ΕΙΚΟΝΕΣ ΚΑΙ ΧΡΩΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΟYΣ ΑΦΡΙΚΑΝΟΥΣ ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΤΕΧΝΗΣ

Share on facebook
Share on twitter
Share on email

κείμενο: Ελένη Γαλάνη

Δε συμβαίνει συχνά να βλέπουμε έργα τέχνης από τον διεθνή χώρο, πόσο μάλλον από τον λεγόμενο τρίτο κόσμο και ειδικά αφρικανών καλλιτεχνών. Γι΄αυτό και η έκθεση Ubutnu με έργα της συλλογής Χάρη Δαυίδ που παρουσιάζει το Εθνικό Μουσείο Σύγχρονη Τέχνης (ΕΜΣΤ) αποτελεί μια πρώτης τάξεως ευκαρία να δούμε και να κατανοήσουμε την τέχνη των Αφρικανών, τις παραδόσεις και τις επιρροές τους, τα παγίως επώδυνα βιώματα και την αισιοδοξία τους.

Η anyteart επισκέφθηκε την έκθεση(*) χτες, Κυριακή (4/10) πρωί με το άνοιγμα, με σκοπό αφ΄ενός μεν να δει τις περιοδικές εκθέσεις που φιλοξενούνται εκεί εφετέρου να μοιραστεί εντυπώσεις και εικόνες μ΄εκείνους που δεν μπορούν να προσεγγίσουν το μουσείο, λόγω απόστασης, ή άλλων συνθηκών. Στο ισόγειο του κτιρίου, δεξιά από την είσοδο, περάσαμε στο Ubuntu – στην “ανθρωπιά” όπως αποδίδουν τον όρο – με τα φωτεινά χρώματα, τους συμβολισμούς και τις αλήθειες. Στα πέντε δωμάτια της έκθεσης σύγχρονοι καλλιτέχνες από την Αφρική και τη Διασπορά της ανά το κόσμο, μας μιλούν για την ιστορία της δουλείας, το ρατσισμό και την εκμετάλλευση, τους φυλετικούς διαχωρισμούς, τον πόλεμος, την πείνα, τον πολιτιστικό ιμπεριαλισμό, την έννοια της φυλής και του φύλου, την οικολογική εκμετάλλευση της Αφρικής, τις αφρικανικές ιεροτελεστίες και παραδόσεις, το μαύρο σώμα και την απεικόνισή του, το χρώμα του δέρματος και την κοινωνικό-πολιτική δόμησή του, τη διασπορά και τη μετακίνηση πληθυσμών, την εμπειρία του μετανάστη, την αφρικανική ιστορία και μνήμη, την προσωπική αφήγηση και την προσωπογραφία.

Ενδεικτικά, ο επιμελητής Osei Bonsu (επιμελητής, Tate, Λονδίνο) προσπαθεί, στο “δωμάτιο” που επιμελείται, να δημιουργήσει αντιστοιχίες ανάμεσα στα έργα των αφρικανών και στον κόσμο της ελληνικής μυθολογίας. Παράδειγμα τα έργα της Mary Evans που, “προβάλλοντας αφηγήσεις μετανάστευσης και εκτοπισμού, δημιουργούν οικουμενικές εικόνες της ανθρώπινης μορφής-“κατοπτρικά είδωλα” του κόσμου μας”. Αλλά και στα έργα του Chris Ofili όπως στα Liars και Calypso –αναφέρει ο Osei Bonsu -βλέπουμε αναφορές στον κλασικό κόσμο εμπνευσμένες από την παραδοσιακή μουσική του Τρινιδάδ, την Οδύσσεια του Ομήρου και τη μοιραία μορφή της Καλυψούς  που ως πληθωρική γοργόνα βουτά στα λαμπερά νερά, συνδιάζοντας έτσι το ενδιαφέρον του για τον κλασικό κόσμο με τις κουλτούρες της αφρικανικής διασποράς. Στην ενότητα της ελληνικής μυθολογίας ο επιμελητής έχει συμπεριλάβει εμβληματικές φωτογραφίες της Zanele Muholi Somnuama Ngonuama ορισμένες από τις οποίες «σηματοδούν έμφυλες αντιλήψεις για την οικιακότητα και την οικοκυρική δουλεία. Στο Phila η Muholi “αγκαλιάζεται” από φουσκωμένα γάντια λάτεξ που παραπέμπουν σε αντιλήψεις καθαριότητας αλλά και φετιχισμού.Η μορφή της γίνεται ένα με μια θάλασσα από χέρια – παραπέμποντας στους Εκατόγχειρες της ελληνικής μυθολογίας που σχετίζονταν με τη δύναμη των σεισμών και ων φυσικών καταστροφών.”

Άλλων τα έργα σχετίζονται με την προφορική αφήγηση μιας συγκεκριμένης ιστορίας ή της ίδιας της δημιουργικής διαδικασίας σε μια προσπάθεια να αποκαλυφθεί κάτι σχετικά με το ποιοί είμαστε, από πού προέρχεται η αισθητική και τις ιστορίες που οι δημιουργοί τους λαχταρούν να αφηγηθούν (Δωμάτιο Elvira Dyangani Ose, διευθύντρια Showroom, Λονδίνο).

Συνολικά παρουσιάζονται 66 έργα 34 καλλιτεχνών – ζωγραφική, φωτογραφία, γλυπτική, εγκαταστάσεις – στο ισόγειο του ΕΜΣΤ σε πέντε ειδικά διαμορφωμένα δωμάτια βαμμένα με γήινα χρώματα και σε σχέδια του  αρχιτεκτονικού γραφείου Kallos Turin. Η επιμέλεια της έκθεσης είναι της Έμιλυ Τσίγκου, συμβούλου της καλλιτεχνικής συλλογής Χάρη Δαυίδ.

Να πάτε στο Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης. ΑΞΙΖΕΙ!


(*) Σε διακριτικό σημείο στο μεγάλο χωλ της εισόδου υπάρχει αναρτημένο ένα έντεχνο πανό με αιτήματα εργαζομένων στο ΕΜΣΤ (συλλογικές συμβάσεις εργασίας, προσλήψεις προσωπικού κα). Το είδαμε στο τέλος της επίσκεψης την Κυριακή το πρωί. Δεν ήταν όμως αυτό που μας κάνει να σταθούμε ιδιαίτερα  στο προσωπικό του ΕΜΣΤ αλλά ο επαγγελματισμός που διακρίναμε στη συμπεριφορά ΟΛΩΝ ανεξαιρέτως των νέων αυτών ανθρώπων που εργάζονται εκεί. Το καλωσόρισμα στην είσοδο, ο αποχαιρετισμός στην έξοδο, οι συνομιλίες με το προσωπικό στο πωλητήριο, η φροντίδα για τη φύλαξη του καρότσι του μωρού και το κυριότερο – το χαμόγελο που ανάβλυζε στα  μάτια από τα κρυμμένα με τη μάσκα χείλη.

 


ΜΕΓΑΛΗ ΕΚΘΕΣΗ ΑΦΡΙΚΑΝΙΚΗΣ ΤΕΧΝΗΣ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ

Ετικέτες