Η ΦΥΣΙΟΓΝΩΜΙΑ ΤΗΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ ΣΤΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΤΟΝ 21ο ΑΙΩΝΑ

Share on facebook
Share on twitter
Share on email

κείμενο: anyteArt

Τα πρώτα 20 χρόνια του 21ου αιώνα συμπληρώνονται σε λίγες ημέρες με την έλευση του νέου χρόνου και μαζί τους ολοκληρώνεται ένα μεγάλο μέρος των κατευθύνσεων που παίρνει ο πολιτισμός σε παγκόσμιο επίπεδο. Κύριο χαρακτηριστικό αποτελούν οι τεράστιες επενδύσεις σε νέες πολιτιστικές υποδομές (μουσεία, πολιτιστικά κέντρα, μέγαρα συναυλιών, πολυχώροι) με τη συμμετοχή μεγάλων αρχιτιεκτονικών γραφείων, η ενασχόλιση Ιδρυμάτων με την πολιτιστική χοργηγία αλλά και την παραγωγή πολιτιστικού έργου, οι συνεχείς επενδύσεις της Κίνας αλλά και της Ρωσίας στη δημιουργία χώρων πολιτισμού, το άνοιγμα της Ασίας στη Δύση αλλά και η πρώιμη «εισβολή» των δυτικών στην ασιατική ήπειρο.

Θέλοντας να δώσει ένα δείγμα γραφής στις υποδομές που δημιουργήθηκαν στις δύο πρώτες δεκαετίες του αιώνα, η anyteArt  προχώρησε  στην επιλογή  κατασκευαστικών έργων που έγιναν για πολιτιστική χρήση σε διάφορες χώρες.  Άλλοτε ευφάνταστα και ανάλαφρα, άλλοτε ογκώδη ή πληκτικά, πάντα, όμως, στο πλαίσιο μιάς εντελώς νέας αντίληψης για τον άνθρωπο και την ένταξή του στην πολιτιστική γνώση και απόλαυση της τέχνης, τα οικοδομήματα αυτά  αντιπροσωπεύουν  τη νέα εποχή που αναζητά να γίνει κατανοητή στο κοινό, επιδιώκει την παροχή της γνώσης μέσω της ιστορίας του πολιτισμού, σε εθνικό και σε παγκόσμιο επίπεδο, με στόχο τη συμμετοχή του στην κοινωνική εξέλιξη. Το παλαιό και το νέο συνυπάρχουν και αλληλοεπηρεάζονται.

Επιστημονικό κέντρο PHAENO

 

Το Phaeno είναι ένα επιστημονικό κέντρο στην πόλη Βόλφμπουργκ στην Κάτω Σαξονία που ασχολείται με τα φυσικά φαινόμενα και στεγάζεται σ΄ ένα φουτουριστικό κτίριο  έργο του αρχιτεκτονικού γραφείου Zaha Hadid Architects. Το Phaeno, 27.000 τετραγωνικών μέτρων σχεδιάστηκε από την Zaha Hadid. Άνοιξε το 2005 και σύντομα έγινε ορόσημο στο Βολφμπουργκ λόγω της εντυπωσιακής εμφάνισής του που μοιάζει με εκείνο ενός διαστημοπλοίου που μόλις προσγειώθηκε στην πόλη. Το όνομα “Phaeno” παραπέμπει στα φυσικά φαινόμενα (Phänomene) στα οποία επικεντρώνεται το μουσείο. Ο εκθεσιακός χώρος αναπτύσσεται στα οκτώ μέτρα πάνω από το έδαφος, δημιουργώντας έτσι μια καλυμμένη πλατεία στο επίπεδο του δρόμου κατά τρόπο παρόμοιο με το Museu Blau που σχεδιάστηκε στη Βαρκελώνη από τους Ελβετούς αρχιτέκτονες Herzog & de Meuron περίπου την ίδια περίοδο.

Εθνικό Μουσείο Αφρικανικής Αμερικανικής Ιστορίας και Πολιτισμού (Ουάσινγκτον D.C)

Είναι το μοναδικό εθνικό μουσείο αφιερωμένο αποκλειστικά στην τεκμηρίωση της αφρικανικής αμερικανικής ζωής, της ιστορίας και του πολιτισμού. Ιδρύθηκε με πράξη του Κογκρέσου το 2003, μετά από δεκαετίες προσπαθειών για την προώθηση και την προβολή των συνεισφορών των Αφροαμερικανών.Το Μουσείο άνοιξε στο κοινό στις 24 Σεπτεμβρίου 2016, ως το 19ο και νεότερο μουσείο του Ινστιτούτου Smithsonian. Μέχρι σήμερα, έχει συγκεντρώσει περισσότερα από 36.000 έργα τέχνης και σχεδόν 100.000 άτομα έχουν γίνει μέλη.

Το έργο κατασκευάστηκε από τους αρχιτέκτονες David Adjaye και Philip Freelon, οι οποίοι μαζί με την αρχιτεκτονική ομάδα Freelon Adjaye Bond / SmithGroup, κέρδισαν διεθνή διαγωνισμό τον Απρίλιο του 2009 για να σχεδιάσουν και να παραδώσουν το μουσείο στους κατοίκους των ΗΠΑ. Οι εργασίες ξεκίνησαν το 2012 και το μουσείο άνοιξε τέσσερα χρόνια μετά.

Από μια άποψη, η αρχιτεκτονική του κτιρίου ακολουθεί την κλασική ελληνικο-ρωμαϊκή μορφή στη χρήση της βάσης και του φρεατίου. Με στοιχεία σε διάφροα σημεία της οικοδομής που παραπέμπουν στην τέχνη της Δυτικής Αφρικής και στην Αφρικανική Διασπορά, στον αμερικανικό νότο και την Καραϊβική, οι αρχιτέκτονες έχουν περιτυλίξει ολόκληρο το κτίριο με διακοσμητικό μεταλλικό πλέγμα αποτείοντας έτσι φόρο τιμής στο περίπλοκο σίδερο κατασκευασμένο από υποδουλωμένους Αφροαμερικανούς στη Λουιζιάνα, τη Νότια Καρολίνα και αλλού.

Ίδρυμα Louis Vuitton (Paris)

Το Ίδρυμα Louis Vuitton είναι ένα μουσείο τέχνης και πολιτιστικό κέντρο στο Bois de Boulogne με θέα στο Jardin d’Acclimatation, στο Παρίσι της Γαλλίας. Το κτίριο σχεδιάστηκε από τον αρχιτέκτονα Frank Gehry και άνοιξε στο κοινό τον Οκτώβριο του 2014 μετά από έξι χρόνια κατασκευής. H κατασκευή, προϋολογισμού 143 εκατ. δολαρίων ανατέθηκε από τον πλουσιότερο άνθρωπο της Γαλλίας, Bernard Arnault, πρόεδρο και διευθύνοντα σύμβουλο της μητρικής εταιρείας πολυεθνικών μονάδων Moët Hennessey Louis Vuitton (LVMH) του ιδρύματος. Το ίδρυμα είναι χτισμένο σε οικόπεδο 1 ha δημόσιας γης υπό μακροπρόθεσμη μίσθωση που λήγει το 2062.

Στο ιδιωτικό μουσείο στεγάζεται μόνιμη συλλογή σύγχρονης τέχνης που ανήκει στο Ίδρυμα και η προσωπική συλλογή του Bernard Arnault. Το Ίδρυμα Louis Vuitton οργανώνει περιοδικές εκθέσεις τέχνης και πλήθος άλλων πολιτιστικών εκδηλώσεων.

Μουσείο Witney (Nέα Υόρκη)

Σχεδιασμένο από τον αρχιτέκτονα Renzo Piano, το κτίριο Whitney στην περιοχή Meatpacking περιλαμβάνει εκθεσιακούς χώρους έκτασης 4.650 τετραγωνικών μέτρων και 1.207 τ.μ υπαίθριου εκθεσιακού χώρου και βεράντες με θέα στην High Line, μια μεγάλη αίθουσα για ειδικές εκθέσεις (1672 τμ) στην περιοχή, πρόσθετο εκθεσιακό χώρο, μια αίθουσα λόμπι (προσβάσιμη δωρεάν), δύο ορόφους για τη μόνιμη συλλογή και μια αίθουσα ειδικών εκθέσεων στον τελευταίο όροφο.

Το κτίριο διαθέτει επίσης ένα εκπαιδευτικό κέντρο που προσφέρει σύγχρονες αίθουσες διδασκαλίας, θέατρο πολλαπλών χρήσεων για ταινίες, βίντεο, θέατρο 170 θέσεων με εκπληκτική θέα στον ποταμό Hudson, Κέντρο Μελέτης Εργασιών στο Χαρτί, το Εργαστήριο Συντήρησης και Αναγνωστήριο.

Ίδρυμα Prada (Μιλάνο)

Ο χώρος του Fondazione Prada του Μιλάνου, που σχεδιάστηκε από την αρχιτεκτονική εταιρεία OMA-υπό την ηγεσία του Rem Koolhaas-επεκτείνει το ρεπερτόριο των χωρικών τυπολογιών στις οποίες η τέχνη μπορεί να εκτίθεται και να μοιράζεται με το κοινό. Χαρακτηρίζεται από μια αρθρωτή αρχιτεκτονική διαμόρφωση που συνδυάζει επτά υπάρχοντα κτίρια με τρεις νέες κατασκευές (Podium, Cinema και Torre). Το Ίδρυμα αναπτύχθηκε  είναι αποτέλεσμα της μετατροπής ενός αποστακτηρίου που χρονολογείται από το 1910. Δύο συντεταγμένες συνυπάρχουν στο έργο που σχεδίασε η ΟΜΑ: η συντήρηση και η δημιουργία μιας νέας αρχιτεκτονικής η οποία, αν και ξεχωριστή, βρίσκεται πάντα σε κατάσταση μόνιμης αλληλεπίδρασης.

Το Ίδρυμα Prada βρίσκεται στην περιοχή Largo Isarco, νότια του Μιλάνο και έχει συνολίκή έκταση 19.000 m2.

Νέα Tate Modern (Λονδίνο)

H νέα Tate Modern λεειτουργεί από το 2016 στο κοινό.Το νέο κτίριο, το Switch House, όπως αποκαλείται, σχεδιάστηκε από τους αρχιτέκτονες Herzog & de Meuron, οι οποίοι σχεδίασαν επίσης την αρχική μετατροπή του Bankside Power Station το 2000. Είναι το πιο σημαντικό νέο πολιτιστικό κτίριο που ανοίγει στη Βρετανία μετά τη Βρετανική Βιβλιοθήκη. Η πιο δημοφιλής γκαλερί μοντέρνας και σύγχρονης τέχνης παγκοσμίως είναι ακόμα η πιο διεθνής, ποικίλη και ελκυστική.
Το Switch House αυξάνει το μέγεθος της Tate Modern κατά 60% και προσφέρει μια τεράστια νέα ποικιλία εμπειριών για τους επισκέπτες. Κυμαίνονται από τις υπόγειες δεξαμενές σκυροδέματος, τους πρώτους μόνιμους χώρους μουσείων που αφιερώνονται στην ζωντανή τέχνη, τους νέους χώρους για τη μάθηση και την υπέροχη πανοραμική βεράντα με θέα στο επίπεδο 10, προσφέροντας μια εντελώς νέα προοπτική του Λονδίνου. Η αίθουσα τουρμπίνων γίνεται πλέον κεντρικός χώρος του μουσείου.
Η νέα Tate Modern, προϋπολογισμού £ 260 εκατομμυρίων, ο οποίος κατέστη εφικτός με τις δωρέες από δημόσιους χρηματοδότες, όπως  50 εκατομμυρίων λίρες από την κυβέρνηση, £ 7 εκ. από την Greater London Authority και £ 1 εκ. από το Southwark Council καθώς και από ιδιωτικά ιδρύματα και μεμονωμένους χορηγούς.

Elbphilharmonie, Αμβούργο

Το Elbphilharmonie – αίθουσα συναυλιών στην περιοχή HafenCity του Αμβούργου της Γερμανίας, στη χερσόνησο Grasbrook του ποταμού Έλβα, είναι μια από τις μεγαλύτερες και από πλευράς ακουστικής πιο εξελιγμένη αίθουσα συναυλιών στον κόσμο. Η νέα γυάλινη κατασκευή μοιάζει με ανυψωμένο πανί, κύμα νερού, παγόβουνο ή κρυστάλλινο χαλαζία. Χτίστηκε πάνω στην αποθήκη Kaispeicher A (1963) κοντά στο ιστορικό Speicherstadt και σχεδιάστηκε από το ελβετικό αρχιτεκτονικό γραφείο Herzog & de Meuron. Είναι το ψηλότερο κτίριο στο Αμβούργο, με τελικό ύψος 108 μέτρων. Τα επίσημα εγκαίνια έγιναν στις 11 Ιανουαρίου 2017 με συναυλίες της Ορχήστρας Elfphilharmonie της NDR.

Οι εργασίες ανέγερσης του έργου ξεκίνησαν το 2007. Η κατασκευή είχε προγραμματιστεί να ολοκληρωθεί μέχρι το 2010 με εκτιμώμενο κόστος 241 εκατ. Ευρώ. Τον Νοέμβριο του 2008, μετά την τροποποίηση της αρχικής σύμβασης, το κόστος για το έργο υπολογίστηκε σε 450 εκατ. Ευρώ. Τον Αύγουστο του 2012, το κόστος επανεκτιμήθηκε σε πάνω από 500 εκατομμύρια ευρώ. Οι κατασκευαστικές εργασίες έληξαν επισήμως στις 31 Οκτωβρίου 2016 με κόστος 866 εκατ. Ευρώ.

Εθνικό Μουσείο του Κατάρ

 

 

Μια σειρά από συγκρουόμενους δίσκους σχηματίζουν το εξωτερικό κέλυφος και ορίζουν το εσωτερικό του Εθνικού Μουσείου του Κατάρ που σχεδίασε το Atelier Jean Nouvel και το οποίο βασίζεται σε ένα σχηματισμό ορυκτών που ονομάζεται “έρημο τριαντάφυλλο”. Το έργο με επικεφαλής τον βραβευμένο με τον Pritzker αρχιτέκτονα Jean Nouvel βρίσκεται σε εξέχοντα χώρο, μέσα σε μια πρόσφατα αναπτυγμένη αστική συνοικία που το συνδέει με άλλα πολιτιστικά ιδρύματα, συμπεριλαμβανομένου του Μουσείου Ισλαμικής Τέχνης του I. M. Pei. Πάνω από μια δεκαετία, το Εθνικό Μουσείο του Κατάρ έχει σχεδιαστεί με σκοπό να κάνει γνωστή την ιστορία της χώρας και τις φιλοδοξίες της για το μέλλον.

The Twist, Kistefos, Noρβηγία

Το Bjarke Ingels Group BIG σχεδίασε αυτό το κτίριο μουσείο, γλυπτό και γέφυρα ταυτόχρονα. Τόσο η Bloomberg όσο και η Telegraph ονόμασαν το «The Twist» ένα από τα πιο όμορφα και συναρπαστικά κτίρια που άνοιξαν φέτος. Το μουσείο αναποδογυρίζει σε μια “αδύνατη φόρμα” και εκτείνεται 60 μέτρα κατά μήκος του ποταμού Randselva η οποία διπλασιάζεται ως γέφυρα, χρησιμοποιώντας κλιμακωτά πάνελ αλουμινίου. Η γλυπτική αισθητική του Twist έχει σκοπό να αντικατοπτρίζει την ανόμοια τοπογραφία του ποταμού και τα έργα τέχνης του πάρκου γλυπτικής του Κιστέφου δίπλα. Οι επισκέπτες εισέρχονται στη γκαλερί μέσω της νότιας εισόδου χωρίς παράθυρα και περπατούν πάνω από τον ποταμό στους χώρους που είναι τζάμια από το δάπεδο μέχρι το ταβάνι.

Μουσείο Bauhaus, Ντεσάου

Το 2019 σηματοδότησε τα 100 χρόνια από την ίδρυση της σχολής αρχιτεκτονικής Bauhaus. Το Μουσείο Bauhaus που άνοιξε το 2019, βρίσκεται στο κέντρο του Ντεσάου, όπου υπήρξε το επιβλητικό σχολείο στο διάστημα 1925-1932. Το αρχιτεκτονικό γραφείο Addenda Architects της Βαρκελώνης σχεδίασε κεντρικό εκθεσιακό χώρο στο ισόγειο. Ένας μαύρος, κλειστός χώρος είναι υπερυψωμένος πάνω από το χώρο, όπου μέσα στους επισκέπτες μπορούν να δουν πιο ευαίσθητα αντικείμενα αντιπροσωπευτικά του κινήματος.

The Shed, Νέα Υόρκη

Hudson Yards, NYC

Το Shed είναι ένα πολιτιστικό κέντρο, οκτώ ορόφων, στη νέα γειτονιά Hudson Yards της Νέας Υόρκης. Σχεδιασμένο από το γραφείο Diller Scofidio + Renfro σε συνεργασία με τον όμιλο Rockwell, η ημιδιαφανής οροφή κατασκευασμένη από πολυμερές υλικό που δημιουργεί ημιδιαφάνεια, μπορεί να μετακινηθεί στο χώρο έτσι ώστε να μεταβάλλεται έως και να διπλασιάζει το μέγεθος του κτιρίου. Ένας μηχανισμός κινεί  το χαλύβδινο πλαίσιο κατά μήκος πάνω σε σιδηροτροχιές  μήκους 80 μέτρων, έτσι ώστε να μπορεί ο χώρος να προσαρμοστεί ανάλογα με τις απαιτήσεις  καλλιτεχνών που τον χρησιμοποιούν.