ΕΛΕΥΣΙΝΑ ΚΑΙ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ,ΜΙΑ ΣΧΕΣΗ ΥΠΟ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ

Share on facebook
Share on twitter
Share on email

κείμενο: anyteart, 3/6/22

Μέσα σε μια λευκή “Πολεμική Σκηνή” απ΄όπου ακούγονται ήχοι από αρβανίτικα τραγούδια, στο Parking του Παλαιού Ελαιουργείου Ελευσίνας, στεγάζεται ένα στρατηγείο με υλικό αρχείου και γκραβούρες οπλαρχηγών του ’21. Έξω από τη σκηνή έχει στηθεί μια εντυπωσιακή εικαστική εγκατάσταση με πολλές καθρεφτένιες στήλες που αναπτύσσονται με τρόπο ώστε να παραπέμπουν σε κοιμητήριο. Είναι τα «Θραύσματα» που συμπληρώνουν την έκθεση –εγκατάσταση «Μυστήριο 12_Ελευσίνα & Επανάσταση» που πραγματεύεται τη σχέση της Ελευσίνας με την Επανάσταση του 1821 και που βασίζεται μια ιδέα του Μιχαήλ Μαρμαρινού, καλλιτεχνικού διευθυντή της “Ελευσίνα – Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης” 2023.

Η έκθεση οργανώθηκε σε επιμέλεια Ερατούς Κουτσουδάκη, επιστημονική επιμέλεια Στέφανου Καβαλλιεράκη και με την πολύτιμη συμβολή τοπικών ιστοριοδιφών και συλλεκτών που χαρακτηρίζονται από βαθιά αγάπη για τον τόπο τους και την Ιστορία. Το περιεχόμενο της έκθεσης βασίζεται σχεδόν αποκλειστικά στο έργο αυτών των τοπικών ιστοριοδιφών και συλλεκτών και φέρνει τους επισκέπτες σε επαφή με ένα σπάνιο υλικό το οποίο σπάνια φτάνει να εκτεθεί στα μουσεία ενώ τους προσκαλεί να ανακαλύψουν τη σχέση της Ελευσίνας με την Επανάσταση του 1821. Παραπέμπει αφαιρετικά σε στρατηγείο οπλαρχηγού του 19ου αιώνα, δίνοντας έμφαση στο τοπικό στοιχείο – στα πολλαπλά στρώματα ιστορικής γραφής που συνθέτουν την ιστορία της Ελευσίνας, την πορεία και τη συμμετοχή της ευρύτερης περιοχής στα γεγονότα εκείνης της περιόδου. Ταυτόχρονα, η έκθεση δίνει έμφαση και στο υπερτοπικό, το ευρωπαϊκό, το παγκόσμιο, φωτίζοντας εκτός από τους τοπικούς και εθνικούς μας πρωταγωνιστές, τη συνδρομή των Ευρωπαίων στον Αγώνα των Ελλήνων.

Η in situ εγκατάσταση «Θραύσματα» επιχειρεί να συνθέσει το ίχνος της παράστασης «Ελεύθεροι Πολιορκημένοι» του Διονύσιου Σολωμού, σε σκηνοθεσία Ελένης Ευθυμίου, που παρουσιάστηκε στον ίδιο ακριβώς τόπο, τον Ιούνιο 2021. Οι στίχοι του ποιήματος που χρησιμοποιήθηκαν τότε, διαμοιράζονται σε 60 στήλες από καθρέπτη, παραπέμποντας σε στρατιωτική μονάδα παραταγμένη ή και σε κοιμητήριο.

Πώς συνδέεται το Μεσολόγγι με το στρατόπεδο στην Ελευσίνα, ίσως αναρωτηθεί κανείς. Με την εγκατάσταση του μεγαλύτερου και πολυπληθέστερου οργανωμένου στρατοπέδου των Ελλήνων και αρχηγό τον Γεώργιο Καραϊσκάκη, ως προπύργιο του αγώνα κατά των Τούρκων στη Στερεά Ελλάδα και ανάχωμα στη δράση του Κιουταχή, έρχεται η κορύφωση το 1826.

Και είναι ακριβώς αυτό το «στρατόπεδο» της έκθεσης, που συμβολίζει την έναρξη, το τέλος αλλά και τη δραματικότητα εκείνης της περιόδου, τη «φάση της κάμψης» της Επανάστασης με την εισβολή στην Πελοπόννησο, την πτώση του Μεσολογγίου και τη χαμένη μάχη των Αθηνών με τον θάνατο του Γεώργιου Καραϊσκάκη. Είναι οι «παράδοξες» ήττες που χαλυβδώνουν την τελική νίκη, έχοντας ενεργοποιήσει στο μεταξύ την ουσιαστική εμπλοκή των «Μεγάλων Δυνάμεων».

Η έκθεση «Ελευσίνα & Επανάσταση» έναν χρόνο μετά τον σχεδιασμό της, έρχεται να θέσει έναν ακόμα βαθιά επίκαιρο προβληματισμό. Πόσο παγκόσμιες και διαχρονικές είναι, εν τέλει, οι παράμετροι που κρίνουν κάθε πόλεμο;

 

Parking του Παλαιού Ελαιουργείου Ελευσίνας / Διάρκεια: 3-26 Ιουνίου 2022