BOΤΣΕΚ ΤΟΥ Α. ΜΠΕΡΓΚ ΣΤΗ ΛΥΡΙΚΗ ΣΚΗΝΗ

Share on facebook
Share on twitter
Share on email

Όπερα του 20ού αιώνα ο Βότσεκ του Άλμπαν Μπεργκ θα παρουσιαστεί για πρώτη φορά από την Εθνική Λυρική Σκηνή σε σκηνοθεσία του Γάλλου σκηνοθέτη Ολιβιέ Πυ (διευθυντή του φεστιβάλ της Αβινιόν), υπό τη διεύθυνση του αρχιμουσικού Βασίλη Χριστόπουλου και  με τον βαρύτονο της ΕΛΣ Τάσης Χριστογιαννόπουλος στον ομώνυμο ρόλο. Η παραγωγή υλοποιείται με τη στήριξη της δωρεάς του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος (ΙΣΝ) για την ενίσχυση της καλλιτεχνικής εξωστρέφειας της Εθνικής Λυρικής Σκηνής.

Γραμμένη σε ατονικό ιδίωμα με χρήση τραγουδιστής ομιλίας – Sprechgesang ο Βότσεκ έχει ενταχθεί στο δραματολόγιο όλων των μεγάλων λυρικών θεάτρων του κόσμου τόσο λόγω της σημασίας του για την ιστορία του μουσικού μοντερνισμού όσο και για την ποιότητα της μουσικής του.

Η υπόθεση βασίζεται στο θεατρικό έργο Βότσεκ του Γκέοργκ Μπύχνερ, το οποίο έμεινε ημιτελές και εκδόθηκε το 1879, σαράντα και πλέον χρόνια  μετά τον θάνατο του συγγραφέα. Ο Μπεργκ παρακολούθησε την παρουσίαση του έργου στη Βιέννη το 1914 και αποφάσισε να μετατρέψει το κείμενο σε όπερα. Από τις σκηνές,  η σειρά ων οποίων δεν ήταν σαφής, ο Μπεργκ επέλεξε δεκαπέντε, τις οργάνωσε σε τρεις πράξεις και συνέγραψε ο ίδιος το λιμπρέτο. Η σύνθεση της όπερας ξεκίνησε πριν από την έναρξη του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου και ολοκληρώθηκε μετά το τέλος του. Η εμπειρία του συγγραφέα από τη θητεία του στον αυστροουγγρικό στρατό επηρέασε τη σύνθεση του Βότσεκ. «Υπάρχει κάτι από μένα σε αυτόν τον χαρακτήρα, καθώς πέρασα αυτά τα χρόνια του πολέμου εξίσου εξαρτώμενος από ανθρώπους που μισώ, ήμουν αλυσοδεμένος, άρρωστος. Αιχμάλωτος, παραιτημένος, για την ακρίβεια ταπεινωμένος», έγραφε ο Μπεργκ, σε επιστολή προς τη γυναίκα του, το 1918. Η παγκόσμια πρώτη του έργου δόθηκε το 1925 στην Κρατική Όπερα του Βερολίνου και ήταν ένας θρίαμβος. Το έργο αμέσως αναγνωρίστηκε ως ένα από τα αριστουργήματα του 20ού αιώνα και  ξεκίνησε την πορεία του σε λυρικά θέατρα σε Γερμανία, Αυστρία, Τσεχία, Ρωσία. Το 1934 δόθηκε η αμερικάνικη πρεμιέρα του στη Φιλαδέλφεια, ενώ το 1952 παρουσιάστηκε στη Βασιλική Όπερα του Λονδίνου και στο Théâtre des Champs-Elysées στο Παρίσι.

Το έργο αναφέρεται στη βία που υφίσταται από το περιβάλλον του ένας απλός, καθημερινός, φτωχός άνθρωπος με συνέπεια η σκέψη του να χάνεται σε δαιδαλώδεις διαδρομές. Όταν ο στρατιώτης Βότσεκ συνειδητοποιεί ότι η γυναίκα του Μαρί, η μόνη σταθερή αναφορά στη ζωή του, έχει εραστή, τη σκοτώνει. Αναζητώντας το φονικό μαχαίρι που ο ίδιος πέταξε στη λίμνη, πνίγεται. Η καθημερινή ζωή των στρατιωτών και έννοιες όπως η στρατοκρατία, η σκληρότητα, η κοινωνική εκμετάλλευση και ο περιστασιακός σαδισμός παρουσιάζονται στον Βότσεκ χωρίς καμία ωραιοποίηση.

Ο Ολιβιέ Πυ σημειώνει για την παραγωγή: «Οραματίζομαι έναν Βότσεκ πολιτικό αλλά και μεταφυσικό. Το έργο του Μπύχνερ γράφτηκε σε μια επαναστατική στιγμή και είναι η πρώτη φορά που βλέπουμε στη σκηνή έναν άνθρωπο του λαού να γίνεται ο ήρωας – ένας ήρωας δυστυχισμένος. Είναι ένα έργο που, θα τολμούσα να πω, μοιάζει με αρχαία ελληνική τραγωδία, μόνο που δεν αναφέρεται σε έναν βασιλιά, αλλά μιλάει για έναν απλό άνθρωπο – έναν απλό άνθρωπο που είναι ο ήρωας αυτής της τραγωδίας. Ο Μπεργκ δούλεψε με έναν καταπληκτικό τρόπο πάνω σε ένα δύσκολο, αποσπασματικό και ημιτελές κείμενο, για να κάνει τη δική του όπερα. Έγραψε κατά κάποιον τρόπο ο ίδιος τον δικό του Βότσεκ. Πρόσθεσε στο έργο του Μπύχνερ μια μεταφυσική διάσταση, κάνοντας τον Βότσεκ ένα είδος μοντέρνου Χριστού».

Το ρόλο της Μαρί ερμηνεύει η Γερμανίδα υψίφωνος Ναντίνε Λένερ, στον ρόλο του Αρχιτυμπανιστή ο τενόρος Πήτερ Ουέντ, τον οποίο το ελληνικό κοινό αποθέωσε ως -Λόενγκριν στην πρόσφατη παραγωγή της ΕΛΣ, – στο ρόλο του Άντρες ο τενόρος Βασίλης Καβάγιας, του Λοχαγού ο Βρετανός τενόρος Πήτερ Χόαρ και στον ρόλο του Γιατρού ο μπασοβαρύτονος Γιάννης Γιαννίσης. Μαζί τους οι Βαγγέλης Μανιάτης, Παναγιώτης Πρίφτης, Μαργαρίτα Συγγενιώτου, Μιχάλης Ψύρρας, Χρήστος Λάζος.

Συμμετέχουν η Ορχήστρα, η Χορωδία και η Παιδική Χορωδία της ΕΛΣ.

Εθνική Λυρική Σκηνή / Κύκλος 20ός αιώνας

ΒΟΤΣΕΚ / Άλμπαν Μπεργκ

19, 23, 26, 31 Ιανουαρίου 2020,  2 Φεβρουαρίου 2020

Ώρα έναρξης 20.00 (Κυριακές 18.30)

Αίθουσα Σταύρος Νιάρχος Εθνικής Λυρικής Σκηνής / Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος

Video