ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΕΛ ΓΚΡΕΚΟ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ

Share on facebook
Share on twitter
Share on email

Έτος Γκρέκο 2014 από αύριο και για τους μήνες που ακολουθούν στα κεντρικά μουσεία  της Αθήνας – Μπενάκη, Κυκλαδικής Τέχνης και Βυζαντινό που οργανώνεται με αφορμή τη συμπλήρωση 400 χρόνων από τον θάνατο του ζωγράφου.

Το πρώτο αφιέρωμα φιλοξενείται στο Μουσείο Μπενάκη και περιλαμβάνει:

τις εκθέσεις: Ο φιλικός κύκλος του Γκρέκο στο Τολέδο (Κουμπάρη 1),

Ο Δομήνικος Θεοτοκόπουλος μεταξύ Βενετίας και Ρώμης (Κτήριο Οδού Πειραιώς)

– διεθνές επιστημονικό συνέδριο Ο Γκρέκο απ’ την Κρήτη στη Βενετία, στη Ρώμη, στο Τολέδο.

– μικρή θεματική έκθεση«Ο Θάνατος στο έργο του Γκρέκο» στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης στο πλαίσιο της έκθεσης «Επέκεινα»με κεντρικό έκθεμα το έργο Ταφή του Χριστού της Εθνικής Πινακοθήκης και δυο Πιετά (Θρήνος) σε ψηφιακές εφαρμογές:  η Πιετά του Γκρέκο από τη συλλογή Σταύρου Νιάρχου και η Πιετά από τη συλλογή της Hispanic Society of America.  

– Για τις βυζαντινές καταβολές του Γκρέκο θα «μιλήσει» το Βυζαντινό Μουσείο της Αθήνας.

Το κόστος του αφιερώματος ανέρχεται σε 1.650.000 ευρώ από τα οποία τα 1.400.000 προέρχονται από το ΕΣΠΑ, 250.000 από εθνικούς πόρους ενώ κάποιες επιπλέον δαπάνες από  χορηγία της Alfa Bank.

Στόχος της έκθεσης Ο φιλικός κύκλος του Γκρέκο στο Τολέδο”  είναι να γνωρίσει το κοινό τον προσωπικό κύκλο του Γκρέκο στο Τολέδο (διανοούμενους, συλλέκτες και παραγγελιοδότες) οι οποίοι τον ενέπνευσαν και τον στήριξαν σε όλη τη φάση της δημιουργικής του ζωής.

Η ζωή του κρητικού ζωγράφου που έζησε 37 ολόκληρα χρόνια στο Τολέδο, επαγγελματικά σε μεγάλο βαθμό πετυχημένος, αλλά πνευματικά σχετικά απομονωμένος, αναδιπλώνεται στην έκθεση με δύο από τις σημαντικότερες προσωπογραφίες που φιλοτέχνησε ο καλλιτέχνης (Museo del Prado) καθώς και άλλα έργα ζωγραφικής, σπάνια βιβλία, χειρόγραφα και χαρακτικά του 16ου και του 17ου αιώνα που δάνεισαν στην έκθεση η Εθνική Βιβλιοθήκη της Ισπανίας, τα Αρχεία του Τολέδου (Archivo Municipal de Toledo, Archivo Provincial de Toledo, Biblioteca de Castilla-La Mancha) και άλλα ιδρύματα (Museo del Greco, Archivo Historico de Protocolos de Madrid).

Την επιμέλεια της έκθεσης έχει ο ιστορικός Richard Kagan (καθηγητής στο Johns Hopkins University, Baltimore) σε συνεργασία με τον ιστορικό Τέχνης Νίκο Χατζηνικολάου (ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Κρήτης). Την έκθεση συνοδεύει δίγλωσση (ελληνικά –αγγλικά)επιστημονική έκδοση, σε επιμέλεια Νίκου Χατζηνικολάου και κείμενα των Richard Kagan και Ιωάννη Χασιώτη.

Η έκθεση Ο Δομήνικος Θεοτοκόπουλος μεταξύ Βενετίας και Ρώμης (συνδιοργάνωση του Μουσείου Μπενάκη με το Ιστορικό Μουσείο Κρήτης, όπου και παρουσιάστηκε αρχικά (21 Ιουνίου έως τις 25 Οκτωβρίου 2014) επικεντρώνεται σε δύο πίνακες του Γκρέκο που εκτίθενται μόνιμα στους χώρους του Ιστορικού Μουσείου Κρήτης, στο Ηράκλειο: τη Βάπτιση του Χριστού, που ανήκει στο Δήμο Ηρακλείου, και την Άποψη του Όρους και της Μονής Σινά, που αγοράστηκε από τα Ιδρύματα Ανδρέα και Μαρίας Καλοκαιρινού, το 1991. Τα ιστορικά πρόσωπα που παρουσιάζονται στην έκθεση είναι ο καρδινάλιος Alessandro Farnese, ο βιβλιοθηκάριός του Fulvio Orsini, καθώς και ο μικρογράφος Giulio Clovio. Ο Γκρέκο φιλοξενήθηκε επί δύο χρόνια (1570-1572) στο Palazzo Farnese μετά από επιστολή του Giulio Clovio προς τον καρδινάλιο, όπου τον χαρακτήριζε «σπάνια περίπτωση για τη ζωγραφική», ενώ για τον Fulvio Orsini οι ειδικοί πιστεύουν ότι το έργο Άποψη του Όρους Σινά του ανήκε και ίσως να ήταν παραγγελία δική του. Έτσι, διερευνώνται τα πρώτα βήματα του καλλιτέχνη στη Δύση, τόσο στη Βενετία όσο και στην αρχή της ρωμαϊκής περιόδου της ζωής του (1567-1574). Με τη βοήθεια ζωγραφικών έργων, χαρακτικών και χειρογράφων ο επισκέπτης μπορεί να παρακολουθήσει την εξέλιξη του φιλόδοξου και υπερήφανου ζωγράφου από την Κρήτη στα μεγάλα καλλιτεχνικά κέντρα της μετα-αναγεννησιακής Ιταλίας.

Στην έκθεση παρουσιάζονται για πρώτη φορά στην Ελλάδα η Προσκύνηση των ποιμένων από το Agnes Etherington Art Center (Kingston, Καναδάς), η Προσωπογραφία του Giulio Clovio της Sofonisba Anguissola ( ιδιωτική συλλογή Ρώμη), Προσωπογραφία του Fulvio Orsini, αγνώστου καλλιτέχνη, (Πινακοθήκη Uffizi) και ο πίνακας του Γκρέκο Παιδί που φυσάει ένα αναμμένο δαυλί ( Museo Nazionale di Capodimonte της Νάπολης).

Την έκθεση συνοδεύει δίγλωσση(ελληνικά-αγγλικά) επιστημονική έκδοση με κείμενα των Παναγιώτη Ιωάννου, Μαρίας Κωνσταντουδάκη-Κιτρομηλίδου, David McTavish και Νίκου Χατζηνικολάου. Επιμελητής της έκθεσης και της έκδοσης είναι ο Νίκος Χατζηνικολάου.

“El Greco from Crete, to Venice, to Rome, to Toledo

Τριήμερο Διεθνές Επιστημονικό Συνέδριο με τη συμμετοχή 22 επιστημόνων από όλο τον κόσμο, ειδικών στο έργο του Θεοτοκόπουλου οργανώνεται στο αμφιθέατρο του Μουσείου Μπενάκη,(κτίριο οδού Πειραιώς).

Η ευρεία θεματική και η έμφαση που θα δοθεί στον πίνακα του Λαοκόοντα όπως επίσης και το επίπεδο τόσο των επιστημονικών ανακοινώσεων όσο και των δύο κεντρικών ομιλιών που έχουν προγραμματιστεί, καθιστούν το συνέδριο σημείο αναφοράς για όσους ενδιαφέρονται για τον καλλιτέχνη ή ευρύτερα για την ευρωπαϊκή ζωγραφική του 16ου αιώνα.

Ο ΦΙΛΙΚΟΣ ΚΥΚΛΟΣ ΤΟΥ ΓΚΡΕΚΟ ΣΤΟ ΤΟΛΕΔΟ

Μουσείο Μπενάκη, Κεντρικό Κτήριο

Διάρκεια: 13 Νοεμβρίου 2014 – 1 Μαρτίου 2015

Ο ΔΟΜΗΝΙΚΟΣ ΘΕΟΤΟΚΟΠΟΥΛΟΣ ΜΕΤΑΞΥ ΒΕΝΕΤΙΑΣ ΚΑΙ ΡΩΜΗΣ

Μουσείο Μπενάκη, Κτήριο Οδού Πειραιώς

Διάρκεια: 21 Νοεμβρίου 2014  – 1 Μαρτίου 2015