ΔΑΝΤΗΣ Ο ΥΠΕΡΣΥΓΧΡΟΝΟΣ (DANTE IPERMODERNO) ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ

Share on facebook
Share on twitter
Share on email

κείμενο: anyteart  29/5/21

Στην επέτειο των 700 χρόνων από το θάνατο του Δάντη είναι αφιερωμένη η έκθεση “Δάντης ο Υπερσύγχρονος (Dante Ipermoderno) – Ο Δάντης εικονογραφημένος στον κόσμο 1983-2021” που οργανώνει το Ιταλικό Μορφωτικό Ινστιτούτο της Αθήνας, από τις 9 έως τις 30 Ιουνίου.

Πρόκειται για μια μεγάλη περιοδεύουσα έκθεση – πριν από την Αθήνα παρουσιάστηκε στο Βελιγράδι και στη συνέχεια θα μεταφερθεί στην Πράγα, τη Μόσχα και το Λονδίνο για να καταλήξει στη Μαδρίτη. Συμμετέχουν με έργα τους πέντε διεθνείς καλλιτέχνες: ο Πάολο Μπαρμπιέρι, η Μόνικα Μπάισνερ, ο Ντομένικο Παλαντίνο, ο Τομ Φίλιπς και ο Εμιλιάνο Πόντσι δίνουν μορφή και χρώμα στις συγκλονιστικές εικόνες που περιγράφει ο ποιητής στο μνημειώδες έργο του, τη «Θεία Κωμωδία». Οι καλλιτέχνες ξαναζωντανεύουν τη δαντική Κόλαση, το Καθαρτήριο και τον Παράδεισο, αποδεικνύοντας πως το αποτύπωμα που έχει αφήσει ο Δάντης στον ευρωπαϊκό πολιτισμό παραμένει ανεξίτηλο, μια διαρκής πηγή έμπνευσης σύγχρονων καλλιτεχνών.

Οι πέντε καλλιτέχνες αφηγούνται, καθένας με το δικό του τρόπο, τα δαντικά έπη με τη σύγχρονη αισθητική. Από την πιο παραδοσιακή εικαστική γραφή των Παλαντίνο,  Μπάισνερ και  Φίλιπς, μέχρι τη ψηφιακή τεχνική του Πόντσι και τα αέρινα φανταστικά τοπία του Μπαρμπιέρι, οι δημιουργοί μορφοποιούν ένα βιωματικό διάλογο μεταξύ του μεγάλου Φλωρεντίνου ποιητή και του κοινού του:

Η γερμανίδα Μόνικα Μπάισνερ (79 ετών) εικονογράφησε τη Θεία Κωμωδία στο σύνολό της. Τα έργα της με αυγοτέμπερα, με μια μοναδική εμμονή στη λεπτομέρεια, χαρακτηρίζονται από δύναμη και πάθος: “ο Άρχων του Σκότους, στο βάθος της δαντικής κόλασης”, παραπέμπει ευθέως στον “Κρόνο που τρώει τα παιδιά του”, του Γκόγια. Η Μπάισνερ έχει εικονογραφίσει picture books για μικρά παιδιά, ωστόσο το στίγμα της είναι ευδιάκριτο στη σχέση της με τους κλασικούς της παγκόσμιας λογοτεχνίας. Στο μεγαλεπήβολο εγχείρημα με τη “Θεία Κωμωδία” του Δάντη η εικονογράφος αφιέρωσε επτά χρόνια σκληρής δουλειάς.

Ο Εμιλιάνο Πόντσι, 43 χρονών, ένας από τους πλέον γνωστούς και αναγνωρισμένους διεθνώς εικονογράφους – με δημοσιεύσεις στους Νιου Γιορκ Τάιμς, την Ουάσινγκτον Ποστ, τη Μοντ, τη Ρεπούμπλικα, το Σπίγκελ κά. και με συνεργασία με το ΜΟΜΑ της Νέας Υόρκης δουλεύει το θέμα αποκλειστικά ψηφιακά με σαφή και λιτό τρόπο, χρησιμοποιώντας μια στιλιζαρισμένη έγχρωμη τραχύτητα, που καθιστά τις εικόνες του άμεσες και εκρηκτικές.

Ο βρετανός καλλιτέχνης Τομ Φίλιπς (84) εκθέτει εννιά μεταξοτυπίες από τις 139 εικόνες της δαντικής εικονογράφησης που αφηγούνται την ιστορία του κατά Δάντη Επέκεινα με ένα εκφραστικό, ποπ τρόπο. Πολυσχιδής καλλιτέχνης ο Φίλιπς έχει πειραματιστεί στο θέατρο, τη μουσική, τον κινηματογράφο και έχει εκθέσει έργα του στις σημαντικότερες γκαλερί της Ευρώπης. Η προσέγγισή του στο δαντικό έργο έχει ξεπεράσει τις καλλιτεχνικές συμβάσεις: η χρήση πολυμέσων, σε συνεργασία με τον Πίτερ Γκριναγουέι, παρέχει νέες ερμηνευτικές δυνατότητες στην αφομοίωση της “Θείας Κωμωδίας”.

Ο Ντομένικο (Μίμο) Παλαντίνο (73 χρόνων) είναι ένας παγκόσμια αναγνωρισμένος ζωγράφος, γλύπτης και κεραμίστας με σημαντικές εικαστικές εγκαταστάσεις σε θέατρα και εξωτερικούς χώρους. Έχει καταπιαστεί με τους κλασικούς της λογοτεχνίας, από τον Όμηρο και τον Αισχύλο μέχρι τον Θερβάντες κι από ‘κει στον Τζέιμς Τζόις και τον Τσέζαρε Παβέζε. Ο ίδιος χαρακτηρίζει τον εαυτό του ως «ένα ζωγράφο που δάνεισε τον εαυτό του στη λογοτεχνία».  Οι ακουαρέλες του μοιάζουν να πλέουν μέσα σε ένα άχρονο κενό, μεταφέροντας στον θεατή μια αισθητική εντύπωση σαν μακρινό απόηχο του λογοτεχνικού γεγονότος. Η δουλειά του στη “Θεία Κωμωδία” χαρακτηρίζεται από χάρη, φινέτσα και φιλοσοφικό αναστοχασμό των περιπετειών του Ποιητή στον Άλλο Κόσμο.

Ο Πάολο Μπαρμπιέρι (50 χρονών), είναι ένας από τους πλέον εξέχοντες εικονογράφους fantasy σε όλο τον κόσμο. Οι ξεχωριστές του ικανότητες στην απόδοση φανταστικών τοπίων, με μοναδική χρωματική και σχεδιαστική ευαισθησία, που αποτυπώνει αυτούσιο το ονειρικό στοιχείο του μύθου, τον έχουν οδηγήσει στο να υπογράψει ταινίες κινουμένων σχεδίων, μια πλειάδα άλμπουμ κόμικς, δίσκους χέβι μέταλ, αλλά και τα εξώφυλλα μεγάλων εκδοτικών οίκων, όπως ο διάσημος Μονταντόρι. Εξώφυλλα διά χειρός Μπαρμπιέρι έχουν κοσμήσει μυθιστορήματα των Ουμπέρτο Έκο, Μάικλ Κράιτον, Γουίλμπουρ Σμιθ και Τζέιμς Πάτερσον. Στα έργα που εκθέτει στο Δάντη, έχει κανείς την αίσθηση ότι μεγάλοι δάσκαλοι ευλόγησαν το μολύβι του Μπαρμπιέρι: ο Καραβάτζιο, ο Μπος, ο Μποτιτσέλι νεύουν πίσω από τις πανέμορφες όσο και ερεβώδεις εικόνες.

Επιμελητής της έκθεσης είναι o καθηγητής της Ιστορίας της Σύγχρονης Τέχνης του Πανεπιστημίου της Φλορεντίας Τζόρτζιο Μπάτσι (Giorgio Bacci, Professore Associato Storia dell’Arte Contemporanea, Università degli Studi di Firenze).

 

Ιταλικό Μορφωτικό Ινστιτούτο Αθηνών, Πατησίων 47, Αθήνα

Ώρες λειτουργίας: Δευτέρα-Παρασκευή 16.00 – 20.30 | Εγκαίνια: Τρίτη 8 Ιουνίου (είσοδος μόνο με πρόσκληση) | Ώρα προσέλευσης: 19.30.   Πληροφορίες / Κρατήσεις: 2105242646, 2105242674