2022 – ΕΤΟΣ ΙΑΚΩΒΟΥ ΚΑΜΠΑΝΕΛΛΗ (1921-2011)

Share on facebook
Share on twitter
Share on email

κείμενο: anyteart 3/1/22

Εκδηλώσεις στην Ελλάδα και στο εξωτερικό οργανώνει το 2022 το υπουργείο Πολιτισμού στο πλαίσιο του «Λογοτεχνικού Έτους 2022 Ιάκωβος Καμπανέλλης» με στόχο να προβάλλει το πολυδιάστατο έργο και την προσφορά του συγγραφέα στα ελληνικά γράμματα.

Με τα 40 θεατρικά έργα του, ο Ιάκωβος Καμπανέλλης (1921-2011) είναι ένας από τους πολυγραφότερους έλληνες θεατρικούς συγγραφείς του 20ου αιώνα. “Η Αυλή των θαυμάτων” θεωρείται το εναρκτήριο έργο της σύγχρονης νεοελληνικής δραματουργίας. Η νουβέλα του “Μαουτχάουζεν” ανήκει στα έργα αναφοράς της λογοτεχνίας για τα στρατόπεδα συγκέντρωσης. “Το Μεγάλο μας τσίρκο” ανήκει στα έργα–σταθμό για τον αγώνα υπέρ της ελευθερίας και της δημοκρατίας.

Ο Ιάκωβος Καμπανέλλης γεννήθηκε στη Νάξο το 1921 και ήρθε στην Αθήνα λόγω οικονομικών προβλημάτων, όπου αναγκάστηκε να εργάζεται την ημέρα και να σπουδάζει το βράδυ σε νυχτερινή Τεχνική Σχολή. Φανατικός αναγνώστης νοίκιαζε βιβλία από τα παλαιοβιβλιοπωλεία και μέχρι να τελειώσει το γυμνάσιο είχε γνωρίσει όλους σχεδόν τους ευρωπαίους κλασικούς. Το 1942 συνελήφθη από τους Γερμανούς και μεταφέρθηκε στο στρατόπεδο συγκεντρώσεως Μαουτχάουζεν. Ήταν ένας από τους ελάχιστους επιζήσαντες, και επέστρεψε το 1945. Την εμπειρία του αυτή την κατέγραψε στο μοναδικό του πεζογράφημα, Μαουτχάουζεν (1963).

Επιστρέφοντας στην Αθήνα εντυπωσιάζεται από μια παράσταση του Θεάτρου Τέχνης και αποφασίζει να ασχοληθεί με το θέατρο. Πρωτοεμφανίστηκε στο θέατρο το 1950 με το έργο “Χορός πάνω στα στάχυα” (Θίασος Λεμού), αλλά γνωστός έγινε με τα επόμενα έργα του, που ανέβηκαν από το Θέατρο Τέχνης του Καρόλου Κουν και το Εθνικό Θέατρο. Το έργο σταθμός στη σταδιοδρομία του θεωρείται “Η αυλή των θαυμάτων” (1957). Στο επίκεντρο του έργου του βρίσκεται ο προβληματισμός για τα κοινωνικά δρώμενα και τον αντίκτυπο που έχουν στη ζωή των ανθρώπων και, κυρίως, η σχέση της ταραγμένης νεότερης ελληνικής ιστορίας με τη συγκρότηση της νεοελληνικής ψυχολογίας. Για την προσφορά του στο ελληνικό θέατρο του απονεμήθηκαν οι τίτλοι: επίτιμος Διδάκτωρ της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Κύπρου, επίτιμος Διδάκτωρ της Σχολής Καλών Τεχνών του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, επίτιμος Διδάκτωρ της Θεατρολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών.

Στον προγραμματισμό του ΥΠΠΟΑ για το Έτος Καμπανέλλη, προβλέπονται:

ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2022

Έκδοση και παρουσίαση του δίγλωσσου τόμου “Ιάκωβος Καμπανέλλης”. Ο επετειακός τόμος εντάσσεται στη σειρά αφιερωματικών λευκωμάτων του ΥΠΠΟΑ.

ΜΑΡΤΙΟΣ – ΙΟΥΛΙΟΣ 2022

Έκθεση αφιερωμένη στον συγγραφέα, το έργο και την εποχή του στο Μουσείο Μπενάκη – Πινακοθήκη Γκίκα. Διοργάνωση παραλλήλων εκπαιδευτικών δράσεων σε συνεργασία με θεατρικούς φορείς και πανεπιστημιακά Τμήματα Θεατρικών και Μουσικών Σπουδών στο πλαίσιο της έκθεσης.

ΙΟΥΝΙΟΣ 2022

Αφιέρωμα στον κινηματογραφικό Ιάκωβο Καμπανέλλη σε συνεργασία με την Ταινιοθήκη της Ελλάδας. Παρουσίαση ταινιών σε σενάριο του συγγραφέα. Ταινιοθήκη της Ελλάδας – αίθουσα Λαΐς.

ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ 2022

Διοργάνωση κύκλου εκδηλώσεων σε συνεργασία με τον Δήμο Νάξου, με παρουσίαση του δίγλωσσου τόμου Ιάκωβος Καμπανέλλης, συναυλίες, αναγνώσεις, εργαστήρια, παραστάσεις ερασιτεχνικού θεάτρου- στη Νάξο, τόπο γέννησης του Ιάκωβου Καμπανέλλη, όπου λειτουργεί το ομώνυμο Μουσείο.

ΔΙΕΘΝΕΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΤΙΚΟ – ΕΚΔΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Το Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού συνεργάζεται με το Ελληνικό Ίδρυμα Πολιτισμού για την παρουσίαση του έργου του συγγραφέα στον διεθνή χώρο.

Στο πλαίσιο αυτό, προγραμματίζονται συμπράξεις με επιλεγμένους εκδοτικούς οίκους, που ειδικεύονται στη μετάφραση και έκδοση θεατρικών έργων και με έδρες ελληνικών σπουδών σε πανεπιστήμια του εξωτερικού. Η μεταφραστική και εκδοτική δραστηριότητα θα υποστηριχθεί με ειδικά οργανωμένες εκδηλώσεις σε διεθνή φόρα και εκθέσεις Βιβλίου, σε πανεπιστημιακά Ιδρύματα και καλλιτεχνικούς φορείς, καθώς και με επιστημονικές συναντήσεις.

Επίσης δύο μεγάλες εκδηλώσεις στο Παρίσι και το Λονδίνο, που στόχο έχουν την προσέλκυση του ενδιαφέροντος της διεθνούς επιστημονικής και καλλιτεχνικής κοινότητας και του εκδοτικού κόσμου στον δημιουργό και το έργο του, αλλά και την ισχυροποίηση της παρουσίας της ελληνικής λογοτεχνικής και δραματικής γραφής και βιβλιοπαραγωγής στον διεθνή χώρο.

Παρίσι / Εκδήλωση σε συνεργασία με το Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού, το Τμήμα Ελληνικών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο της Σορβόννης, την έδρα Ιστορίας και Λογοτεχνίας της Ανωτάτης Σχολής Κοινωνικών Επιστημών του Παρισιού, και άλλους φορείς.

Λονδίνο / Εκδήλωση σε συνεργασία με την Έδρα Νεοελληνικής και Βυζαντινής Ιστορίας, Γλώσσας και Λογοτεχνίας “Κοραής” του Κέντρου Ελληνικών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο King’s College του Λονδίνου, με το Hellenic Centre και άλλους φορείς.

‘Εργα του Ιάκωβου Καμπάνέλλη

Πεζογραφία

Μαουτχάουζεν (1981)

Θέατρο

Θέατρο Τόμος Α’: Έβδομη μέρα της δημιουργίας. Η αυλή των θαυμάτων. Η ηλικία της νύχτας (1978)

Θέατρο Τόμος Β’: Το παραμύθι χωρίς όνομα. Βίβα Ασπασία. Οδυσσέα γύρισε σπίτι (1979)

Θέατρο Τόμος Γ΄: Πρόσωπα για βιολί και ορχήστρα. Τα τέσσερα πόδια του τραπεζιού. Ο μπαμπάς ο πόλεμος (1981)

Θέατρο Τόμος Δ’: Η οδός…. Αυτός και το πανταλόνι του. Ο αόρατος θίασος. Ο Γορίλας και η Ορτανσία (1989)

Θέατρο Τόμος Ε’: Η Στέλλα με τα κόκκινα γάντια. Ο δρόμος περνά από μέσα. Ο επικήδειος (1992)

Θέατρο Τόμος Στ΄: Γράμμα στον Ορέστη. Ο δείπνος. Πάροδος Θηβών. Στη χώρα Ίψεν. Ο διάλογος. Ποιος ήταν ο κύριος…; Ο κανείς και οι Κύκλωπες (1994)

Θέατρο Τόμος Z’: Mια συνάντηση κάπου αλλού. H τελευταία πράξη. Mια κωμωδία (1999)

Θέατρο Τόμος Η’: Το μεγάλο μας τσίρκο. Ο εχθρός λαός (2010)

Θέατρο Τόμος Θ’: Η γειτονιά των Αγγέλων. Η αποικία των τιμωρημένων. Οι δύσκολες νύχτες του κυρίου Θωμά. (2014)

Ποίηση

Άκουσε τη φωνή μου κι έλα (2020)