EKΘΕΣΗ ΕΛ ΓΚΡΕΚΟ ΜΕ 55 ΕΡΓΑ ΣΤΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΕΧΝΩΝ ΤΟΥ ΣΙΚΑΓΟ

Share on facebook
Share on twitter
Share on email

Η έκθεση online

Άνοιξε στις 7 Μαρτίου για το κοινό και μία εβδομάδα μετά, έκλεισε, λόγω των μέτρων για τον περιορισμό της εξάπλωσης του κορωνοϊού στις ΗΠΑ. Η πρώτη μεγάλη έκθεση για πάνω από 15 χρόνια αφιερωμένη στον Δομήνικο Θεοτοκόπουλο, γνωστό ευρύ κοινό ως Eλ Γκρέκο, προβάλλει την προσωπικότητα του καλλιτέχνη και καταγράφει την εξέλιξη του ιδιαίτερου στυλ του, προσφέροντας μια νέα προσέγγιση στην προφητική αισθητική του. Η έκθεση διοργανώνεται από το Ινστιτούτο Τέχνης του Σικάγο, τη Réunion des musées nationaux-Grand Palais και το Μουσείο του Λούβρου. Πρός το παρόν είναι προσβάσιμη μόνο μέσω της ιστοσελίδας του Ινστιτούτου.

Παραμένοντας πιστός στον χαρακτήρα του Eλ Γκρέκο, η έκθεση υπό τον τίτλο “Ambition and Defiance” και 55 έργα ζωγραφικής και γλυπτικής, ανοίγει ένα παράθυρο στις φιλοδοξίες και τον αγώνα του καλλιτέχνη για την επαγελματική του εξέλιξη στη μακρά πορεία του από την Κρήτη στην Ιταλία κι απο εκεί στην Ισπανία. Γεννημένος στην Κρήτη, ο Eλ Γκρέκο εκπαιδεύτηκε ως παραδοσιακός ζωγράφος της βυζαντινής εικόνας πριν μετακομίσει το 1567 στη Βενετία, όπου έγινε φανατικός υποστηρικτής καλλιτεχνών όπως ο Τιτσιάνο και ο Τιντορέτο. Ο ίδιος προσαρμόζει, στο δικό του ταμπλώ, τις τεχνικές της ζωγραφικής της Ενετικής Αναγέννησης και βασιζόμενος σ΄αυτό ζητά, αργότερα, να ενταχθεί στον παπικό κύκλο καλλιτεχνών της Ρώμης.’Ομως οι φιλοδοξίες του τελικά θα υπονομευτούν από την ειλικρινή κριτική του για τον Μιχαήλ Άγγελο. Ο Eλ Γκρέκο δεν πήρε ποτέ καμία παραγγελία από την Καθολική Εκκλησία στη διάρκεια των έξι ετών που πέρασε στη Ρώμη, από το 1570 έως το 1576 και η φήμη που σιγά-σιγά έχτισε εκεί στηρίχτηκε στις περιστασιακές αναθέσεις πορτραίτων  και στα μικρής κλίμακας λατρευτικά έργα.

Η “Ambition and Defiance” παρακολουθεί τη σύνδεση της επαγγελματικής προοπτικής, του επαναστατικού πνεύματος και της καλλιτεχνικής επανάστασης του Ελ Γκρέκο, που κορυφώνεται με το πρώιμο μοντέρνο ύφος των έργων του Τολέδο, όπου εγκαταστάθηκε το 1577. Εκεί, ο Ελ Γκρέκο κέρδισε γρήγορα μια μεγάλη παραγγελία για την Αγία Τράπεζα (altarpiece) της εκκλησίας του Santo Domingo el Antiguo, και φιλοτέχνησε το μνημειώδες αριστούργημα “Η Κοίμηση της Θεοτόκου” (1577-79), έργο το οποίο απέκτησε το Ινστιτούτο Τέχνης του Σικάγο, το 1906, κατόπιν εντολής της Mary Cassatt. Όταν μια διαμάχη για την αμοιβή που ο Eλ Γκρέκο απαίτησε για άλλη μεγάλη παραγγελία στον καθεδρικό ναό του Τολέδο, οδήγησε σε ρήξη και πυροδότησε τη σχέση συνεργασίας με την εξουσία, ο ζωγράφος άρχιζε να φιλοτεχνεί πορτραίτα της τοπικής διανόησης. Η αισθητική του Ελ Γκρέκο συνέχισε να μετασχηματίζεται, καθιστώντας το αλλόκοτο και βαθιά εκφραστικό, δραματικό, τολμηρό χρώμα, τη ριζοσπαστική πρόβλεψη και τις επιμήκεις μορφές. Η έντονα ανατρεπτική για την εποχή τεχνική του προσέλκυσε την avant-garde των καλλιτεχνών, στις αρχές του 20ού αιώνα, όταν τον ανακάλυψαν, υποστήριξαν και ανέδειξαν το έργο του.

Η έκθεση διοργανώνεται από τους Rebecca J. Long, Patrick G. και Shirley W. Ryan.  Έχει επιλέξει μια μοναδική αφήγηση, σημειώνοντας ότι “ενώ ο Eλ Γκρέκο εστιάζει στα έργα θρησκευτικού περιεχομένου, διαπιστώνουμε ότι μια πολύ σαφέστερη εικόνα της δουλειάς του προκύπτει και μέσα από το φακό των πατρόνων. Ήταν ένας άνθρωπος του μόχθου. Η τροχιά της καριέρας του και οι στόχοι του καλλιτέχνη αποτέλεσαν το επίκεντρο για το στήσιμο της έκθεσης. Είναι η πρώτη φορά που ο Ελ Γκρέκο αποτέλεσε αντικείμενο έκθεσης στο Ινστιτούτο Τέχνης – είναι επίσης η πρώτη φορά που το έργο του έχει εξεταστεί με αυτόν τον τρόπο ».

Η έκθεση παρουσιάζει επίσης την εξέλιξη των υπογραφών του Eλ Γκρέκο, μετά την μετεγκατάστασή του από την Ελλάδα στην Ιταλία και την Ισπανία σε αναζήτηση μιας καλλιτεχνικής σταδιοδρομίας, υπογραμμίζοντας τις δραματικές αισθητικές μετατοπίσεις που υποκινήθηκαν σε μεγάλο βαθμό από τον χαρακτήρα και τις πεποιθήσεις του καλλιτέχνη.

Video