ΕΝΤΕΙΝΕΤΑΙ Η ΔΙΑΜΑΧΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΝΤΙΣΗΜΙΤΙΣΜΟ ΣΤΗ DOCUMENTA 15- Η ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΜΕΛΗΤΏΝ

Share on facebook
Share on twitter
Share on email

κείμενο: anyteart, 11/5/22

Πριν από δύο μόλις 24ωρα κι ενώ  είχε ματαιωθεί η διοργάνωση του φόρουμ της 8ης Μαΐου, οι επιμελητές της συλλογικότητας Ruangrupa, υπεύθυνοι της διοργάνωσης Documenta15, που θα πραγματοποιηθεί από τις 18 Ιουνίου έως τις 25 Σεπτεμβρίου, στην πόλη Κάσελ της κεντρικής Γερμανίας, απάντησαν, τελικά, με ανακοίνωσή τους στην εφημερίδα Berliner Zeitung στις καταγγελίες ότι συμπεριέλαβαν στην έκθεση καλλιτέχνες με αντισημιτική δράση: «Αντιμετωπίζουμε αποφασιστικά αυτές τις κατηγορίες και επικρίνουμε την προσπάθεια απονομιμοποίησης των καλλιτεχνών και προληπτικής λογοκρισίας τους με βάση την καταγωγή τους και τις υποτιθέμενες πολιτικές τους συμπεριφορές»- αναφέρεται, μεταξύ άλλων, στην ανακοίνωση.

Υπενθυμίζεται ότι στις αρχές του έτους, σε μια ανώνυμη ανάρτηση ιστολογίου, μια συμμαχία κατά του αντισημιτισμού επέκρινε τη ruangrupa, την ομάδα επιμελητών από την Ινδονησία που έχει αναλάβει την επιμέλεια της 15ης έκδοση της Documenta επιλέγοντας καλλιτέχνες απ΄ όλο τον κόσμο που αντιμετωπίζουν με τη δουλειά τους τις σημερινές παγκόσμιες προκλήσεις – από την κλιματική αλλαγή και την ψηφιοποίηση μέχρι την κοινωνική αναταραχή και την πολιτική ριζοσπαστικοποίηση.

Οι συντάκτες της ανάρτησης ισχυρίστηκαν ότι μια παλαιστίνια συλλογικότητα καλλιτεχνών που συμμετέχει στην έκθεση είναι αντισημιτική, επειδή οι καλλιτέχνες υποστήριξαν το πολιτιστικό μποϊκοτάζ του Ισραήλ.  Η Ruangrupa και η Documenta Society και το Museum Fridericianum – ο μη κερδοσκοπικός οργανισμός που υποστηρίζει την έκθεση – απέρριψαν αυτούς τους ισχυρισμούς. Το εποπτικό συμβούλιο της Documenta και η υπουργός Πολιτισμού Κλαούντια Ροτ (Claudia Roth) υποστήριξαν επίσης τους δημιουργούς της πιο σημαντικής μαζί με τη Μπιεννάλε διεθνούς έκθεσης παρουσίασης της σύγχρονης τέχνης στον κόσμο. Ως απάντηση στις επικρίσεις για αντισημιτισμό οι διοργανωτές προχώρησαν στην αναγγελία τριών εκδηλώσεων στο πλαίσιο ενός φόρουμ που είχε προγραμματιστεί για τις 8 Μαΐου, με τίτλο : “Πρέπει να μιλήσουμε! Τέχνη – Ελευθερία – Αλληλεγγύη” όπου  επρόκειτο να συζητηθεί “το βασικό δικαίωμα της καλλιτεχνικής ελευθερίας απέναντι στον αυξανόμενο ρατσισμό και τον αντισημιτισμό και την αύξηση της ισλαμοφοβίας“. Η επιλογή των προσκεκλημένων που θα συμμετείχαν στις συζητήσεις πυροδότησε διαμάχη, όπως υποδηλώνει η επιστολή του προέδρου του Κεντρικού Συμβουλίου Εβραίων στη Γερμανία, Josef Schuster, προς την Ροτ. Αποτέλεσμα να αναβληθεί η διοργάνωση του φόρουμ και να ανακοινωθεί ότι πιθανόν να γίνει αφ’ ότου ανοίξει η Documenta.


13/4/22 : Στη συζήτηση για τον αντισημιτισμό γύρω από την έκθεση τέχνης Documenta στο Κάσελ, η υπουργός Πολιτισμού Κλαούντια Ροτ συναντήθηκε σήμερα με το Κεντρικό Συμβούλιο των Εβραίων στη Γερμανία.

«Συμφωνούμε ότι ο αντισημιτισμός στις διάφορες μορφές του δεν πρέπει να έχει θέση στη Γερμανία και παγκοσμίως, ούτε καν στη Documenta», δήλωσε η Ροτ (Πράσινοι) και ο πρόεδρος του Κεντρικού Συμβουλίου Josef Schuster την Παρασκευή στο Βερολίνο. «Ταυτόχρονα, πρέπει να δηλώσουμε ότι η προηγούμενη προσπάθεια για εποικοδομητικό δημόσιο διάλογο απέτυχε», εξήγησαν οι δύο. «Βλέπουμε ως κοινή μας ευθύνη να δημιουργήσουμε ξανά τη βάση για αυτό μέσω εμπιστευτικών συζητήσεων με ειδικούς και τους υπεύθυνους για την Documenta». Δεν έδωσαν λεπτομέρειες για το πώς θα προχωρήσουν.


Η επιστολή του Josef Schuster

Η επιστολή του  Josef Schuster  που  εστάλη στα τέλη Απριλίου δεν δημοσιοποιήθηκε και μόνο ορισμένα βασικά αποσπάσμα έγιναν γνωστά από το γερμανικό πρακτορείο ειδήσεων dpa. Σύμφωνα με τον Schuster, ο μόνος τρόπος για την καταπολέμηση του αντισημιτισμού είναι «οι ξεκάθαρες ομολογίες και η αποφασιστική πολιτική δράση σε κάθε επίπεδο πολιτικής, τέχνης, πολιτισμού και κοινωνίας». Ωστόσο, πολιτικοί παρατηρητές επισημαίνουν ότι δεν έχει γίνει ακόμα σαφές αν ο εκπρόσωπος του Κεντρικού Συμβουλίου των Εβραίων ήθελε ή όχι να καθίσει στο τραπέζι συζήτησης ή αν διαφώνησε με την επιλογή των ειδικών.

Για παράδειγμα, μία από τις συζητήσεις, αφορούσε, σύμφωνα με την ανακοίνωση της Documenta, διαφορές στη «γερμανική και διεθνή αντίληψη του αντισημιτισμού και του ρατσισμού», ενώ μια άλλη έθιγε «το φαινόμενο του αντιμουσουλμανικού και αντιπαλαιστινιακού ρατσισμού».

Ο Josef Schuster, μεταξύ άλλων, παραπονέθηκε για την “κατάληψη” των φόρουμ και κατήγγειλε ότι δεν εμπλέκεται ως “ομπρέλα” στη διοργάνωση και η εβραϊκή κοινότητα. «Για μένα, ο προσανατολισμός των συμμετασχόντων έχει μια σαφή προκατάληψη ενάντια στον αντισημιτισμό», αναφέρει η επιστολή προς την Ροθ. Η πρόθεση θα πρέπει να είναι γενικά η αντιμετώπιση του  αντισημιτισμού που σχετίζεται με το Ισραήλ, είπε,  επισημαίνοντας ότι ο ίδιος “εξεπλάγην που το θέμα του αντιπαλαιστινιακού ρατσισμού βρήκε τη θέση του στο πρόγραμμα, αν και δεν μπορούσε να έχει καμία σχέση εδώ.Το Κεντρικό Συμβούλιο – καταλήγει η επιστολή-  “δεν θεωρεί ότι λαμβάνονται υπόψη οι θέσεις του, παρά τα επανειλημμένα αιτήματα προς τη διοίκηση της Documenta. Θα μπορούσαμε να είχαμε προβάλει όλες αυτές τις αντιρρήσεις εάν οι υπεύθυνοι είχαν ενδιαφερθεί για μια πραγματική ανταλλαγή απόψεων και για την προοπτική της ενσωμάτωση της εβραϊκής κοινότητας στο πρόγραμμα. Ωστόσο, δεν έγινε έτσι, γι’ αυτό και απευθύνομαι, σήμερα, σε εσάς με αυτά τα ξεκάθαρα λόγια». Τόνισε επίσης «ότι δεν μπορεί να υπάρξει «ανοιχτή» συζήτηση για τον αντισημιτισμό για τους Εβραίους στη Γερμανία» καθώς, έτσι όπως ανακοινώθηκε, το πρόγραμμα για τα φόρουμ ενέχει αντιφάσεις. Τέλος, απευθυνόμενος  στην υπουργό Πολιτισμού, αποκαλύπτει, χαρακτηριστικά ότι «δυστυχώς ούτε από το σπίτι σας ενημερωθήκαμε για την περαιτέρω πρόοδο».

Σύμφωνα με εκπρόσωπο της κ. Ροτ, η υπουργός Πολιτισμού γνωρίζει ότι «το Κεντρικό Συμβούλιο των Εβραίων και όλοι οι Εβραίοι είναι ενωμένοι στον αγώνα κατά του αντισημιτισμού». Γι’ αυτό οι καταγγελίες κατά της Documenta ελήφθησαν εξαρχής υπόψη.

Η απάντηση της Ruangrupa

«Δεν υπήρξε ποτέ δεσμευτική οργανωτική εμπλοκή του Κεντρικού Συμβουλίου (ή οποιουδήποτε άλλου φορέα). Ωστόσο, η οργανωτική ομάδα ενσωμάτωσε προτάσεις για το προσωπικό και το περιεχόμενο στη συνολική ιδέα“- τονίζει στην απάντησή της η Ruangrupa αντιδρώντας στην ακύρωση του φόρουμ με την απαίτηση να μην εξαλειφθούν οι αντιφάσεις προς όφελος μιας «γερμανικής κουλτούρας ομολογίας»: «Δεδομένου ότι τα πραγματικά προβλήματα της ισραηλινής κατοχής, η οποία παραβιάζει το διεθνές δίκαιο, δεν μπορούν να επιλυθούν διαλεκτικά σε κύκλους συνομιλιών στη Γερμανία, δεν μπορούμε να εντάξουμε τις αντιφάσεις στην αξιολόγηση αυτής της κατοχής και της αντίστασης εναντίον της. Αυτές οι αντιφάσεις πρέπει να παραμείνουν· διαφορετικά, η συζήτηση θα περιοριζόταν από την αρχή, οπότε δεν της αξίζει το όνομα. Αυτές οι πραγματικές αντιφάσεις ενισχύονται μόνο εάν αυτή η πραγματικότητα συγχέεται με κόσμους των «καθαρών εξομολογήσεων».

Στην απάντησή τους αναφέρουν ότι η “δολοφονία χαρακτήρων” και οι “εκστρατείες δυσφήμισης” παλαιστινίων καλλιτεχνών “βασίζονται σε φήμες” που έχουν “ρατσιστικά αποτελέσματα” σ’ αυτούς τους ανθρώπους. «Η κατηγορία της «εγγύτητας του BDS», από την οποία προέρχεται η κατηγορία του «σχετιζόμενου με το Ισραήλ αντισημιτισμού», επηρεάζει πρωτίστως ανθρώπους από τον Παγκόσμιο Νότο και ιδιαίτερα από τη Μέση Ανατολή, και οδηγεί σε αποκλεισμούς », έγραψε η Ruangrupa.

Θα πρέπει να υπάρξει συναίνεση ότι τα άτομα που επηρεάζονται από αυτές τις φήμες και κατηγορίες  να επιτρέπεται να συμμετέχουν στη συζήτηση, πρόσθεσαν.

Η Documenta, που πραγματοποιείται στο Κάσελ της Γερμανίας, κάθε πέντε χρόνια, θεωρείται η σημαντικότερη παρουσίαση της σύγχρονης τέχνης, παράλληλα, με την Μπιενάλε της Βενετίας. Η Documenta15 θα γίνει από τις 18 Ιουνίου έως τις 25 Σεπτεμβρίου φέτος.

 

Με πληροφορίες από Berliner Zeitung, DW, dpa

ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΘΕΜΑ:

ΑΝΤΙΣΗΜIΤΙΣΜΟΣ ΣΤΟ ΕΠΙΚΕΝΤΡΟ ΤΗΣ DOCUMENTA 15