ΜΕΓΑΛΕΣ ΝΙΚΕΣ: ΠΟΣΟΙ ΘΑ ΔΟΥΝ ΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ;

Share on facebook
Share on twitter
Share on email

κείμενο: Ελένη Γαλάνη

«Οι Περσικοί Πόλεμοι αποτελούν σταθμό στην αρχαία ελληνική ιστορία, αφού για πρώτη φορά οι Έλληνες προασπίστηκαν την ελευθερία τους με ενότητα και πλήρη συνείδηση της εθνικής τους ταυτότητας.»

Ναι, ναι, καλά διαβάζετε… Δεν είναι απόσπασμα εργασίας μαθητή της  Α΄Λυκείου είναι κείμενο του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου της Ελλάδας και συγκεκριμένα η πρώτη παράγραφος της επιτοίχιας εισαγωγής στην έκθεση «Μεγάλες Νίκες: Στα Όρια του Μύθου και της Ιστορίας» που άνοιξε με αφορμή την επέτειο των 2.500 χρόνων από τη Μάχη των Θερμοπυλών και τη Ναυμαχία της Σαλαμίνας.

Με τη «συνείδηση της εθνικής ταυτότητας» παραμάσχαλα, της περιόδου 490-497π.Χ., περιηγηθήκαμε την έκθεση που αναπτύσσεται στον ίδιο χώρο με την προηγούμενη – της άλλης επετείου των 200 χρόνων από την Επανάσταση του 1821 με μόνη διαφορά την αντικατάσταση των εκθεμάτων με συναφή του θέματος και διαφορετικές βιντεοπροβολές στις υπάρχουσες εγκαταστάσεις – η σφοδρή θαλάσσια καταιγίδα  στο Αρτεμίσιο, η φλεγόμενη πόλη των Αθηνών, λεπτομέρεια από τριήρη στα στενά της Σαλαμίνας… Είχαμε την αίσθηση ότι ξεφυλλίζαμε σχολικό εγχειρίδιο ιστορίας  της δεκαετίας του ’70 με τη μεγαλόστομη συνoπτική διατύπωση στο μύθο και την ιστορία καθώς περιδιαβαίναμε

– τις προθήκες με τα ευρήματα των ανασκαφών από την περιοχή των Θερμοπυλών – εντυπωσιακές πράγματι οι αιχμές από τα βέλη της μάχης αλλά και το δόρι με την ξύλινη και ουχί από πλέξιγκλας λαβή

– τη λεηλασία των Αθηνών από τους Πέρσες και τη φωτιά στην πόλη που αναπτύσσεται σε δύο γιγαντοθόνες και τον Πλούταρχο να μας θυμίζει ότι ο Αθηναίοι  «Δεν χρειάζονταν πια  τη νίκη ούτε ήθελαν να ξέρουν για σωτηρία εάν πετούσαν στον εχθρό τα ιερά των θεών και τους τάφους των πατέρων” (Πλούταρχος, Θεμιστοκλής,9)

– την ανέλπιστη νίκη στη ναυμαχία του Αρτεμησίου, στη βόρεια Εύβοια με τη σωτήρια για τον ελληνικό στόλο παρέμβαση του Ποσειδώνα και του βόρειου ανέμου Βορέα

-την ωραία Νίκη της Σαλαμίνας που ανάγκασε τον Πέρση βασιλέα να επιστρέψει στις Σάρδεις

-τη σπουδαία νίκη των Πλαταιών και τους συμβολισμούς που μας κληροδότησε με τον όρκο της ομόνοιας.

Στο τέλος της έκθεσης παραμένει η περιστρεφόμενη εγκατάσταση με τα αιωρούμενα αγάλματα  που είχαμε δει και στην «Δι΄αυτά…» με τον επίλογο για τη «Νίκη της Ελευθερίας και της Δημοκρατίας… κατά των Περσών που επέτρεψε στον ελληνικό πολιτισμό να βρει την πλήρη ελευθερία για να δημιουργηθούν τα ύψιστα πολιτικά και πνευματικά πολιτιστικά επιτεύγματα που αποτέλεσαν τη βάση για τη διαμόρφωση του σύγχρονου δυτικού πολιτισμού

Επιστημονική ομάδα του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου ανάλαβε την επιμέλεια με επικεφαλής τη διευθύνρια  Μαρία Λαγογιάννη η οποία είχε και την ιδέα της σύλληψης της έκθεσης όπως αναγράφεται στη λίστα με τα ονόματα.  Σύμφωνα με πληροφορίες το κόστος έφτασε σε δυσθεώρητα ύψη γι’ αυτό καλό θα ήταν να διευκρινιστεί και να τεκμηριωθεί με επίσημα στοιχεία η δαπάνη για την παραγωγή αυτή  δεδομένου ότι χορηγός δεν υπάρχει, το κόστος βαρύνει τον κρατικό προϋπολογισμό και κανένα πρόγραμμα για περιοδεία εκτός Ελλάδος ακόμα και σε διαδικτυακό επίπεδο δεν προβλέπεται σε μέρη όπου τα αποτελέσματα από αυτές τις μεγάλες νίκες συνέβαλαν στη διαμόρφωση του δυτικού πολιτισμού.

Επιπλέον, με την απαγόρευση των σχολικών επισκέψεων σε κλειστούς χώρους λόγω των μέτρων της πανδημίας, τον ανύπαρκτο τουρισμό, την απαγόρευση των ξεναγήσεων, την ελαχιστότατη προσέλευση και την ανύπαρκτη διαφημιστική, προβολή αναρωτιέται κανείς γιατί έγιναν οι «Μεγάλες Νίκες» και πόσοι άραγε θα τις δουν….

«Ο μέσος όρος επισκεψιμότητας στο 12ωρο της λειτουργίας μας έπεσε στα 150-200 άτομα και αναμένεται να πέσει κι άλλο» μας πληροφορούν από το μουσείο λίγες ώρες πριν ανακοινωθούν από τον πρωθυπουργό τα νέα μέτρα με τη χρήση της μάσκας και στους εξωτερικούς χώρους και τα απαγορευμένα νυχτοπερπατήματα…. Φεύγουμε απ΄το μουσείο αργά τ’ απομεσήμερο… Στα σκαλιά του ΕΑΜ, μια ομάδα νέων φοιτητών ομιλούντων την αγγλική, αλλά της «ελληνικής παιδείας μετέχοντες», αστειεύεται και ξεκαρδίζεται στα γέλια. Χωρίς αποστάσεις, χωρίς μάσκες, με μοναδικό πλούτο τα νιάτα και όπλα τις γνώσεις τους, πανέτοιμοι για τις μικρές ή μεγάλες, δικές τους Νίκες.