Η ΑΦΡΙΚΑΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ “AFRICA FASHION”

Share on facebook
Share on twitter
Share on email

κείμενο: anyteart, 28/8/22

Mυριάδες πολιτισμοί κι άλλες τόσες ιστορίες ξανοίγονται μπροστά μας στη μεγάλη έκθεση Africa Fashion, στο Μουσείο Victoria and Albert του Λονδίνου. Είναι η δεκαετία του ’60 τότε που 17 αφρικανικά έθνη είχαν γίνει ανεξάρτητα και η απελευθέρωσή της μαύρης ηπείρου πλημμύριζε από μια απόλυτη αίσθηση ελευθερίας, οι άνθρωποι κοιτούσαν μπροστά, αφήνοντας πίσω το συχνά οδυνηρό  αποικιακό παρελθόν της χώρας τους.

Η έκθεση εξερευνά τη μόδα σε ολόκληρη την Αφρική από τα μέσα του 20ου αιώνα έως σήμερα, εξετάζοντας τη φωτογραφία, τα υφάσματα, τη μουσική και τις εικαστικές τέχνες με στόχο, όπως λένε οι επιμελητές, να χρησιμοποιήσουν την ένδυση του σώματος ως καταλύτη για να δώσουν στο κοινό μια γεύση από τους ποικίλους πολιτισμούς της ηπείρου.

Η περίοδος της αποαποικιοποίησης πυροδότησε μια αίσθηση ενθουσιασμού σε καλλιτέχνες πολλών χωρών σε όλη την Αφρική. Ήταν μια εποχή αφρικανικής πολιτιστικής αναγέννησης, με πολλούς να χρησιμοποιούν μορφές τέχνης για να εξερευνήσουν τη σχέση τους με τη χώρα τους και να εκφραστούν απαλλαγμένοι από το βλέμμα των αποικιών. Κυρίαρχο μέσον της καταγραφής της καθημερινότητας και της καλλιτεχνικής έκφρασης υπήρξε η φωτογραφία που σημείωσε μεγάλη, εμπορική κυρίως, ανάπτυξη με την άνθιση των φωτογραφικών στούντιο σε πολλές χώρες της ηπείρου. Η φωτογραφική αποτύπωση της ζωής επέτρεπε στους ανθρώπους να καταγράψουν τη χαρά ακόμη και στα μικρά επιτεύγματα στη ζωή τους, να  έχουν φωτογραφίες τους και να τις μοιράζονται με τους φίλους και την οικογένειά τους. Στην έκθεση στο V&A, βλέπουμε νεαρούς άντρες, κομψά ντυμένους  με τα καινούργια μηχανάκια τους, άλλους να ποζάρουν συχνά μπροστά σε ζωγραφισμένα σκηνικά, απεικονίζοντας, για παράδειγμα, μια παραλία, ένα αεροπλάνο, κρατώντας συχνά διάφορα στηρίγματα για να συμπληρώσουν τη σκηνή.

Πέρα από τη φωτογραφία στούντιο, η ανεξαρτησία επηρέασε πολλές πτυχές της πολιτιστικής σφαίρας σε ολόκληρη την Αφρική. Το 1966, ο Πρόεδρος της Σενεγάλης Leopold Senghor πραγματοποίησε το Πρώτο Παγκόσμιο Φεστιβάλ Νέγρων Τεχνών (FESMAN) στο Ντακάρ, το πρώτο σύγχρονο γεγονός που γιορτάζει την παγκόσμια μαύρη κουλτούρα. Το φεστιβάλ περιλάμβανε περισσότερους από 2.000 συγγραφείς, καλλιτέχνες και μουσικούς από όλη την Αφρική και την αφρικανική διασπορά.

Ορισμένοι καλλιτέχνες χρησιμοποίησαν επίσης την ανεξαρτησία για να αμφισβητήσουν τις πρακτικές της χώρας τους. Το εξώφυλλο του Lemi Gharioukwu για το άλμπουμ Beast of No Nation του 1989 του Νιγηριανού μουσικού Fela Kuti παρουσιάζεται στην αρχή της έκθεσης. «Το Beasts of No Nation” καταδίκασε τη γενιά των χαμένων πολιτικών μετά την ανεξαρτησία, θρηνώντας για τις χαμένες ευκαιρίες και τις κατεστραμμένες ζωές», γράφει ο ιστορικός Γκας Κέιζλι-Χέιφορντ στον κατάλογο της έκθεσης. Ο Kuti θεωρείται ένας από τους μουσικούς με τη μεγαλύτερη επιρροή που αναδύθηκε από τη Νιγηρία μετά την ανεξαρτησία, και η μουσική του εξακολουθεί να επηρεάζει τους καλλιτέχνες και τις πολιτικές συζητήσεις ακόμα και σήμερα. «Το άλμπουμ ακουμπούσε το ευρύτερο πολιτιστικό υπόβαθρο  της πικρής απογοήτευσης της ηπείρου από τους πολιτικούς και τις επιχειρηματικές κοινότητες της, ταυτόχρονα, όμως, αντικατόπτριζε την ακάματο ενέργεια των δημιουργικών τομέων της Αφρικής και την ακατανίκητη ορμή τους να δημιουργούν όμορφα πράγματα μπροστά σε ασύλληπτες προκλήσεις. ”

Άσχετα με ομοιότητες  που παρατηρούνται μεταξύ των χωρών, η Africa Fashion αποφεύγει να ομογενοποιήσει ολόκληρη την ήπειρο και επιλέγει να αναδείξει τις διαφορές μεταξύ των χωρών της ηπείρου και, μέσα από το φακό των ανθρώπων που ζουν εκεί,  να φανεί μια πιο αυθεντική αίσθηση των αφρικανικών χωρών, απαλλαγμένη από φανερά στερεότυπα και δυτικές προκαταλήψεις.