόπου ζωής. Σε σχέση με την ενεργοποίηση του πρωτογενούς τομέα μπορεί να εξεταστεί η σύνδεσή του με την πρακτική εκπαίδευση μέσα από τη λειτουργία Σχολή Μαθητείας στο πρότυπο ενός Bauhaus σύγχρονης εποχής που να συνδυάζει την εκπαίδευση με τις καλές τέχνες και την ευζωία, στο πλαίσιο του προγράμματος «Νέο Bauhaus», το οποίο έχει υιοθετήσει η ΕΕ.

ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΘΕΜΑ

Η ΛΕΡΟΣ ΤΟΥ ΕΓΚΛΕΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ