ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΓΡΕΓΟΥ: ΥΠΕΡ ΕΝΟΣ ΕΘΝΟΚΕΝΤΡΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΤΕΧΝΗΣ

Share on facebook
Share on twitter
Share on email

κείμενο: anyteart

Υπάρχουν οι Έλληνες καλλιτέχνες στη διεθνή σκηνή σύγχρονης τέχνης; Είναι η Αθήνα ταυτόσιμη πόλη με το Βερολίνο στον πολιτιστικό τομέα; Συνεργαζόμαστε με τους άλλους; Θέλουμε να γίνει το ΕΜΣΤ ένα μουσείο με νεοφιλελεύθερο μοντέλο ανάπτυξης αντίστοιχο εκείνων που έχουν αναπτύξει το ΜΟΜΑ, η Tate, το Pompidou; Η απάντηση της επιμελήτριας διεθνών εκθέσεων Κατερίνας Γρέγου στην ιστοσελίδα https://www.greece-is.com είναι ΟΧΙ. Στην ενδιαφέρουσα συνέντευξη που έδωσε στον Δημήτρη Τσουμπλέκα, οι θέσεις της αποκτούν ιδιαίτερη σημασία, λόγω της συχνής αναφοράς του ονόματός της για τη θέση της καλλιτεχνικής διευθύντριας στο Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης (ΕΜΣΤ) και της πολύχρονης διεθνούς εμπειρίας της που απορρέει από την επιμέλεια εκθέσων μουσείων του εξωτερικού και συμμετοχών κρατών σε Μπιενάλε.

Απαντώντας στις ερωτήσεις η Κατερίνα Γρέγου μας δίνει μια πρώτη γεύση των θέσεών της για τον ελλιπέστατο χώρο της σύγχρονης τέχνης στην Ελλάδα, την ανυπαρξία εκπαιδευμένου κοινού, εγκωμιάζει τις προσπάθειες που μόλις άρχισαν από την πολιτεία, καταθέτει απόψεις και εμπειρίες, προτείνει μέτρα και παράλληλα θέτει ερωτήματα.

Στην Ελλάδα, – αναφέρει– δεν έχουμε συνηθίσει να δουλεύουμε συλλογικά και συλλογικά και ακόμα δεν έχουμε συνειδητοποιήσει ότι η δύναμη έγκειται στην ενότητα. Όσο υπάρχει αυτή η εδαφική νοοτροπία, δεν θα μπορούμε να κάνουμε το παραμικρό πέρα από τα σύνορά μας. Σήμερα, σε μια εποχή κρίσης, η συνεργασία είναι απαραίτητη. Η κατάσταση για τις τέχνες στην Ελλάδα δεν είναι αλλά υπάρχει μια κρίσιμη μάζα ιδρυμάτων (ιδιωτικά, δημόσια και μη κερδοσκοπικά). Μια συντονισμένη προσπάθεια συνεργασίας και ανταλλαγής τεχνογνωσίας θα τους έκανε όλους πιο δυνατούς.

Ειδικά για το καυτό και εκκρεμές θέμα της οργάνωσης και λειτουγίας του ΕΜΣΤ η Κατερίνα Γρέγου πιστεύει ότι «Ένα μουσείο πρέπει να απευθύνεται, πρωτίστως, στον τόπο και τον χώρο στον οποίο βρίσκεται, όχι μόνο σε εθνικό επίπεδο αλλά και γεωγραφικά και γεωπολιτικά. Στην Ελλάδα, σίγουρα δεν χρειαζόμαστε άλλο Tate, MoMA, Guggenheim ή Pompidou. Δεν έχουμε ούτε τα μέσα ούτε τις συλλογές. Εκτός αυτού, αυτά τα μουσεία φαίνεται να βρίσκονται σε κρίση ταυτότητας. Το νεοφιλελεύθερο μοντέλο ανάπτυξης που έχουν υιοθετήσει τους παγιδεύει οικονομικά και αφαιρεί τις απαραίτητες ελευθερίες”.

….” Στην Ελλάδα, χρειαζόμαστε κάτι που να αντικατοπτρίζει τη δική μας θέση και ανησυχίες – πάντα σε διάλογο με τον έξω κόσμο. Είναι ένα μοντέλο που πρέπει να αντικατοπτρίζει τις δικές μας ιστορίες και πολιτιστικές ταυτότητες (αλλά σίγουρα όχι σε εθνικιστικούς όρους). Πιστεύω ακράδαντα στον εκπαιδευτικό ρόλο των μουσείων και στο γεγονός ότι μπορούν να είναι σημαντικά κέντρα παραγωγής εναλλακτικών γνώσεων και κριτικής σκέψης.”

Η Κατερίνα Γρέγου δεν αποφεύγει να μιλήσει για την ανυπαρξία μας στο εξωτερικό και την άγνοια που έχουν έχουν γενικότερα οι συνάδελφοί της για τους Έλληνες καλλιτέχνες και τη δουλειά τους – αποτέλεσμα μιας μακροχρόνιας έλλειψης δημόσιας πολιτικής για τις τέχνες, έλλειψης χρηματοδότησης και έλλειψης συμβουλίου τεχνών.

“…Μισώ να το πω, αλλά εκτός από λίγους καλλιτέχνες που κατάφεραν να κάνουν ένα όνομα γαπό μόνοι τους στο εξωτερικό και στην Ελλάδα, δεν είμαστε πουθενά. Οι Έλληνες καλλιτέχνες είναι ως επί το πλείστον αόρατοι έξω από τα σύνορα της χώρας – στην τελευταία Μπιενάλε της Κωνσταντινούπολης, που είναι κυριολεκτικά δίπλα μας, δεν υπήρχε ούτε ένας Έλληνας καλλιτέχνης! Οι διεθνείς συνάδελφοί μου συχνά δυσκολεύονται να ονομάσουν περισσότερους από δύο ή τρεις Έλληνες καλλιτέχνες στην καλύτερη περίπτωση….Καλλιτέχνες από την Ελλάδα δεν θα μπορέσουν ποτέ να αποκτήσουν την προβολή που τους αξίζει, εκτός εάν υπάρχει συστηματική πολιτική και μακροπρόθεσμη υποστήριξη του έργου τους. Στο Βέλγιο, για παράδειγμα, οι καλλιτέχνες λαμβάνουν χρήματα για να καλύψουν ορισμένα βασικά ετήσια έξοδα προκειμένου να επικεντρωθούν στη δουλειά τους. Στην Ελλάδα, από την άλλη πλευρά, είναι σχεδόν αδύνατο για έναν εικαστικό καλλιτέχνη να ζήσει από τη δουλειά του. Αναγκάζονται λοιπόν να κάνουν διάφορες άσχετες δουλειές και πολλοί καλλιτέχνες επιλέγουν να φύγουν επειδή γνωρίζουν – ανεξάρτητα από το πόσο σκληρές και ανταγωνιστικές, πόλεις όπως το Βερολίνο, το Παρίσι, το Λονδίνο, το Άμστερνταμ, η Νέα Υόρκη – θα έχουν περισσότερες ευκαιρίες.

Δείτε όλη τη συνέντευξη ΕΔΩ

Not the New Berlin: Curator Katerina Gregos on the Greek Art Landscape