ΕΡΩΤΑΣ, ΜΥΘΟΙ, ΘΑΝΑΤΟΣ / Η ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ ΣΤΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ ΤΙΤΣΙΑΝΟ

Share on facebook
Share on twitter
Share on email

κείμενο:anyteart

Αρκούν επτά πίνακες του Τιτσιάνο για να γίνει μια έκθεση; Ναι, αρκούν εφ’όσον πρόκειται για το έναν από τους μεγαλύτερους ζωγράφους της Αναγέννησης, πόσο μάλλον όταν τα έργα αυτά είναι τα περίφημα ερωτικά, μεγάλων διαστάσεων ελαιογραφίες  που προέρχονται από τη σειρά «poesie» (όρος Τιτσιάνο), τα εμπνευσμένα από τις «Μεταμορφώσεις» του Οβιδίου.

Η έκθεση των εφτά έργων «Titian: Love, desire, death” άνοιξε, χτες, στην Εθνική Πινακοθήκη του Λονδίνου σε επιμέλεια Δρ. Matthias Wivel(*) και, προς το παρόν, παραμένει ανοιχτή, άγνωστο έως πότε. Oι τεράστιες ελαιογραφίες από την αρχαία ελληνική και τη ρωμαϊκή μυθολογία δημιουργήθηκαν διάστημα 1551- 1562 για τον Φίλιππο Β΄της Ισπανίας, κυβερνήτη της τεράστιας ισπανικής αυτοκρατορίας που απλώνονταν από τη Φλάνδρα έως το Περού.

Είναι τα έργα: Δανάη (1551-3, Τhe Wellington Collection, Apsley House),  Αφροδίτη και Άδωνις (1554, Prado, Μαδρίτη), Άρτεμις και Ακταίων (1556-9), Άρτεμις και Καλλιστώ (1556-9) από την Εθνική Πινακοθήκη και τις Εθνικές Γκαλερί της Σκωτίας, η Αρπαγή της Ευρώπης (1562, Isabella Stewart Garduer Museum, Boston, Περσέας και Ανδρομέδα (1554-6, Wallace Collections), ο Θάνατος του Ακταίωνος (Εθνική Πινακοθήκη).

Επίκεντρο των ερωτικών έργων οι γυναίκες, η χρήση του χρώματος, το φως πάνω στα γυμνά σώματα, τα μαγικά τοπία, όλα αυτά μαζί συνθέτουν την εικαστική αφήγηση των «Μεταμορφώσεων» του Οβιδίου. Ο Περσέας σώζει την Ανδρομέδα, η Αφροδίτη παρακαλεί τον εραστή της Άδωνη να μη την εγκαταλείψει, η Άρτεμις τιμωρεί τον Ακταίωνα και τον μεταμορφώνει σε ελάφι…

Ειδικά, το έργο αυτό αγοράστηκε από το Ηνωμένο Βασίλειο πρίν από λίγα χρόνια με πρωτοβουλία της Εθνικής Πινακοθήκης και των Εθνικών Γκαλερί της Σκωτίας. Ήταν τότε που ο Λούσιαν Φρόϋντ επιδίωξε να κάνει δηλώσεις στην τηλεόραση για να εξηγήσει γιατί ήταν ο αγαπημένος του πίνακας. Το έργο  αφηγείται την ιστορία του Ακταίωνα, εγγονού του Κάδμου, ο οποίος, συνάντησε την άτρωτη Άρτεμη (γνωστή στους Ρωμαίους ως Ντιάνα, θεά του κυνηγιού) τη στιγμή που έκανε γυμνή μπάνιο με συνοδεία από νύμφες. Ο άτυχος  νεαρός, θνητός κυνηγός, βρέθηκε άθελά του στη σκηνή. Οι νύμφες κραυγάζουν με έκπληξη και προσπαθούν να καλύψουν την Άρτεμη, η οποία, με μανία, πιτσιλίζει νερό πάνω στον Aκταίωνα και τον μεταμορφώνει σε ελάφι με σκασμένο δέρμα και μακριά κέρατα που βρίσκει αργότερα το θάνατο από τους συντρόφους του κυνηγούς. Σε αυτούς τους πίνακες, ο Tιτσιάνο χειρίζεται με προσοχή τη βαφή και το χρώμα και δημιουργεί ένα εκθαμβωτικό αποτέλεσμα με τη φωτεινή σάρκα, τα πολυτελή υφάσματα, το νερό και την ανάκλαση, τον ουρανό και ατμοσφαιρικά, σχεδόν μαγευτικά τοπία. Οι χαρακτήρες του δείχνουν πολύ ανθρώπινα και συναρπαστικά συναισθήματα: ευφορία, ανησυχία, ενοχή, έκπληξη, ντροπή, απελπισία, αγωνία και τρόμο.

Η έκθεση διοργανώνεται από την Εθνική Πινακοθήκη, τις Εθνικές Γκαλερί της Σκωτίας, το Μουσείο  Πράντο της Ισπανίας και το Μουσείο Ιζαμπέλα Στιούαρτ Γκάρντεν της Βοστώνη. Mετά το Λονδίνο θα ταξιδέψει στην Εθνική Πινακοθήκη της Σκωτίας (Εδιμβούργο, 11 Ιουλίου – 27 Σεπτεμβρίου 2020), στο Πράντο (Μαδρίτη, 20 Οκτωβρίου 2020 – 10 Ιανουαρίου 2021) και στο μουσείο Isabella Stewart Gardner (Βοστώνη, 11 Φεβρουαρίου – 9 Μαΐου 2021). Το έργο «Περσέας και η Ανδρομέδα» παρουσιάζεται προς το παρόν μόνο στο Λονδίνο.

(*) επιμελητής ιταλικής ζωγραφικής του 16ου αιώνα στην Εθνική Πινακοθήκη του Λονδίνου.