Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ, Ο ΠΙΚΑΣΟ ΚΑΙ ΟΙ ΑΛΛΟΙ

Share on facebook
Share on twitter
Share on email

κείμενο: Ελένη Γαλάνη

Το έργο του Πικάσο “Γυναίκα με άσπρο φόρεμα” (*)σύμφωνα με την αρχική λεζάντα της δημοσίευσής του, είχε συμπεριληφθεί στην έκθεση «Αφιέρωμα στην Ελληνική Αντίσταση 1940-1944» που το 2008 παρουσίασε  το Μνημείο Leclerc – Μουσείο Jean Moulin του Παρισιού, με πρωτότυπα, άγνωστα μέχρι τότε, στο γαλλικό κοινό, έργα Γάλλων καλλιτεχνών τα οποία είχαν δοθεί ως δώρο, τη δεκαετία του ’40, προς τιμήν της αντίστασης της Ελλάδας στις δυνάμεις του Άξονα και της γενναιότητας του πληθυσμού της κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Η έκθεση, σε επιμέλεια Ζίνας Καλούδη, διοργανώθηκε από την Εθνική Πινακοθήκη – Μουσείο Αλεξάνδρου Σούτσου  και το Ελληνικό Ίδρυμα Πολιτισμού, υπό την αιγίδα της ελληνικής πρεσβείας στη Γαλλία. Ήταν μέρος των εκδηλώσεων της γαλλικής προεδρίας (2008) της Ευρωπαϊκής Ένωσης.


Jean -Paul Sartre: O ελληνικός λαός ήταν από τους πρώτους που ξεσηκώθηκε ενάντια στον ιταλικό φασισμό και ενάντια στη φασιστική τυραννία. Για πέντε χρόνια όλες οι χώρες του κόσμου είδαν στην ελληνική Αντίσταση, το ίδιο το σύμβολο του θάρρους και της πίστης. Η Ελλάδα απόδειξε πως μια ήττα οφειλόμενη στην αριθμητική υπεροχή του αντιπάλου μπορεί να μετατραπεί σε νίκη όταν δεν γίνεται αποδεχτή.  


Τα έργα είχαν συγκεντρωθεί στη διάρκεια του Β΄Παγκοσμίου Πολέμου, με πρωτοβουλία του διανοούμενου και συγγραφέα Ροζέ Μιλλιέξ, πρώην αναπληρωτή διευθυντή του Γαλλικού Ινστιτούτου στην Αθήνα και της συζύγου του, συγγραφέας Tατιάνας Γκρίτσι-Μιλλιέξ. Ο Ροζέ Μιλλιέξ, τότε διευθυντής σπουδών του Γαλλικού Ινστιτούτου της Αθήνας, στη διάρκεια του πολέμου είχε καταφύγει στη Νότιο Γαλλία όπου ανέπτυξε αντιστασιακή δράση και κατάφερε να προκαλέσει το ενδιαφέρον γάλλων διανοουμένων(ζωγράφων, λογοτεχνών) για την Ελληνική Αντίσταση. Πίνακες, σχέδια, χαρακτικά, γλυπτά και βιβλία όλα δείγματα, σήμερα, της συλλογής Δυτικοευρωπαϊκής Ζωγραφικής της Εθνικής Πινακοθήκης της Ελλάδας συνθέτουν το αφιέρωμα των γάλλων στους έλληνες αντιστασιακούς το οποίο στην έκθεση στο Παρίσι συμπεριέλαβε, ακόμη, 110 κείμενα – χειρόγραφα μηνύματα γάλλων συγγραφέων και διανοουμένων που βρίσκονται στη συλλογή του Ελληνικού Λογοτεχνικού και Ιστορικού Αρχείου. Την έκθεση – μαρτυρία των μηνυμάτων αλληλεγγύης και υποστήριξης προς τον ελληνικό λαό μεγάλων μορφών του 20ού αιώνα συνθέτουν οι υπογραφές : Pablo Picasso, Henri Matisse, Pierre Bonnard, André Masson, Francis Picabia, Raoul Dufy από την πλευρά των γενναιόδωρων δημιουργών έργων τέχνης ενώ οι υπογράφοντες τα κείμενα που απευθύνονται στον ελληνικό λαό ήταν οι André Gide, Paul Eluard, Georges Bernanos, Paul Claudel, Le Corbusier, Tristian Tzara ή ακόμη και ο Jean-Paul Sartre.

Για πρώτη φορά, τα «δώρα» των γάλλων παρουσιάστηκαν τον Απρίλιο του 1949 σε έκθεση στο Γαλλικό Ινστιτούτο και στη συνέχεια δόθηκαν στην Εθνική Πινακοθήκη. Το σύνολο της δωρεάς εκτέθηκε για πρώτη φορά στην Εθνική Πινακοθήκη το 1980.Tότε ήταν που κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Κέδρος το βιβλίο “Αφιέρωμα στην Ελλάδα 1940-44 / Κείμενα και μαρτυρίες Γάλλων που συγκέντρωσε και παρουσιάζει ο ROGER MILLIEX”.

Το 2003 η Δημοτική Πινακοθήκη Πατρών οργάνωσε παρουσίαση της συλλογής σε επιμέλεια Ζίνας Καλούδη. Η έκθεση με τη δωρεά των γάλλων καλλιτεχνών φιλοξενήθηκε επίσης, στο Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης της Θεσσαλονίκης και στο παράρτημα της Εθνικής Πινακοθήκης  στην Κέρκυρα.

(*) Δ. Παπαστάμος Ο Πικάσσο και η Μεσόγειος, Εθνική Πινακοθήκη, -Μουσείο Αλεξάνδρου Σούτσου, Αθήνα 1983, σελ. 15

Σχετικά με το θέμα:

ΒΡΕΘΗΚΕ Ο ΠΙΝΑΚΑΣ ΤΟΥ ΠΙΚΑΣΟ