ΕΚΘΕΣΗ ΑΠΟΚΑΛΥΨΗ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥΣ ΤΗΣ ΩΚΕΑΝΙΑΣ

Share on facebook
Share on twitter
Share on email

κείμενο: anyteart, 18/10/21

Μια πρωτότυπη πρωτοποριακή και άκρως γοητευτική έκθεση, μια πραγματική αποκάλυψη για τους συναρπαστικούς πολιτισμούς των «νοτίων θαλασσών» – της Ωκεανίας, παρουσιάζεται για πρώτη φορά στην Ιταλία και στην Ευρώπη, γενικότερα.

Είναι η έκθεση «Power and Prestige.Σύμβολα διοίκησης στην Ωκεανία» που άνοιξε στο Palazzo Franchetti-Ινστιτούτο Επιστημών, Γραμμάτων και Τεχνών της Βενετίας (16 Οκτωβρίου ’21-13 Μαρτίου ’22) και οργανώνεται σε συνεργασία με το Foundation Giancarlo Ligabue. Η πρώτη εξ ολοκλήρου αφιερωμένη έκθεση στα ποικίλα εθνογραφικά στοιχεία της περιοχής: τα εργαλεία των λεγόμενων«αγρίων» που έφεραν στη Δύση τυχοδιώκτες, ερευνητές, έμποροι, ιεραπόστολοι και αξιωματούχοι αποικιοκράτες, τα οποία είχαν, μέχρι πρότινος, περιορισμένο ρόλο στις συλλογές των μουσείων και στις εκθέσεις.

Η ολοκαίνουργια ήπειρος, όπως χαρακτηρίζεται σήμερα η Ωκεανία, η τελευταία που ανακαλύφθηκε από τους Ευρωπαίους πριν από την Ανταρκτική, είναι ένα εξαιρετικά διαφοροποιημένο σύνολο νησιών διάσπαρτων στη μισή επιφάνεια του πλανήτη μας, ενωμένα από τον μεγάλο Ωκεανό. Από την Αυστραλία και τη Νέα Γουινέα στα δυτικά που κατοικούνταν για 50.000 χρόνια, μέχρι τα νησιά της  Πολυνησίας  όπως η Ταϊτή, το Νησί του Πάσχα και η Χαβάη που  ανακαλύφθηκαν από ατρόμητους Πολυνήσιους ταξιδιώτες πριν από χίλια χρόνια, τα εδάφη αυτά έχουν μια πλούσια ποικιλία πολιτισμών που  γοήτευσαν τους Ευρωπαίους. Οι κάτοικοι του Ειρηνικού είχαν αναπτύξει πρωτότυπες τεχνικές, χρήσεις και μορφές τέχνης που είχαν εξελιχθεί ή αλλάξει στις περιοχές του ωκεανού σύμφωνα με τα διαφορετικά πλαίσια και την ιστορία του καθενός. Στα νησιά Φίτζι, Τόνγκα, Ταϊτή, Νέα Γουινέα, Νησί του Πάσχα και σε άλλα – εκφράσεις τέχνης και ριζωμένων εθίμων αν κι έχουν προκαλέσει τον θαυμασμό διάσημων καλλιτεχνών του 20ού αιώνα, όπως ο Alberto Giacometti, ο Henry Moore και ο Constantin Brancusi, έχουν ξεχαστεί ή ελάχιστα ερευνήθηκαν από τα ίδια τα μουσεία.

Στη Βενετία, πέρα από τις άλλοτε κυρίαρχες προκαταλήψεις για τους πληθυσμούς και τους πολιτισμούς των μακρινών ηπείρων, παρουσιάζονται στην έκθεση ορόσημο –όπως αποκαλείται- πραγματικά πολύπλοκα έργα τέχνης, αναπαραστάσεις  θεοτήτων, σύμβολα εξουσίας,  πολύτιμα αντικείμενα ανταλλαγής και αξεσουάρ και, μερικές φορές, όπλα μάχης, έργα που σχετίζονται με την ανθρώπινη αλλά και θεϊκή δύναμη. Ανάμεσα στα εκθέματα υπάρχουν και 126 ράβδοι (συλλογή Ιδρύματος Giancarlo Ligabue) από διάφορα υλικά- ξύλο, πέτρα και οστά φάλαινας – εξαιρετικής τέχνης και τεχνικής επεξεργασίας, με διαφορετικές λειτουργίες και χρήσεις το καθένα, κατασκευασμένες τον 18ο και 19ο αιώνα, που φωτίζουν την πλούσια ποικιλία των πολιτισμών της Ωκεανίας .

Τα σπάνια και σημαντικά κομμάτια της έκθεσης προέρχονται από τις κύριες συλλογές στο Ηνωμένο Βασίλειο και την ηπειρωτική Ευρώπη,  όπως το Εθνικό Μουσείο της Σκωτίας στο Εδιμβούργο, Πανεπιστήμιο Καίμπριτζ Μουσείο Αρχαιολογίας και Ανθρωπολογίας, τα Εθνικά Μουσεία των Παγκόσμιων Πολιτισμών στην Ολλανδία, το Μουσείο Καλών Τεχνών (Musée des Beaux-Arts) στη Λιλ και από άλλες συλλογές, ιδιωτικές και δημόσιες με θησαυρούς που σε μεγάλο βαθμό δεν είχαν εκτεθεί ποτέ πριν: ιδιαίτερα από το Βρετανικό Μουσείο στο Λονδίνο, το οποίο  δανείζει, για πρώτη φορά, 26 εξαιρετικά έργα.

Η έκθεση οργανώνεται σε επιμέλεια του Steven Hooper, ενός από τους κορυφαίους διεθνείς εμπειρογνώμονες στο θέμα, διευθυντή της μονάδας έρευνας Sainsbury για τις τέχνες της Αφρικής, της Ωκεανίας και της Αμερικής στο Πανεπιστήμιο της Ανατολικής Αγγλίας στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Συνοδεύεται δε από πολυσέλιδος κατάλογος Skira, μέσω του οποίου επιχειρείται η πρώτη συστηματική μελέτη των γλυπτών έργων τέχνης της Ωκεανίας.