Η ΟΙΚΙΑ, Ο ΓΚΑΤΣΟΣ ΚΑΙ ΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΗΣ ΑΣΕΑΣ

Share on facebook
Share on twitter
Share on email

κείμενο : anyteart

Άλλο “προτίθενται” οι κληρονόμοι να παραχωρήσουν στο δημόσιο την ερειπωμένη πλέον οικία του ποιητή Νίκου Γκάτσου (1911-1992) στην Ασέα της Αρκαδίας και άλλο παραχωρούν και ορίζουν ημερομηνία υπογραφής. Η απόσταση που χωρίζει το ένα από το άλλο είναι μεγάλη, ενώ πολλά χάνονται και ανατρέπονται καθ’οδόν. Πριν, όμως, οι τίτλοι ιδιοκτησίας κατατεθούν στο υποθηκοφυλακείο τίθεται το ερώτημα: ποιά θα είναι η χρήση του ακινήτου και πώς αυτή θα καθοριστεί από τον ιδιοκτήτη – το δημόσιο;

Ο λόγος για την ερειπωμένη οικία του αρκαδικού χωριού Ασέα όπου γεννήθηκε και πέρασε τα παιδικά του χρόνια ο ποιητής Νίκος Γκάτσος. Χτες, η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μεδώνη, με εκτενή ανακοίνωσή της, μας τη θύμισε και μας ενημέρωσε ότι με επιστολή που απέστειλε προς τον Γενικό Γραμματέα Πολιτισμού Γιώργο Διδασκάλου, ζητά να δρομολογηθεί, άμεσα, η διαδικασία για την κήρυξη της οικίας του Νίκου Γκάτσου ως μνημείο, στην Ασέα Αρκαδίας, βάσει των διατάξεων του Ν. 3028/02 “Περί προστασίας των Αρχαιοτήτων και εν γένει της Πολιτιστικής Κληρονομιάς”.

Μαζί με την επιστολή στον γενικό Γραμματέα κατατέθηκε και φάκελλος του Συνδέσμου των εν Αθήναις Ασεατών και Ασεατών Αττικής που περιλαμβάνει φωτογραφίες της ερειπωμένης οικίας  “στον οποίο διατυπώνεται η επιθυμία των μελών του να κηρυχθεί και να προστατευθεί από το Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού η οικία του μεγάλου ποιητή Νίκου Γκάτσου στην Ασέα Αρκαδίας. O Σύνδεσμος αναφέρει στην επιστολή του ότι οι κληρονόμοι του ποιητή προτίθενται να παραχωρήσουν στο Δημόσιο το κτήριο, ενώ Δήμος και Περιφέρεια συμφωνούν με την αξιοποίηση της οικίας ως Μουσείο».

Άλλη μία οικία-μουσείο, λοιπόν, σε ελληνικό χωριό, δείχνει να ετοιμάζεται με άδηλο μέλλον οργάνωσης και λειτουργίας χωρίς να  έχει καθοριστεί το  περιεχόμενό του και η αποστολή του. Σε μια περιοχή άνυδρη πολιτιστικά που εξαντλείται κάθε χρόνο σ’ ένα τριήμερο πολιτιστικών εκδηλώσεων, τον Αύγουστο κατά προτίμηση. Στην Ασέα ακούγονται, παραδοσιακά, τα ανώδυνα τραγούδια σε στίχους Νίκου Γκάτσου, πέρα βέβαια από εκείνα που μιλούν για τόπους όπου “ … φύτρωνε φλισκούνι κι άγρια μέντα….” για  “…χωριάτες” που “παζαρεύουν τα τσιμέντα και τα πουλιά  πέφτουν νεκρά στην υψικάμινο” και που ενδέχεται να εγείρουν συζητήσεις ενοχλητικές και ανεπιθύμητα ερωτήματα του τύπου “πού, ποιός, πότε, πώς, γιατί”.

Αν, μάλιστα, ο ερμηνευτής αρχίσει να μιλά για ‘κείνους τους απογόνους που έσκισαν “μιαν ανοιξιάτικη αυγή τον ουρανό της πατρίδας” του ποιητή  (Ιππότης κι ο θάνατος), τότε οι συζητήσεις μπορεί να οδηγηθούν σε μονοπάτια επικίνδυνα για τα εθνικά ιδεώδη και να χαθεί ο ψυχαγωγικός χαρακτήρας των εκδηλώσεων.


…Μα εγώ που είδα τους απογόνους σου σαν πουλιά
Να σκίζουν μιάν ανοιξιάτικη αυγή τον ουρανό της πατρίδας μου
Κι είδα τα κυπαρίσσια του Μοριά να σωπαίνουν
Εκεί στον κάμπο του Αναπλιού
Μπροστά στην πρόθυμη αγκαλιά του πληγωμένου πελάγου
Όπου οι αιώνες πάλευαν με τους σταυρούς της παλληκαριάς
Θα βάλω τώρα κοντά σου
Τα πικραμένα μάτια ενός παιδιού / Και τα κλεισμένα βλέφαρα… (Ιππότης και ο Θάνατος, απόσπασμα)


Όσον αφορά δε το Αρχείο Ν.Γκάτσου να θυμίσουμε ότι το μεγαλύτερο μέρος του έχει αγοραστεί προ διετίας από το πανεπιστήμιο Χάρβαρντ για τη βιβλιοθήκη Houghton η οποία διαθέτει μία εξαιρετικά σπάνια συλλογή χειρογράφων, αρχείων, και βιβλίων για την νεότερη Ελλάδα (περισσότερους από 300.000 τόμους). Σημειώνεται ότι η ιστορία της διδασκαλίας της νεοελληνικής γλώσσας, λογοτεχνίας και πολιτισμού στο εν λόγω Πανεπιστήμιο ανάγεται, ήδη, στην τρίτη δεκαετία του 19ου αιώνα.