ΕΣ, ΝΟΒΙ ΣΑΝΤ, ΚΑΟΥΝΑΣ: ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΠΡΩΤΕΥΟΥΣΕΣ 2022

Share on facebook
Share on twitter
Share on email

κείμενο : anyteart 6/1/22

Τρεις Πολιτιστικές Πρωτεύουσες της Ευρώπης μας φέρνουν στο προσκήνιο το 2022 τα πολιτιστικά προγράμματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Είναι οι πόλεις Ες (Λουξεμβούργο), Νόβι Σαντ (Σερβία) και Κάουνας (Λιθουανία).

Remix Culture

Μετανάστες από 120 έθνη αποτελούν τον πληθυσμό της πόλης Ες – Πολιτιστική Πρωτεύουσα 2022- στο νότιο Λουξεμβούργο, η οποία υπήρξε κοιτίδα της μετανάστευσης κατά το δεύτερο μισό του 19ου αιώνα όταν χιλιάδες ξένοι εργάτες κατέφθασαν στην περιοχή για να εργαστούν στη βιομηχανία του χάλυβα. Αποτέλεσμα, σήμερα, σχεδόν οι μισοί από τους περίπου 650.000 κατοίκους του Λουξεμβούργου να είναι απόγονοι μεταναστών.

Με το σύνθημα «Remix Culture” η Ες σχεδιάζει περίπου 160 προγράμματα με περισσότερες από 2000 εκδηλώσεις, μερικές από τις οποίες είναι διασυνοριακές, με τη συμμετοχή δήμων της γειτονικής Γαλλίας. Για την πολιτιστική πρωτεύουσα Eς 2022 έχουν επενδυθεί: 32 εκ. ευρώ απο την ΕΕ για μετατροπές κτηρίων, ανακαινίσεις και νέες υποδομές, η πόλη επένδυσε άλλα 10 εκ. ευρώ, ενώ το κράτος συνεισέφερε 40 εκ. ευρώ. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει θεατρικές παραστάσεις, εκθέσεις, χορό, εργαστήρια και ψηφιακή τέχνη – με διαφορετικά προγράμματα σε κάθε περιοχή που συμμετέχει: Στο Λουξεμβούργο υπάρχουν έντεκα δήμοι και στη Γαλλία οκτώ δήμοι με συνολικά περίπου 200.000 κατοίκους που διαμορφώνουν την πολιτιστική ποικιλομορφία της περιοχής και τα οράματα για μια Ευρώπη δίχως σύνορα.

Το “remixing” σε διάφορες κατηγορίες (τέχνη, Ευρώπη, φύση) φιλδοξεί να δημιουργήσει κάτι νέο και κυρίως να ενθαρρύνει το κοινό να συμμετάσχει. Τα εγκαίνια προβλέπουν ένα μεγάλο πάρτι του Esch2022 για τις 26 Φεβρουαρίου 2022. Πλατείες, σκηνές και διάφορες γωνιές της πόλης θα γεμίσουν με ζωντανή μουσική, DJ, πολύχρωμα φώτα και προβολές και θα είναι ανοιχτές για όλους: μπορούν να συμμετέχουν όσοι επιθυμούν – από αναγνωρισμένους μέχρι καλλιτέχνες του δρόμου και ζογκλέρ του τσίρκου. Όλα, βέβαια, τελούν υπό αίρεση, λόγω κορωνοϊού, πλην των εκθέσεων όπου ο ελεγχος των επισκεπτών είναι εφικτός – σύμφωνα με τους διοργανωτές.

Να χτίσουμε νέες γέφυρες

Το Νόβι Σαντ, η δεύτερη μεγαλύτερη σερβική πόλη με το σύνθημα “ Να χτίσουμε νέες γέφυρες! Είναι ένα κάλεσμα σε δράση, αλλά και ένα όραμα» εγκακινιάζει τις εκδηλώσεις της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας 2022, στις 13 Ιανουαρίου – η ημερομηνία που συμπίπτει με την Ορθόδοξη Πρωτοχρονιά.

Χτισμένο στις όχθες του Δούναβη, του μεγάλου ευρωπαϊκού ποταμού, το Νόβι Σαντ είναι πρωτεύουσα της επαρχίας Βοϊβοντίνα. Εκεί, εκτός από τους Σέρβους, ζουν πάνω από δώδεκα ακόμη εθνικότητες. Μέχρι το 1918 η πόλη ανήκε στην αυστροουγγρική μοναρχία, γεγονός που έχει αφήσει μέχρι σήμερα τα ίχνη της στο Νόβι Σαντ. Τρεις γέφυρες συνδέουν τις όχθες του Δούναβη, οι οποίες καταστράφηκαν από τους βομβαρδισμούς του ΝΑΤΟ την άνοιξη του 1999. Έκτοτε ξαναχτίστηκαν και σήμερα αντιπροσωπεύουν έναν συνδετικό κρίκο.

Με προϋπολογισμό 60 εκατ. ευρώ, η πόλη των 340.000 κατοίκων στήνει φέτος ένα φιλόδοξο πρόγραμμα εκδηλώσεων, με θέματα όπως η μετανάστευση, ο ρόλος των γυναικών στην τέχνη και το μέλλον της Ευρώπης. Για τα εγκαίνια της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας ο σλοβένος avant-garde καλλιτέχνης Ντράγκαν Ζιβαντίνοφ ετοιμάζει ένα υπαίθριο υπερθέαμα με τίτλο «Zeniteum» που παραπέμπει στο γιουγκοσλαβικό πρωτοποριακό περιοδικό τέχνης «Zenit», το οποίο κυκλοφόρησε για πρώτη φορά στο Ζάγκρεμπ και στη συνέχεια στο Βελιγράδι κατά τη δεκαετία του 1920.

«Μέχρι το τέλος του 2022 θα έχουμε 5.000 ευρωπαίους καλλιτέχνες μαζί μας», λέει περήφανα ο επικεφαλής της διοργάνωσης Μιλένκοβιτς. παλιά εργοστάσια και αποθήκες ανακαινίστηκαν και είναι ανοιχτά στους ανεξάρτητους καλλιτέχνες του Νόβι Σαντ. Μένει να δούμε αν όλες αυτές οι διαφορετικές αντιλήψεις του πολιτισμού μπορούν κι εκείνες να γεφυρωθούν.

Από το προσωρινό στο σύγχρονο

To Κάουνας η δεύτερη μεγαλύτερη λιθουανική πόλη συχνά επισκιάζεται από την πρωτεύουσα Βίλνιους. Όμως φέτος αυτό πρόκειται να αλλάξει για πάντα ισχυρίζονται οι διοργανωτές της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης για το 2022 που ανοίγει επίσημα στις 22 Ιανουαρίου. Η πόλη επιδιώκει να εφεύρει εκ νέου τον εαυτό της, να δημιουργήσει ένα νέο μύθο και να τονίσει το διεθνές προφίλ της προβάλλοντας, παράλληλα, και τη νεότερη ιστορία της με αυτοπεποίθηση.

Το επίσημο σύνθημα της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας 2022: «Από το προσωρινό στο σύγχρονο» – είναι ένα παιχνίδι με τις μνήμες της πόλης που παραπέμπει στις μάλλον καλύτερες μέρες της: Μετά τον Πρώτο Παγκόσμιο το Κάουνας υπήρξε προσωρινή πρωτεύουσα της νεοϊδρυθείσας τότε Δημοκρατίας της Λιθουανίας – από το 1919 ως το 1940. Αργότερα επί Σοβιετικής Ένωσης η πρωτεύουσα μεταφέρθηκε στο Βίλνιους. Η σκοτεινή ιστορία του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, το Ολοκαύτωμα των λιθουανών Εβραίων και τα χρόνια του Ψυχρού Πολέμου, εξακολουθούν να αποτελούν τραύματα που επισκιάζουν την πόλη μέχρι σήμερα. Και με όλα αυτά τα τραύματα θέλει τώρα να τα βάλει η λιθουανική Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης. «Το Κάουνας έχασε τη φήμη του, την περηφάνια του, έγινε μια πόλη που προκαλεί θλίψη», λέει η διευθύντρια της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας Βιρτζίνια Βιτκιένε.

Θέμα του προγράμματος είναι η τριλογία «Μύθοι του Κάουνας», μια σειρά εκδηλώσεων που διοργανώνονται σε τρία ξεχωριστά Σαββατοκύριακα του 2022. Σχεδιασμένο από καλλιτέχνες από τη Λιθουανία και το εξωτερικό, ένας νέος μύθος πρόκειται να δημιουργηθεί για την πόλη των 300.000 κατοίκων, λειτουργώντας ως συνδετικός κρίκος σε θέματα ταυτότητας. Συναυλίες, εκθέσεις, παραστάσεις με φωτιές και φώτα φέρουν τους τίτλους «Confusion» (19-23 Ιανουαρίου), «Confluence» (20-22 Μαΐου) και «Contract» (19-23 Ιανουαρίου). Συνολικά, περισσότερα από 40 φεστιβάλ, 60 εκθέσεις και περισσότερες από 250 εκδηλώσεις έχουν προγραμματιστεί για τη χρονιά της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας.

Ανάμεσα στους καλλιτέχνες που μετέχουν είναι ο χαράκτης και σκηνοθέτης Ουίλιαμ Κέντριτζ, η Γιόκο Όνο και η περφόρμερ Μαρίνα Αμπράμοβιτς. «Θέλω πολύ να έρθω στη Λιθουανία για να δω πώς είναι το κλίμα εκεί και κατά πόσο η χώρα που έχω φανταστεί ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα που θα συναντήσω εκεί», λέει ο νοτιοαφρικανός καλλιτέχνης με τις λιθουανικές ρίζες Κέντριτζ που επιλέγει ως θέμα την επιλεκτική μνήμη για την πρώτη έκθεση του – ένα από τα σημαντικότερα γεγονότα της χρονιάς για τη λιθουανική Πολιτιστική Πρωτεύουσα.

Να σημειωθεί ότι το Κάουνας είναι η δεύτερη πόλη της Λιθουανίας μετά το Βίλνιους που ανακηρύχθηκε Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης το 2009. Από τότε άλλαξαν αρκετά: οικονομική κρίση, χρεοκοπία της εθνικής αεροπορικής εταιρείας και τώρα ο κορωνοϊός! Οι διοργανωτές πιστεύουν ότι με τα κατάλληλα υγειονομικά μέτρα οι εκδηλώσεις θα μπορέσουν να πραγματοποιηθούν. Σε αυτό ελπίζει και ο δήμαρχος της πόλης, Βισβάλντας Ματιγιοσάιτις: «Το Κάουνας είναι έτοιμο να ανοίξει τις πόρτες του και να γίνει οικοδεσπότης για όλη την Ευρώπη», τονίζει.

 

Με πληροφορίες από Deutsche Welle